Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να «ποδοπατηθεί», το ΝΑΤΟ απειλείται με εσωτερική διάσπαση και η αβεβαιότητα που προκαλεί η αμερικανική στάση στη Βενεζουέλα φαίνεται πλέον να φτάνει μέχρι τον Αρκτικό Κύκλο. Αυτό είναι το κλίμα που αποτυπώνουν διεθνή μέσα ενημέρωσης μετά τη σκληρή απάντηση του Λευκού Οίκου προς τις ευρωπαϊκές χώρες που υπερασπίστηκαν το δικαίωμα κυριαρχίας της Γροιλανδίας.
Η Ουάσινγκτον ξεκαθάρισε ότι εξετάζει «μια σειρά επιλογών» για την απόκτηση του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο, όλες μονομερείς, συμπεριλαμβανομένου του ενδεχομένου αγοράς μιας έκτασης που είναι εξαπλάσια σε μέγεθος από τη Γερμανία. Στο ίδιο πλαίσιο, κυβερνητική ανακοίνωση υπογράμμισε ότι «η αξιοποίηση του αμερικανικού στρατού είναι πάντα στη διάθεση του Αρχιστράτηγου», διατύπωση που ενίσχυσε τις ανησυχίες στην Ευρώπη.
Η Δανία προειδοποιεί ότι μια μονομερής κίνηση των ΗΠΑ για την κατάληψη της Γροιλανδίας θα ισοδυναμούσε με το τέλος της διατλαντικής αμυντικής συμμαχίας, πάνω στην οποία η ευρωπαϊκή ασφάλεια στηρίζεται από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Άλλωστε, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν υπήρξε ποτέ ένθερμος υποστηρικτής του ΝΑΤΟ, γεγονός που καθιστά τις ανησυχίες ακόμη πιο έντονες.
BBC: Δύσκολα ερωτήματα για ΝΑΤΟ και ΕΕ
Το BBC κάνει λόγο για τραγική ειρωνεία: την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να εξασφαλίσουν τη στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ στην άμυνα της Ουκρανίας, η Ουάσινγκτον απειλεί ευθέως την κυριαρχία ενός ευρωπαϊκού κράτους, της Δανίας. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία από τις αρχές του Ψυχρού Πολέμου, ενώ η Κοπεγχάγη έχει δεσμευτεί πρόσφατα να επενδύσει 4 δισ. δολάρια στην άμυνα του νησιού, με νέα πλοία, drones και αεροσκάφη.
Παρά ταύτα, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει επιδείξει διάθεση διαλόγου με τη Δανία. Σύμφωνα με τον Καμίλ Γκράντε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, μια ενιαία δήλωση στήριξης από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θα έστελνε σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον. Ωστόσο, μόνο έξι ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν σε κοινή τοποθέτηση.
Οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας, της Βρετανίας και της Δανίας τόνισαν ότι «η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της» και ότι μόνο η Κοπεγχάγη και το Νουούκ έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για το μέλλον της.
Την ίδια στιγμή, ενισχύονται τα σενάρια διάρρηξης της συνοχής του ΝΑΤΟ. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, προειδοποίησε ότι αν οι ΗΠΑ επιλέξουν στρατιωτική επίθεση εναντίον κράτους-μέλους της Συμμαχίας, «όλα σταματούν», συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του ΝΑΤΟ και του πλαισίου ασφάλειας που οικοδομήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Guardian: Η αμερικανική απειλή και το ρήγμα στη Συμμαχία
Ο Guardian επισημαίνει ότι το Άρθρο 5 της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ δεν προβλέπει ξεκάθαρα τι συμβαίνει όταν δύο κράτη-μέλη έρθουν σε σύγκρουση μεταξύ τους. Αν και θεωρείται αυτονόητο ότι το δόγμα «όλοι για έναν» δεν ισχύει σε περίπτωση επίθεσης ενός συμμάχου σε άλλον, η κατάσταση αποκαλύπτει τα όρια της συμμαχικής αλληλεγγύης.
Σύμβουλοι του Τραμπ υπογράμμισαν ωμά ότι στον «πραγματικό κόσμο» κυριαρχεί η ισχύς και όχι οι συνθήκες. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία του ΝΑΤΟ δείχνουν ότι οι ΗΠΑ δαπανούν πολύ περισσότερα για την άμυνα από όλους τους υπόλοιπους συμμάχους μαζί, ενώ ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα προστατεύει χώρες που δεν καλύπτουν τους στόχους αμυντικών δαπανών.
Η αμερικανική στρατηγική εθνικής ασφάλειας εντείνει την ανησυχία στην Ευρώπη, κάνοντας λόγο ακόμη και για «πολιτισμική διαγραφή» της ηπείρου και αμφισβητώντας έμμεσα τη μελλοντική συνοχή της Συμμαχίας.
Γεωστρατηγικός κόμβος και ορυκτός πλούτος
Η Γροιλανδία, με μόλις 56.000 κατοίκους, κατέχει κομβική γεωπολιτική θέση ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, ελέγχοντας το στρατηγικό πέρασμα GIUK που συνδέει την Αρκτική με τον Ατλαντικό. Παράλληλα, διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και σπάνιων γαιών, σε μια περίοδο που η Κίνα χρησιμοποιεί την κυριαρχία της σε αυτούς τους πόρους ως μοχλό πίεσης προς τη Δύση.
Καθώς η κλιματική κρίση λιώνει τους πάγους της Αρκτικής, ο ορυκτός πλούτος της Γροιλανδίας καθίσταται ολοένα και πιο προσβάσιμος. Παρότι ο Τραμπ υποβαθμίζει δημοσίως τη σημασία των φυσικών πόρων, επιμένοντας ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ είναι πρωτίστως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, επανέλαβε ότι η Δανία δεν μπορεί να εγγυηθεί την προστασία του νησιού.
Η Γροιλανδία ενσωματώθηκε στη Δανία το 1953 και απέκτησε ευρεία αυτοδιοίκηση το 2009, αν και η εξωτερική πολιτική και η άμυνα παραμένουν υπό τον έλεγχο της Κοπεγχάγης. Παρά τις φωνές υπέρ στενότερων σχέσεων με τις ΗΠΑ, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των κατοίκων απορρίπτει το ενδεχόμενο υπαγωγής της στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιβεβαιώνοντας ότι το μέλλον της Γροιλανδίας παραμένει ανοιχτό και βαθιά αμφιλεγόμενο.