Καθώς εισερχόμαστε στο 2026, η εμφανής ανησυχία της Άγκυρας για το μέλλον του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης αποτελεί έναν στρατηγικό εφιάλτη. Οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, ο οποίος χαρακτήρισε οποιαδήποτε εξωτερική παρέμβαση στο Ιράν ως «παράγοντα περιφερειακής αποσταθεροποίησης», δεν εκφράζουν ενδιαφέρον για τη σταθερότητα της περιοχής. Αντιθέτως, αποκαλύπτουν τον βαθύ φόβο της Άγκυρας ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση του καθεστώτος των μουλάδων θα σημάνει το τέλος της γεωπολιτικής υπεραξίας που της προσέφερε η ύπαρξη ενός μόνιμα αντιδυτικού Ιράν.
Σύμφωνα με αναλύσεις του Atlantic Council και του Hudson Institute, η Τουρκία οικοδόμησε τα τελευταία 20 χρόνια τη γεωπολιτική της ισχύ, όχι μόνο στη στρατιωτική της παρουσία, αλλά κυρίως στον ρόλο της ως «αναγκαίου ενδιάμεσου» μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Η δυνατότητα της Άγκυρας να συνομιλεί ταυτόχρονα με τη Δύση, τη Ρωσία και το Ιράν, της επέτρεψε να λειτουργεί ως αναντικατάστατος διαμεσολαβητής.
Ένα δυτικόστροφο ή έστω μη εχθρικό Ιράν θα καταργούσε αυτό το μονοπώλιο. Η Ουάσιγκτον, οι Βρυξέλλες και οι δυτικοί σύμμαχοι δεν θα χρειάζονταν πλέον την Τουρκία ως «γέφυρα» προς μια εχθρική Μέση Ανατολή. Η Τουρκία θα έχανε τον στρατηγικό της ρόλο ως αναγκαίου γεωπολιτικού μεσάζοντα και θα μετατρεπόταν σε έναν απλό περιφερειακό παίκτη και μάλιστα αναθεωρητικό.
Ο κουρδικός παράγοντας: Η μεγαλύτερη στρατηγική απειλή για την Τουρκία
Η πιθανότητα αποδυνάμωσης ή ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος δημιουργεί έναν ακόμη εφιάλτη για την Άγκυρα. Όπως επισημαίνουν αναλύσεις της RAND Corporation και του Center for Strategic and International Studies, ένα κενό εξουσίας στο Ιράν θα μπορούσε να επιτρέψει την ενίσχυση κουρδικών οργανώσεων, όπως το PJAK, και να δημιουργήσει μια γεωγραφικά συνεχή κουρδική ζώνη, που θα εκτείνεται από τη βορειοανατολική Συρία έως το δυτικό Ιράν.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα άλλαζε δραματικά την περιφερειακή ισορροπία, περιορίζοντας την ικανότητα της Τουρκίας να επιχειρεί στρατιωτικά πέραν των συνόρων της και δημιουργώντας έναν μόνιμο στρατηγικό κλοιό στα νότια και νοτιοανατολικά της.
Η ενεργειακή αποδυνάμωση της Τουρκίας και η ανάδειξη της Ελλάδας
Η Τουρκία επιδιώκει εδώ και χρόνια να καθιερωθεί ως ο αποκλειστικός ενεργειακός κόμβος μεταξύ Ανατολής και Ευρώπης. Ωστόσο, σύμφωνα με το Oxford Institute for Energy Studies και αναλύσεις του Atlantic Council, η ενδεχόμενη επανένταξη του Ιράν στη διεθνή ενεργειακή αγορά θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία νέων ενεργειακών διαδρομών που θα παρακάμπτουν την Τουρκία.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Ελλάδα αναδεικνύεται ως ο φυσικός ενεργειακός και γεωπολιτικός κόμβος της Ανατολικής Μεσογείου. Η γεωγραφική της θέση, σε συνδυασμό με τις στρατηγικές της σχέσεις με το Ισραήλ, την Ινδία και τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την καθιστούν ιδανική πύλη για τη μεταφορά ενέργειας και εμπορίου προς την Ευρώπη.
Η Τουρκία του Ερντογάν έχει επενδύσει σε μια στρατηγική που βασίζεται στην ισορροπία μεταξύ ανταγωνιστικών γεωπολιτικών μπλοκ. Όπως επισημαίνει το Hudson Institute, η ισχύς της Άγκυρας δεν προέρχεται μόνο από τη στρατιωτική της δύναμη, αλλά από τη δυνατότητά της να εκμεταλλεύεται τις αντιθέσεις μεταξύ Δύσης και αντιδυτικών δυνάμεων.
Η ενδεχόμενη κατάρρευση του αντιδυτικού καθεστώτος της Τεχεράνης θα αφαιρούσε από την Τουρκία αυτό το στρατηγικό πλεονέκτημα. Η Άγκυρα δεν θα μπορούσε πλέον να εκβιάζει τη Δύση με την απειλή γεωπολιτικής μετατόπισης προς την Ανατολή.
Στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον που θα μπορούσε να προκύψει, η Ελλάδα αναδεικνύεται ως ένας από τους βασικούς πυλώνες σταθερότητας της ευρασιατικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Η στρατηγική της θέση, η συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, καθώς και οι ισχυρές της σχέσεις με το Ισραήλ και την Ινδία, της προσδίδουν έναν ρόλο που υπερβαίνει τα γεωγραφικά της όρια.
Η πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης δεν θα αποτελούσε απλώς μια εσωτερική αλλαγή στο Ιράν. Θα σηματοδοτούσε την κατάρρευση μιας γεωπολιτικής ισορροπίας που επέτρεψε στην Τουρκία να αναδειχθεί σε αναθεωρητική δύναμη.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα μετατρέπεται από γεωγραφικό σύνορο της Δύσης σε γεωπολιτικό της κέντρο.
ΠΗΓΗ: tomanifesto.gr