Πληροφορίες για ενδεχόμενη κλιμάκωση της ρωσικής υβριδικής δράσης στην Ευρώπη, με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών που θα μπορούσαν να εκτοξευθούν από εμπορικά πλοία στη Μεσόγειο, φέρονται να έχουν διαβιβαστεί σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σύμφωνα με δημοσίευμα της ισπανικής εφημερίδας El Mundo.
Επικαλούμενη αμερικανικές και ευρωπαϊκές πηγές ασφαλείας, η εφημερίδα αναφέρει ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν συγκεντρώσει στοιχεία για πιθανά σχέδια της Μόσχας, τα οποία έχουν κοινοποιηθεί σε κυβερνήσεις ευρωπαϊκών χωρών.
Σύμφωνα με ανώνυμη πηγή κοντά στο υπουργείο Άμυνας της Λιθουανίας, το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει τη μεταφορά drones μέσα σε εμπορευματοκιβώτια εμπορικών πλοίων και την εκτόξευσή τους από τη θάλασσα, με πιθανούς στόχους σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Στο επίκεντρο των προειδοποιήσεων φέρονται να βρίσκονται η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι κυβερνήσεις των οποίων, κατά τις ίδιες πληροφορίες, έχουν ενημερωθεί για το ενδεχόμενο μιας τέτοιας επιχείρησης.
Το σενάριο με τα ρωσικά drones Gerbera
Το δημοσίευμα αναφέρεται συγκεκριμένα στο ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος Gerbera, το οποίο έχει μήκος περίπου δύο μέτρα, άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα και μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα περίπου 160 χιλιομέτρων την ώρα.
Η εμβέλειά του μπορεί να φτάσει τα 600 χιλιόμετρα, ανάλογα με το φορτίο και τις επιχειρησιακές συνθήκες, ενώ το σχετικά μικρό μέγεθός του επιτρέπει τη μεταφορά πολλών τέτοιων αεροσκαφών μέσα σε εμπορευματοκιβώτια.
Σύμφωνα με την El Mundo, εάν ένα Gerbera εκτοξευόταν από εμπορικό πλοίο σε απόσταση 200 έως 300 χιλιομέτρων από τις ευρωπαϊκές ακτές, θα μπορούσε να φτάσει στον στόχο του μέσα σε περίπου 75 έως 120 λεπτά.
Παρότι η περιορισμένη μεταφορική του ικανότητα δεν το καθιστά κατάλληλο για την καταστροφή μεγάλων εγκαταστάσεων, θα μπορούσε να προκαλέσει πυρκαγιές, ζημιές σε εκτεθειμένο εξοπλισμό ή προσωρινή διακοπή της λειτουργίας αεροδρομίων και λιμανιών.
Κατά την ανάλυση της ισπανικής εφημερίδας, μια τέτοια επίθεση θα μπορούσε να έχει οικονομικές και πολιτικές συνέπειες δυσανάλογες προς το μέγεθος της υλικής καταστροφής.
Η επίσκεψη του διευθυντή της CIA στη Μόσχα
Η προειδοποίηση συνδέεται χρονικά, σύμφωνα με το δημοσίευμα, με την επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου.
Ο Ράτκλιφ φέρεται να ταξίδεψε με αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος, το οποίο είχε προηγουμένως πραγματοποιήσει στάση στη Ρίγα.
Η El Mundo αναφέρει ότι διπλωματικές πηγές χώρας της Βαλτικής γνώριζαν εκ των προτέρων για την επίσκεψη και ενημερώθηκαν στη συνέχεια για το περιεχόμενό της.
Σύμφωνα με πληροφορίες που είχαν δημοσιεύσει η Wall Street Journal και το Politico, ο επικεφαλής της CIA μετέφερε στη ρωσική πλευρά προειδοποίηση σχετικά με ενδεχόμενες επιθέσεις ή προκλήσεις εναντίον του ΝΑΤΟ.
Η ίδια ενημέρωση φέρεται να διαβιβάστηκε στη συνέχεια και σε κυβερνήσεις της νότιας Ευρώπης.
Γιατί εξετάζεται το ενδεχόμενο επιθέσεων στη Μεσόγειο
Η γεωγραφική απόσταση της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας από τα ρωσικά σύνορα δεν αποκλείει, σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται η El Mundo, το ενδεχόμενο να αποτελέσουν στόχους μιας επιχείρησης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ο Βρετανός αναλυτής Κιρ Τζάιλς, ειδικός στη ρωσική στρατιωτική στρατηγική, επισημαίνει ότι η απόσταση από τη Ρωσία δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ασφάλειας.
Κατά την εκτίμηση που παρουσιάζει η ισπανική εφημερίδα, μια περιορισμένη επίθεση σε κρίσιμες υποδομές θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις και να επηρεάσει την πολιτική κατάσταση στις χώρες που θα δέχονταν το πλήγμα.
