Η συνάντηση κορυφής ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τον Κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ, παρουσιάστηκε με έντονο συμβολισμό και προσεκτικά σκηνοθετημένες εικόνες «φιλίας», επιχειρώντας να δημιουργήσει την αίσθηση μιας νέας προσέγγισης στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Πεκίνου.
Κατά την ιδιωτική ξενάγηση στο Ζονγκνανχάι, το κλειστό συγκρότημα της ηγεσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, οι δύο ηγέτες περπάτησαν στους κήπους του χώρου, με τον Τραμπ να σχολιάζει ότι τα τριαντάφυλλα που αντίκρισε ήταν «τα πιο όμορφα που έχει δει ποτέ». Ο Σι Τζινπίνγκ φέρεται να απάντησε πως θα του στείλει σπόρους, σε μια κίνηση που ενίσχυσε το κλίμα προσωπικής οικειότητας.
Σύμφωνα με ανάλυση του Axios, ο Τραμπ εμφανίστηκε περισσότερο από κάθε άλλο πρόσφατο Αμερικανό πρόεδρο διατεθειμένος να επιδιώξει επαναπροσέγγιση με την Κίνα. Ωστόσο, πίσω από τη δημόσια εικόνα θερμών σχέσεων, εξακολουθούν να υφίστανται βαθιές γεωπολιτικές και οικονομικές αντιθέσεις που απομακρύνουν τις δύο πλευρές.
Περιορισμένα αποτελέσματα και εμπορικές συμφωνίες
Η σύνοδος κορυφής κατέληξε κυρίως σε περιορισμένες εμπορικές συμφωνίες, βασισμένες στην εμπορική εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί το προηγούμενο διάστημα μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν σε «φανταστικές εμπορικές συμφωνίες», ενώ αποκάλυψε ότι η Κίνα δεσμεύτηκε να αγοράσει 200 αεροσκάφη της Boeing. Παράλληλα, ο Αμερικανός εμπορικός αντιπρόσωπος, Τζέιμισον Γκριρ, ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον αναμένει από το Πεκίνο να αυξήσει σημαντικά τις εισαγωγές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων τα επόμενα τρία χρόνια.
Οι δύο κυβερνήσεις συζητούν επίσης τη δημιουργία διμερούς «Εμπορικής Επιτροπής», η οποία θα αναλάβει τον εντοπισμό τομέων κοινού οικονομικού ενδιαφέροντος.
Παράλληλα, οι δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με το Ιράν προκάλεσαν ερωτήματα. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο Σι Τζινπίνγκ δεσμεύτηκε πως η Κίνα δεν θα προμηθεύσει το Ιράν με στρατιωτικό εξοπλισμό, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το Πεκίνο εξακολουθεί να εξαρτάται ενεργειακά από το ιρανικό πετρέλαιο.
Το παρασκήνιο της αντιπαράθεσης
Παρά το κλίμα δημοσίων φιλοφρονήσεων, το Axios σημειώνει ότι οι αντιπαραθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας συνεχίστηκαν έντονα στο παρασκήνιο ακόμη και κατά τη διάρκεια της συνόδου.
Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν:
- Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επέβαλε κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες για παροχή δορυφορικών δεδομένων στο Ιράν.
- Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις σε κινεζικά διυλιστήρια λόγω αγορών ιρανικού πετρελαίου.
- Αμερικανικές υπηρεσίες κατηγόρησαν κινεζικούς φορείς για απόπειρες κλοπής τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης.
- Ομοσπονδιακοί εισαγγελείς στις ΗΠΑ άσκησαν διώξεις εναντίον δημάρχου στην Καλιφόρνια με την κατηγορία ότι ενεργούσε ως «πράκτορας της κινεζικής κυβέρνησης».
Την ίδια στιγμή, αμερικανικά δημοσιεύματα και διαρροές υπηρεσιών πληροφοριών υποστηρίζουν ότι η Κίνα επιχειρεί να αξιοποιήσει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ώστε να ενισχύσει τη γεωπολιτική της θέση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσαν οι New York Times, κινεζικές εταιρείες φέρονται να διαπραγματεύονται μυστικές αποστολές οπλισμού προς το Ιράν μέσω τρίτων χωρών, με στόχο να αποκρύπτεται η πραγματική προέλευση των όπλων.
Ταϊβάν και στρατηγική «εκεχειρία»
Κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο Σι Τζινπίνγκ προειδοποίησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι τυχόν λανθασμένη διαχείριση του ζητήματος της Ταϊβάν θα μπορούσε να οδηγήσει σε «εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση».
Παράλληλα, το Πεκίνο επιχείρησε να διατηρήσει θετικό τόνο στις δημόσιες εμφανίσεις, υποδεχόμενο θερμά ακόμη και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος βρίσκεται υπό κινεζικές κυρώσεις λόγω παλαιότερων δηλώσεών του για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα.
Στο επίσημο δείπνο, ο Σι φέρεται να δήλωσε ότι το κινεζικό σχέδιο της «μεγάλης αναγέννησης» και το αμερικανικό σύνθημα «Make America Great Again» μπορούν να συμβαδίσουν.
Εύθραυστη ισορροπία
Παρά τις κινήσεις αποκλιμάκωσης, το δημοσίευμα εκτιμά ότι τόσο η Ουάσινγκτον όσο και το Πεκίνο επιδιώκουν προσωρινά μια μορφή «στρατηγικής εκεχειρίας».
Ο Τραμπ επιθυμεί να αποφύγει νέες οικονομικές αναταράξεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, ιδιαίτερα μετά τις πιέσεις που προκάλεσαν οι κινεζικοί περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών κατά τον προηγούμενο εμπορικό πόλεμο.
Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ φαίνεται να θεωρεί ότι η σταθερότητα στις σχέσεις με τις ΗΠΑ θα επιτρέψει στην Κίνα να προωθήσει κρίσιμες στρατηγικές προτεραιότητες, όπως ο στρατιωτικός εκσυγχρονισμός και η τεχνολογική ανάπτυξη.
Ωστόσο, παρά τις δημόσιες εικόνες συνεργασίας, οι δύο κυβερνήσεις συνεχίζουν να εργάζονται συστηματικά για τη μείωση της αλληλεξάρτησης των οικονομιών τους.
Οι κινεζικές επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταρρεύσει τα τελευταία χρόνια, καθώς στην Ουάσινγκτον ενισχύεται η αντίληψη ότι το κινεζικό κεφάλαιο αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εθνική ασφάλεια.
Το Axios καταλήγει ότι, παρά τη «χορογραφημένη» εικόνα φιλίας ανάμεσα στους δύο ηγέτες, η στρατηγική αντιπαλότητα ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα παραμένει βαθιά και δύσκολα αναστρέψιμη.