Σε κλιμάκωση της διπλωματικής σύγκρουσης με το Ισραήλ προχώρησε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, απορρίπτοντας κατηγορηματικά την ισραηλινή πρωτοβουλία για επίσημη αναγνώριση των διώξεων των Αρμενίων κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως γενοκτονία.
Ο Τούρκος πρόεδρος απάντησε με οξεία κριτική, κατηγορώντας το Ισραήλ για εγκλήματα στη Γάζα και χαρακτηρίζοντας τη χώρα «εγκληματικό δίκτυο» με το αίμα δεκάδων χιλιάδων αμάχων στα χέρια του.
Η ισραηλινή πρόταση, η οποία εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο της χώρας και αναμένει την έγκριση της Κνεσέτ, αποτελεί την πιο πρόσφατη ένδειξη της πλήρους κατάρρευσης των σχέσεων μεταξύ των δύο πρώην συμμάχων.
Παρά το γεγονός ότι οι ιστορικοί διεθνώς αναγνωρίζουν τον θάνατο έως και 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων ως την πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα, η Άγκυρα αρνείται πεισματικά τον χαρακτηρισμό, κάνοντας λόγο για συνέπειες γενικότερης αναταραχής και εμφύλιων συγκρούσεων.
Η αντιπαράθεση στο επίκεντρο της πολιτικής σκηνής
Ο Τούρκος πρόεδρος, σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, διακήρυξε πως η ιστορία της χώρας του είναι «απαλλαγμένη από γενοκτονίες, σφαγές και αποικιοκρατία». Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός Υπουργός Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, ο οποίος κατέθεσε τη σχετική πρόταση, κατηγόρησε την τουρκική κυβέρνηση για μια «θεσμοθετημένη εκστρατεία άρνησης και υποβάθμισης» των ιστορικών γεγονότων.
Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε την κίνηση αυτή ως «πολιτικά υποκινούμενη», υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ επιδιώκει να αποσπάσει την προσοχή της διεθνούς κοινότητας από τις κατηγορίες περί γενοκτονίας που αντιμετωπίζει το ίδιο στο Διεθνές Δικαστήριο για τις επιχειρήσεις του στη Γάζα.
Από τους στρατηγικούς συμμάχους στη βαθιά ρήξη
Η διαμάχη αυτή αντικατοπτρίζει μια πορεία δεκαετιών, κατά την οποία η άλλοτε στενή συμμαχία των δύο χωρών έχει μετατραπεί σε ανοιχτή εχθρότητα. Το Ισραήλ, που για χρόνια απέφευγε την αναγνώριση της Αρμενικής Γενοκτονίας φοβούμενο την τουρκική αντίδραση, φαίνεται πλέον να εγκαταλείπει αυτή την πολιτική αυτοσυγκράτησης, ακολουθώντας το παράδειγμα των 32 άλλων χωρών –ανάμεσα στις οποίες οι ΗΠΑ και ο Λίβανος– που έχουν ήδη προχωρήσει στην επίσημη αναγνώριση.
Η κρίση αυτή, που τροφοδοτείται από τις πρόσφατες συγκρούσεις σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν, δείχνει ότι οι δύο χώρες βρίσκονται πλέον σε μια τροχιά όπου η ιστορική μνήμη χρησιμοποιείται ως διπλωματικό όπλο, με το Ισραήλ να απορρίπτει κατηγορηματικά τις δικές του κατηγορίες περί γενοκτονίας, ενώ η Τουρκία παραμένει αμετακίνητη στη στάση της απέναντι στα γεγονότα του 1915.