Νέα συζήτηση στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και την προώθηση της αρχής «ευρωπαϊκής προτίμησης» ανοίγει η Γαλλία, ζητώντας αλλαγές στο πλαίσιο που επεξεργάζονται οι Βρυξέλλες για τις δημόσιες επιδοτήσεις προς στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους.
«Τα δημόσια χρήματα των Ευρωπαίων πρέπει να πηγαίνουν στους Ευρωπαίους εργαζομένους και στα ευρωπαϊκά εργοστάσια», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Βιομηχανίας Σεμπαστιέν Μαρτέν, πριν από τη συνάντηση των υπουργών Βιομηχανίας της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει τον Μάρτιο τη θέσπιση κανόνων που θα συνδέουν τη χορήγηση δημόσιας χρηματοδότησης σε στρατηγικούς τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και η παραγωγή ενέργειας χωρίς εκπομπές άνθρακα, με την προμήθεια προϊόντων που παράγονται στην Ευρώπη.
Η Γαλλία υποστηρίζει εδώ και καιρό αυτή την κατεύθυνση, ωστόσο η πρόταση των Βρυξελλών προβλέπει να συμπεριληφθούν στο σχετικό πλαίσιο και προϊόντα από χώρες που διατηρούν ειδικές εμπορικές σχέσεις με την ΕΕ, μέσω συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου, τελωνειακών ενώσεων ή συμφωνιών για τις δημόσιες συμβάσεις.
Με αυτόν τον τρόπο η Επιτροπή επιδιώκει να διατηρήσει τις εμπορικές σχέσεις με βασικούς εταίρους της Ευρώπης και ταυτόχρονα να περιορίσει τον κίνδυνο διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών μελών
Η Γερμανία και άλλες χώρες τάσσονται υπέρ μιας ευρύτερης αντίληψης του «Made in Europe», η οποία θα επιτρέπει την παραγωγή στην Ευρώπη σε συνεργασία με χώρες όπως η Νορβηγία, η Ελβετία και ο Καναδάς.
Ανάλογη θέση διατυπώνει και το Βέλγιο, με τον υπουργό Βιομηχανίας Νταβίντ Κλαρενβάλ να υποστηρίζει ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει κλειστός κατάλογος χωρών, αλλά ένα ευρύτερο πλαίσιο που θα περιλαμβάνει όσες τηρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες, από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελβετία έως τον Καναδά και τη Νότια Κορέα.
Η Ιρλανδία, που έχει την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, επιδιώκει να υπάρξει κοινή θέση των 27 έως το τέλος της θητείας της.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η λύση μιας διαφοροποιημένης προσέγγισης, με τα κριτήρια να εξετάζονται ανά βιομηχανικό κλάδο ή ακόμη και ανά προϊόν. Όπως ανέφερε ο Μαρτέν, σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία η Ευρώπη διαθέτει ήδη ολοκληρωμένες αλυσίδες αξίας, ενώ σε άλλους κλάδους η παραγωγή εξαρτάται περισσότερο από εταίρους εκτός ΕΕ.
Η συζήτηση αναμένεται να μεταφερθεί και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου οι εισηγητές της σχετικής νομοθεσίας πρόκειται να παρουσιάσουν τις προτεινόμενες τροπολογίες τους. Στόχος είναι, μεταξύ άλλων, να διευρυνθεί το γεωγραφικό πεδίο της «ευρωπαϊκής προτίμησης», ενώ παράλληλα να ενισχυθούν οι απαιτήσεις για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας.
Στη συνέχεια, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και κράτη μέλη θα κληθούν να καταλήξουν σε κοινό κείμενο. Η διαδικασία, ωστόσο, ενδέχεται να αποδειχθεί χρονοβόρα, προκαλώντας ανησυχία στη βιομηχανία.
Περισσότεροι από 600 εκπρόσωποι της ευρωπαϊκής βιομηχανίας έχουν ήδη υπογράψει ανοικτή επιστολή, ζητώντας την ταχεία υιοθέτηση ενός ισχυρότερου πλαισίου, επικαλούμενοι τον αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό.
Στο μεταξύ, χώρες εκτός ΕΕ που αποτελούν εμπορικούς εταίρους των 27 επιδιώκουν να διασφαλίσουν τη συμμετοχή τους στο νέο σύστημα, ώστε να μην αποκλειστούν από την ευρωπαϊκή αγορά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο μετά το Brexit επιχειρεί να διατηρήσει την πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αλυσίδες παραγωγής.