Την πλήρη αντίθεσή του στα σχέδια του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για την επιβολή διεθνών χρεώσεων στη ναυσιπλοΐα εξέφρασε ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός του ΟΗΕ.
Οι ΗΠΑ αυτοανακηρύσσονται επίσημα ως «Ο Φύλακας του Στενού του Ορμούζ» και επιβάλλουν ένα ειδικό τέλος ασφαλείας ύψους 20% επί της αξίας όλων των διερχόμενων φορτίων.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Guardian, η Ευρώπη επεξεργάζεται μια πρόταση που θα επιτρέπει την επιβολή προαιρετικών τελών για υπηρεσίες ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Σε τεντωμένο σκοινί κινείται το Σουλτανάτο του Ομάν, η αποκαλούμενη «Ελβετία της Μέσης Ανατολής», προσπαθώντας να διατηρήσει την παραδοσιακή του ουδετερότητα εν μέσω σφοδρών πιέσεων από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Η απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να επιβάλει κυρώσεις στην ιρανική «Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου» –τον φορέα που ίδρυσε η Τεχεράνη για να εισπράττει διόδια έως και δύο εκατομμυρίων δολαρίων σε κρυπτονομίσματα ή γουάν από τα διερχόμενα πλοία– αποκαλύπτει μια βαθύτερη δομική αλλαγή στην παγκόσμια σκηνή.
Οι επόμενες κρίσιμες συναντήσεις έχουν προγραμματιστεί για τις 18 Ιουλίου. Η ΗΠΑ έχουν καταστήσει σαφές ότι η αποδέσμευση των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων θα προχωρήσει μόνο αν η Τεχεράνη συμμορφωθεί πλήρως με τους όρους του μνημονίου κατανόησης και εγγυηθεί την ασφάλεια των πλοίων.
Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα των New York Times, το οποίο επικαλείται έναν Ιρανό αξιωματούχο και τέσσερις διπλωμάτες, το Μουσκάτ κατέθεσε ήδη επίσημη πρόταση προς την Ουάσινγκτον και τους δυτικούς συμμάχους της.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας Kpler, μόλις 29 πλοία μεταφοράς πρώτων υλών διέσχισαν το πέρασμα το Σάββατο, ενώ την Κυριακή ο αριθμός αυτός έπεσε στις 12 διελεύσεις.
Σε μια αυστηρή προειδοποίηση προχώρησε ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να ανεχθεί την επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει απόλυτο χάος στις διεθνείς μεταφορές.
Ο Τραμπ τόνισε ότι το Ιράν διαβεβαίωσε επίσημα τις ΗΠΑ πως δεν επιβάλλει, ούτε σκοπεύει να εισπράξει διόδια, ασφάλιστρα ή οποιουδήποτε άλλου είδους χρεώσεις από τα εμπορικά πλοία που διέρχονται τα Στενά του Ορμούζ
Οι συνομιλίες αναμένεται να ξεκινήσουν σε τεχνικό επίπεδο, με βασικά ζητήματα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη διατήρηση της εκεχειρίας στον Λίβανο.
Σε ανακοινώσεις για το καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προχώρησε η Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου (PGSA) του Ιράν την Παρασκευή (19/6), υλοποιώντας τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, η απόφαση αυτή ελήφθη από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της χώρας και θα ισχύσει για όσο διάστημα βρίσκεται σε ισχύ η 60ήμερη προκαταρκτική συμφωνία ειρήνευσης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Μετά από τέσσερις μήνες πολεμικού αποκλεισμού, τα Στενά του Ορμούζ —ο πιο κρίσιμος εμπορικός δίαυλος του πλανήτη— ετοιμάζονται να ανοίξουν ξανά για τη διεθνή ναυσιπλοΐα «ήδη από την Παρασκευή», σύμφωνα με τις εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ και την υπογραφή προσωρινής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ένα πυκνό πλέγμα από αντιφατικές πληροφορίες και δηλώσεις συνεχίζει να περιβάλλει τον τρόπο εφαρμογής της ειρηνευτικής συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με το ζήτημα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ να αποτελεί το κύριο πεδίο τριβής.
Νέους κανόνες και τέλη διέλευσης στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ σχεδιάζουν να επιβάλουν από κοινού το Ιράν και το Ομάν, σύμφωνα με δηλώσεις του Ιρανού πρεσβευτή στη Ρωσία, Καζέμ Τζαλαλί.
Με επίσημη ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ξεκαθάρισε ότι οι ιρανικές δυνάμεις σε καμία περίπτωση δεν επιτέθηκαν ούτε πυροβόλησαν κατά των πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ, συμπληρώνοντας μάλιστα ότι μια τέτοια ενέργεια θα συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση της ισχύουσας εκεχειρίας.
Για να μην υπάρξουν νομικές αντιδράσεις από άλλες χώρες, η Τεχεράνη ξεκαθάρισε αμέσως ότι τα χρήματα αυτά δεν είναι «διόδια» για τη διέλευση, αλλά πληρωμή για υπηρεσίες που προσφέρει στα πλοία.
Μετά τον αποκλεισμό της στρατηγικής αυτής διόδου από το Ιράν, ως απάντηση στη σύγκρουση που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται πλέον να διαχειριστούν τον διαρκή κίνδυνο μιας ξαφνικής ανάφλεξης στον Περσικό Κόλπο.