Το δημοσίευμα συνδέει το συγκεκριμένο ενδεχόμενο και με τις εκλογικές αναμετρήσεις που έχουν προγραμματιστεί για το 2027 στις τρεις χώρες, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει τις εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις σχετικά με τη συνέχιση της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Πρόκειται, ωστόσο, για εκτιμήσεις των πηγών και των αναλυτών της El Mundo και όχι για επιβεβαιωμένο σχέδιο της ρωσικής κυβέρνησης.
Τα προηγούμενα περιστατικά στη Βαλτική
Η δυνατότητα εκτόξευσης drones από πλοία δεν αποτελεί νέα τεχνολογία. Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα, ρωσική εταιρεία είχε πραγματοποιήσει σχετικές δοκιμές ήδη από το 2020, ενώ αντίστοιχα πειράματα από θαλάσσια πλατφόρμα επαναλήφθηκαν τον Οκτώβριο του 2024.
Η El Mundo αναφέρεται επίσης σε περιστατικό που καταγράφηκε τον Φεβρουάριο στη Βαλτική, όταν σουηδική ναυτική μονάδα εντόπισε drone να απογειώνεται από το ρωσικό πλοίο συλλογής πληροφοριών Zhigulevsk, στα στενά του Έρεσουντ.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι σουηδικές αρχές παρενέβησαν στη λειτουργία του μη επανδρωμένου αεροσκάφους και χαρακτήρισαν την πτήση παραβίαση του εναέριου χώρου της χώρας.
Παράλληλα, στις 14 Σεπτεμβρίου, ρωσικό πολεμικό πλοίο φέρεται να εκτόξευσε δύο φωτοβολίδες προς δανικό στρατιωτικό ελικόπτερο που πραγματοποιούσε αποστολή επιτήρησης σε διεθνή ύδατα της Βαλτικής.
Η ισπανική εφημερίδα αναφέρει ακόμη ότι κοντά στις πολωνικές ακτές ανακτήθηκε πρόσφατα ένα ρωσικό Gerbera-2, το οποίο έφερε κεφαλή θραυσμάτων και περίπου τέσσερα κιλά εκρηκτικής ύλης.
Το συγκεκριμένο περιστατικό, πάντως, δεν αποδίδεται σε εκτόξευση από πλοίο, καθώς εκτιμάται ότι το drone είχε εισέλθει στην περιοχή μέσω Λιθουανίας, προερχόμενο από το Καλίνινγκραντ.
Η ουκρανική επιχείρηση Spiderweb και οι φόβοι για αντίστοιχη ρωσική ενέργεια
Οι Λιθουανοί αξιωματούχοι που επικαλείται η El Mundo συνδέουν το ενδεχόμενο μιας ρωσικής επιχείρησης με την ουκρανική επιχείρηση Spiderweb.
Στο πλαίσιο εκείνης της επιχείρησης, η Ουκρανία είχε μεταφέρει κρυφά μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέσα σε εμπορευματοκιβώτια στο ρωσικό έδαφος, προτού τα χρησιμοποιήσει για επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών αεροδρομίων.
Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν το ενδεχόμενο η Ρωσία να επιχειρήσει μια αντίστοιχη ενέργεια, αξιοποιώντας αυτή τη φορά εμπορικά πλοία ως μέσα μεταφοράς και εκτόξευσης drones.
Η El Mundo επισημαίνει ότι η χρήση θαλάσσιων πλατφορμών για την εκτόξευση μη επανδρωμένων αεροσκαφών δεν περιορίζεται στη Ρωσία, καθώς αντίστοιχες δυνατότητες έχει αξιοποιήσει και η Ουκρανία.
Σε επιφυλακή οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις
Οι πληροφορίες για πιθανές επιθέσεις στη Μεσόγειο εντάσσονται, σύμφωνα με την El Mundo, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προειδοποιήσεων των ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας για ενδεχόμενη κλιμάκωση ρωσικών επιχειρήσεων σαμποτάζ και άλλων υβριδικών ενεργειών.
Αντίστοιχες πληροφορίες φέρεται να έχει λάβει και η Πολωνία, με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ να έχει προειδοποιήσει δημόσια για την πιθανότητα επιθέσεων με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Κεστούτις Μπούντρις, δήλωσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι η Ρωσία δεν θα μπορέσει να αποκρύψει την εμπλοκή της σε μια ενδεχόμενη επίθεση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αποτροπής μιας περαιτέρω κλιμάκωσης.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη συγκεκριμένου ρωσικού σχεδίου για επιθέσεις με drones από εμπορικά πλοία στη Μεσόγειο. Οι πληροφορίες που δημοσιεύει η El Mundo αφορούν προειδοποιήσεις και αξιολογήσεις υπηρεσιών πληροφοριών, χωρίς να έχει παρουσιαστεί δημόσια αποδεικτικό υλικό που να τεκμηριώνει απόφαση της Μόσχας για την πραγματοποίηση μιας τέτοιας επιχείρησης.