Κοινή διπλωματική παρέμβαση στον ΟΗΕ εξέδωσαν η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιδρώντας στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος βρίσκεται στη Νέα Υόρκη και προεδρεύει σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, παρουσίασε κοινή δήλωση των πέντε πλευρών, ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι συμφωνίες που δεν συνάδουν με το Δίκαιο της Θάλασσας δεν είναι αποδεκτές.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε η ΕΡΤ, η κοινή δήλωση αναμένεται να παρουσιαστεί από τον Γιώργο Γεραπετρίτη έξω από την αίθουσα του Συμβουλίου Ασφαλείας, σηματοδοτώντας την ενίσχυση των διεθνών αντιδράσεων μετά την απόφαση του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης να επικυρώσει το μνημόνιο που είχε υπογραφεί με την Τουρκία το 2019.
Η παρέμβαση θα εκφράζει την αντίθεση των συμμετεχόντων στη συμφωνία, καθώς και την ανησυχία τους για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Κοινή θέση για την ακυρότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η δήλωση θα υπογραμμίζει ότι το διεθνές δίκαιο και η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Παράλληλα, θα επισημαίνεται ότι διμερείς συμφωνίες οι οποίες παραβλέπουν θεμελιώδεις κανόνες και αρχές του διεθνούς δικαίου δεν μπορούν να θίγουν τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Οι πέντε πλευρές αναμένεται να χαρακτηρίσουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράνομο και άκυρο, τονίζοντας ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων χωρών.
Ιδιαίτερη αναφορά θα γίνεται στον κίνδυνο δημιουργίας προηγουμένου, εάν γίνονται αποδεκτές διμερείς συμφωνίες που αμφισβητούν την ισχύ των διεθνών κανόνων για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις.
Η ελληνική πλευρά θα επαναλάβει, επίσης, την προσήλωσή της στη διπλωματική επίλυση των διαφορών και την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη.
Γκουτέρες: Μη αποδεκτές οι παραβιάσεις του Δικαίου της Θάλασσας
Νωρίτερα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με χώρες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο μέσω συμφωνιών θαλάσσιας οριοθέτησης, τόνισε ότι τέτοιες παραβιάσεις είναι απαράδεκτες.
Όπως επισήμανε, οτιδήποτε δεν είναι συμβατό με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν μπορεί να θεωρείται αποδεκτό.
Η τοποθέτησή του πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας, μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου.
Η απόφαση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ, σύμφωνα με την ΕΡΤ, σχετική αντίδραση υπήρξε και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η σημασία της κοινής παρέμβασης στον ΟΗΕ
Η συμμετοχή της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην κοινή δήλωση αποκτά ιδιαίτερη διπλωματική βαρύτητα, λόγω του ρόλου που διαδραματίζουν οι δύο χώρες στις πολιτικές εξελίξεις στη Λιβύη.
Αντίστοιχα, η παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσδίδει ευρύτερη ευρωπαϊκή διάσταση στην αντίδραση κατά της επικύρωσης του μνημονίου.
Η κοινή παρέμβαση επιδιώκει να αναδείξει ότι η αντίθεση στη συμφωνία δεν περιορίζεται στην Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά εκφράζεται και από άλλους περιφερειακούς και διεθνείς παράγοντες.
Η Αθήνα διατηρεί τη θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβλέπει τα δικαιώματα ελληνικών νησιών στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και δεν μπορεί να δημιουργεί νομικές δεσμεύσεις για τρίτα κράτη.
Γεραπετρίτης: Η προστασία των παιδιών στις εμπόλεμες ζώνες δεν είναι διαπραγματεύσιμη
Παράλληλα με τις διπλωματικές εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης προήδρευσε σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με αντικείμενο την προστασία των παιδιών στις ένοπλες συγκρούσεις.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης παρουσιάστηκαν στοιχεία για τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σε εμπόλεμες περιοχές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η προστασία των παιδιών αποτελεί προϋπόθεση για ένα ασφαλέστερο μέλλον και ζήτησε να υπάρξει μετάβαση από τις διακηρύξεις σε συγκεκριμένες ενέργειες.
Όπως επισήμανε, η ασφάλεια των παιδιών στις εμπόλεμες ζώνες δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Το πρόγραμμα των επόμενων συνεδριάσεων
Η παρουσία της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Νέα Υόρκη περιλαμβάνει σειρά συνεδριάσεων και διπλωματικών επαφών μέχρι το τέλος του μήνα.
Την Τρίτη προβλέπεται συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας υπό την προεδρία του Γιώργου Γεραπετρίτη, με θέμα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια».
Την Τετάρτη έχει προγραμματιστεί συνάντηση του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
Την Πέμπτη θα πραγματοποιηθεί η τελευταία από τις τρεις συνεδριάσεις, με αντικείμενο την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και τις αναδυόμενες τεχνολογίες. Στη συγκεκριμένη συνεδρίαση θα προεδρεύσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η διπλωματική κινητικότητα στη Νέα Υόρκη συμπίπτει με την κλιμάκωση των αντιδράσεων για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με την Αθήνα να επιδιώκει την ενίσχυση της διεθνούς στήριξης στις θέσεις της για την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας και την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.