Σε έναν εξαιρετικά περίπλοκο γρίφο χωρίς προφανή διέξοδο εξελίσσεται για την Τουρκία η προσπάθεια επιστροφής στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35, με φόντο την εκκρεμότητα του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Το κεντρικό διακύβευμα αυτή τη στιγμή εστιάζεται στο είδος των ανταλλαγμάτων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην άρση του αποκλεισμού, με ενδεχόμενο σενάριο την αποδέσμευση των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
Σε προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων βρίσκονται το Ιράν και το Ομάν για τον καθορισμό της θαλάσσιας διαδρομής και τη συνδιαχείριση των Στενών του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια ανανέωσης της εκεχειρίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Το Ιράν και το Ομάν έχουν καταλήξει σε συμφωνία ως προς τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της θαλάσσιας διαδρομής στο Στενό του Ορμούζ, δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Σε κομβικό σημείο βρίσκεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, καθώς η Σαουδική Αραβία και τα υπόλοιπα κράτη του Περσικού Κόλπου απευθύνουν πιεστική έκκληση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα για την άμεση αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Ο επικεφαλής της ανώτατης κοινής στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν δήλωσε, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, ότι η Τεχεράνη θα προχωρά σε αντίποινα σκοτώνοντας έναν Αμερικανό στρατιώτη για κάθε Ιρανό που χάνει τη ζωή του.
Την ίδια στιγμή, οι προσκείμενοι στο Ιράν αντάρτες Χούθι ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, ενέργεια που το Ριάντ καταδίκασε έντονα.
Ως ένδειξη αδυναμίας και όχι ισχύος ερμηνεύουν τα αραβικά κράτη του Πέρσικη Κόλπου τις συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ιράν με πυραύλους και drones στην περιοχή, ζητώντας παράλληλα τη συγκρότηση μιας ευρύτερης και πιο αποτελεσματικής συμμαχίας για την αντιμετώπιση των απειλών της Τεχεράνης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι χώρες του Κόλπου απέρριψαν, με κοινή ανακοίνωσή τους, κάθε «παράνομο ισχυρισμό» κυριαρχίας ή ελέγχου επί του Στενού του Ορμούζ, καλώντας παράλληλα το Ιράν να διατηρήσει μόνιμα ανοιχτή τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Αραβικές ηγεσίες έχουν κατ’ ιδίαν καλέσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να επανεξετάσει τη στήριξή του προς τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, σύμφωνα με ρεπορτάζ του ισραηλινού δημόσιου τηλεοπτικού δικτύου KAN.
Σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση του Reuters, οι ελπίδες για γρήγορη εκτόνωση της έντασης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν εξανεμίζονται, κρατώντας το Στενό του Ορμούζ —τη σημαντικότερη δίοδο εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως— ουσιαστικά κλειστό.
Η πιθανή άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και η θετική στάση που έχει εκφράσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 δεν αρκούν, σύμφωνα με ανάλυση του Türkiye Today, για να ανοίξει ο δρόμος προς την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ γνωστοποίησε ότι, κατόπιν ιδιαίτερα παραγωγικών διαβουλεύσεων με ηγέτες της Μέσης Ανατολής, η οικονομική αυτή επιβάρυνση αντικαθίσταται από μια σειρά διμερών εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών με τα κράτη του Κόλπου.
Σε κατάσταση πολεμικής σύρραξης εισέρχεται η Μέση Ανατολή, καθώς η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Με το αμερικανικό απόθεμα αμυντικών πυραύλων THAAD και Patriot να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, οι χώρες του Κόλπου αναζητούν οποιοδήποτε διαθέσιμο σύστημα μεγάλης εμβέλειας στην αγορά.
Σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του Bloomberg, οι εικόνες από φλεγόμενα δεξαμενόπλοια στον Ορμούζ, οι σειρήνες στα πλούσια εμιράτα του Κόλπου και οι στρατιωτικές ανακατατάξεις σε Λίβανο, Συρία και Γάζα δεν αποτελούν μεμονωμένα επεισόδια.
Με στόχο να απεγκλωβιστούν από τη στρατηγική αλλά άκρως εύθραυστη αυτή θαλάσσια οδό, οι χώρες του Κόλπου επιταχύνουν τις επενδύσεις τους σε νέους αγωγούς, λιμενικές υποδομές και παράκαμψη των παραδοσιακών διαδρομών.
Η ραγδαία κλιμάκωση των στρατιωτικών συγκρούσεων στον Περσικό Κόλπο τις τελευταίες ημέρες δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί το άμεσο αποτέλεσμα των εντελώς διαφορετικών ερμηνειών που δίνουν Ουάσινγκτον και Τεχεράνη στη συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψαν.
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο νέος καταστροφικός κύκλος εχθροπραξιών ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, με την πολεμική ένταση στον Περσικό Κόλπο να προκαλεί πλέον ανθρώπινες απώλειες και να πλήττει κρίσιμες υποδομές.
