Η πεποίθηση ότι η ανατροπή εχθρικών κυβερνήσεων και η αντικατάστασή τους από φιλοδυτικά σχήματα θα οδηγήσει αυτόματα σε μετριοπαθείς πολιτικές αποτελεί διαχρονικό πυλώνα της στρατηγικής σκέψης σε Δύση και Ισραήλ.
Ωστόσο, μια βαθύτερη ιστορική ανάλυση των δεδομένων στη Μέση Ανατολή καταρρίπτει την αισιοδοξία ότι η πτώση των Αγιατολάχ θα σήμαινε απαραίτητα το τέλος της ιρανικής εχθρότητας προς το Τελ Αβίβ.
Το δίδαγμα της ιστορίας: Φίλοι της Δύσης, εχθροί του Ισραήλ
Η περιφερειακή εμπειρία δείχνει ότι η ευθυγράμμιση με τη Δύση δεν συνεπάγεται ειρηνική συνύπαρξη με το Ισραήλ. Ιστορικά παραδείγματα επιβεβαιώνουν αυτό το παράδοξο:
Αίγυπτος: Ο βασιλιάς Φαρούκ, παρά την εξάρτησή του από τη Βρετανία, συμμετείχε στον πόλεμο του 1948. Ο διάδοχός του, Ανουάρ Σαντάτ, παρότι έδιωξε τους Σοβιετικούς συμβούλους και στράφηκε στη Δύση, οδήγησε τη χώρα στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973.
Ιορδανία & Ιράκ: Ηγέτες που θεωρούνταν κατεξοχήν πραγματιστές και φιλοδυτικοί, όπως ο βασιλιάς Χουσεΐν της Ιορδανίας ή ο Νουρί αλ-Σαΐντ του Ιράκ, ενεπλάκησαν σε αιματηρές πολεμικές συγκρούσεις με το Ισραήλ το 1948 και το 1967.
Τουρκία: Η σύγχρονη Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Παρά τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ από το 1952, η Άγκυρα υιοθετεί μια ολοένα και πιο συγκρουσιακή ρητορική στην περιοχή, την οποία δεν μπόρεσε να κάμψει ούτε η προσωπική φιλία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο.
Πακιστάν: Παρότι χαρακτηρίζεται φιλοδυτικό κράτος, το Πακιστάν κινήθηκε με αποφασιστικότητα για την απόκτηση πυρηνικών όπλων και διατηρεί μια επιθετική στάση στην περιοχή, ενώ συχνά κατηγορείται για στήριξη εξτρεμιστικών οργανώσεων.
Ο αστάθμητος παράγοντας του λαϊκού αισθήματος
Μια άλλη κρίσιμη παράμετρος είναι η στάση του ιρανικού λαού. Ενώ είναι δεδομένη η καταπίεση από το τρέχον καθεστώς, δεν μπορεί να αγνοηθεί η μαζική συμμετοχή εκατομμυρίων πολιτών σε εκδηλώσεις με συνθήματα κατά του Ισραήλ. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι είναι επικίνδυνο να υποθέσουμε πως η εχθρότητα περιορίζεται αποκλειστικά στην άρχουσα ελίτ.
Είναι πιθανό ένα σημαντικό μέρος της ιρανικής κοινωνίας να αντιμετωπίζει με ικανοποίηση τυχόν πλήγματα κατά του Ισραήλ, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην εξουσία.
Συμπερασματικά, η προσδοκία ότι μια αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη θα μεταμόρφωνε αυτόματα το Ιράν σε έναν μετριοπαθή δρώντα παραμένει εξαιρετικά αμφίβολη. Η ιστορία διδάσκει ότι τα εθνικά συμφέροντα και τα ριζωμένα ιδεολογήματα συχνά υπερβαίνουν τις πρόσκαιρες αλλαγές προσώπων στην ηγεσία.