Η αφετηρία της νέας, επιθετικής στάσης της αμερικανικής ηγεσίας απέναντι σε μη αμερικανικά εδάφη φαίνεται να είναι κοινή και παραπέμπει σε αυτό που πολλοί περιγράφουν ως αναβίωση ή μετεξέλιξη του Δόγματος Μονρόε. Πρόκειται για μια στρατηγική που στοχεύει στη διεύρυνση του αμερικανικού ελέγχου σε ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο, από τη Γροιλανδία και τον βόρειο Ατλαντικό έως τη Λατινική Αμερική.
Παρότι η λογική του δόγματος είναι ενιαία, τα επιμέρους μέτωπα διαφέρουν σημαντικά, καθιστώντας την εφαρμογή του εξαιρετικά σύνθετη.
Λίγες ημέρες μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και τη μεταφορά του στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δικάζεται με βαριές κατηγορίες, η Ουάσινγκτον άρχισε να αποκαλύπτει τις προθέσεις της για τη μετα-Μαδούρο Βενεζουέλα. Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, οι ΗΠΑ έχουν καταρτίσει ένα τριφασικό σχέδιο που περιλαμβάνει τη «σταθεροποίηση» της χώρας, την οικονομική «ανάκαμψη» και, τελικά, μια πολιτική «μετάβαση» πλήρως ευθυγραμμισμένη με τα αμερικανικά γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα.
Το χρονοδιάγραμμα αυτού του σχεδίου παραμένει ασαφές, ωστόσο είναι σαφές ότι για ένα απροσδιόριστο διάστημα οι βασικές αποφάσεις στο Καράκας θα λαμβάνονται υπό αμερικανική καθοδήγηση. Το ενδεχόμενο ακόμη και στρατιωτικής παρουσίας στο έδαφος της Βενεζουέλας δεν έχει αποκλειστεί, αν και μια τέτοια επιλογή θα συνεπαγόταν υψηλό πολιτικό και στρατιωτικό κόστος, δεδομένης της εμπειρίας των ΗΠΑ σε προηγούμενες χερσαίες επεμβάσεις.
Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται να προτιμά την άσκηση πίεσης μέσω ναυτικού και ενεργειακού αποκλεισμού, ένα σενάριο που θα μπορούσε να περιορίσει τις εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας προς τρίτες χώρες και να θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τα κρίσιμα έσοδα από τον ενεργειακό τομέα. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το πεδίο, τα ερωτήματα παραμένουν πολλά. Παρά τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου, η παραγωγή της χώρας έχει καταρρεύσει τα τελευταία χρόνια και η ανάκαμψή της απαιτεί επενδύσεις δεκάδων ή και εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το αν και κατά πόσο οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες είναι διατεθειμένες να επενδύσουν παραμένει ανοιχτό. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου αιφνιδιάστηκαν από τις εξελίξεις και δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την ανατροπή Μαδούρο, ενώ η πολιτική αστάθεια και το ιστορικό κρατικοποιήσεων στη Βενεζουέλα λειτουργούν αποτρεπτικά.
Έτσι, το εγχείρημα της «υπό αμερικανική εποπτεία» Βενεζουέλας παραμένει ρευστό σε τρία κρίσιμα μέτωπα: την ασφάλεια, την πολιτική μετάβαση και την ενέργεια. Το μέλλον των ενόπλων δυνάμεων, ο ρόλος της αντιπολίτευσης και οι αποφάσεις των ενεργειακών κολοσσών συνιστούν κρίσιμους άγνωστους παράγοντες.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι θα συμβεί σε ακόμη πιο περίπλοκες περιπτώσεις, όπως η Γροιλανδία ή το Ιράν, που επίσης βρίσκονται στο στόχαστρο της αμερικανικής πολιτικής. Μια πιθανή προσάρτηση της Γροιλανδίας θα προκαλούσε σοβαρούς τριγμούς στο ΝΑΤΟ και θα άνοιγε βαθιά εσωτερικά ρήγματα στη Συμμαχία, τη στιγμή που ήδη δοκιμάζεται από το Ουκρανικό και άλλες κρίσεις.
Όσο για το Ιράν, μια χερσαία εισβολή θεωρείται εξαιρετικά απίθανη λόγω γεωγραφικών και στρατιωτικών περιορισμών, περιορίζοντας τις αμερικανικές επιλογές σε βομβαρδισμούς και κυρώσεις. Συνολικά, η αμερικανική στρατηγική δείχνει φιλόδοξη αλλά γεμάτη αβεβαιότητες, με τη Βενεζουέλα να αποτελεί το πρώτο και πιο άμεσο τεστ των πραγματικών ορίων της.