Ο Ερντογάν στις ΗΠΑ: Σκληρό πόκερ σήμερα Τραμπ - Ερντογάν για τους S-400

Ο Ερντογάν στις ΗΠΑ: Σκληρό πόκερ σήμερα Τραμπ - Ερντογάν για τους S-400
Ενημερώθηκε: 13/11/19 - 01:59
Του Μιχάλη Ιγνατίου

Ένα άγριο παιγνίδι για το ρωσικό σύστημα S-400 αναμένεται να παιχθεί αύριο στο Λευκό Οίκο, όπου θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του, Ταγίπ Ερντογάν. Αιφνιδίως το θέμα, που επανήλθε στην επικαιρότητα την Κυριακή μετά την επιθετική προειδοποιητική δήλωση του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Ρόμπερτ Ομπράϊαν, θα είναι πρώτο στην ατζέντα των συνομιλιών και αναμένεται -όπως διαρρέει η αμερικανική κυβέρνηση- να τεθεί τελεσιγραφικά ζήτημα απόσυρσης του ρωσικού συστήματος από την Τουρκία

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο κ. Ερντογάν θα αρνηθεί, εκτός εάν έχει αποφασίσει υπό άκρα μυστικότητα να κάνει το χατήρι του κ. Τραμπ, ο οποίος τον διέσωσε κυριολεκτικά, και να απενεργοποιήσει τους S-400. Εάν συμβεί αυτό, ο Αμερικανός πρόεδρος θα τον ανταμείψει και θα του προτείνει να αγοράσει το σύστημα Patriot αλλά και θα επαναρχίσουν οι συζητήσεις για επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα κατασκευής των μαχητικών F-35. 

Εάν ο Ερντογάν συναινέσει, το σκηνικό στην περιοχή θα αλλάξει ολοκληρωτικά, παρά το γεγονός ότι οι Αμερικανοί έχουν απωλέσει εντελώς την εμπιστοσύνη τους στον Τούρκο πρόεδρο. Κορυφαίος σύμβουλος του Ερντογάν, επιβεβαίωσε χθες στο πρακτορείο Bloomberg ότι το θέμα των S-400 όντως θα είναι στην κορυφή της ατζέντας της συνάντησης, η οποία -όπως τονίστηκε- θα διαμορφώσει το μέλλον των σχέσεων με την Αμερική. Ο Διευθυντής Επικοινωνιών του Τούρκου προέδρου, Fahrettin Altun δήλωσε στο αμερικανικό πρακτορείο ότι ο Ερντογάν θεωρεί ότι η συνάντηση του Λευκού Οίκου είναι κρίσιμη και μίλησε για πιθανό συμβιβασμό των αμερικανο-τουρκικών διαφορών. Δεν προχώρησε σε λεπτομέρειες. 

Η κατάσταση των σχέσεων δεν είναι καθόλου καλή, παρά τη «φιλική σχέση» του κ. Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του, και αξιωματούχοι και αναλυτές υποστηρίζουν ότι βρίσκονται στο ναδίρ.

Σε αντίθεση με τους αναλυτές, οι αξιωματούχοι ακόμα ελπίζουν ότι ο Ερντογάν θα αλλάξει γνώμη και θα τερματίσει τον κατήφορο προς τη Ρωσία. Ως γνωστό, η σχέση του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν βρίσκεται στο καλύτερο σημείο και έχουν συνάψει στρατηγική συμμαχία.

Από την άλλη πλευρά, εκτός του προβλήματος των S-400, οι σχέσεις της Ουάσιγκτον και της Άγκυρας ταλαιπωρούνται αφάνταστα από την κατάσταση στη Συρία, όπου οι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου άρχισαν να ομιλούν για εγκλήματα πολέμου. 

Το είπε, ως γνωστό, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου εκπλήσσοντας το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον. Οι αναλυτές υποθέτουν ότι πριν από τη συνάντηση οι δύο πλευρές αφήνουν να διαφαίνονται οι απαιτήσεις και οι πιθανές υποχωρήσεις τους.

Για κάποιο περίεργο λόγο, οι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου έθεσαν μία «κόκκινη γραμμή» και επέστρεψαν στη βασική αρχή τους για απόσυρση των S-400. Αυτή η αλλαγή γραμμής οφείλεται βασικά στην πίεση του Κογκρέσου, το οποίο στην απόλυτη πλειοψηφία του δεν δέχεται κανένα συμβιβασμό για το ρωσικό σύστημα. Ο σύμβουλος του Ερντογάν είπε στο Bloomberg, ότι η Τουρκία «έχει εκφράσει την άποψή της επανειλημμένα». 

Αναφερόταν στην εκφρασμένη θέση του Τούρκου προέδρου ότι το ρωσικό σύστημα είναι απολύτως απαραίτητο για την εθνική ασφάλειας της Τουρκίας. Σύμφωνα με τον Altun: «Η γεωπολιτική απαιτεί από την Τουρκία να διαθέτει πολλαπλά συστήματα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας. Όταν εκφράσαμε την επιθυμία μας να αγοράσουμε τους Patriot, οι Η.Π.Α. κατέθεσαν μια προϋπόθεση για να μην αγοράσουμε τους S-400». 

Ο ισχυρισμός του δεν είναι αληθινός. Ο κ. Ερντογάν δεν ρώτησε καν τους Αμερικανούς για την απόφαση του να αγοράσει τους S-400 και από την άλλη πλευρά του έχουν τονίσει επανειλημμένα την ετοιμότητά τους να του πουλήσουν τους Patriot. Όμως απαίτησε από τις ΗΠΑ να του δώσουν το απόρρητο πρόγραμμα των πυραύλων και συμπαραγωγή στην Τουρκία, κάτι που απέρριψαν οι Αμερικανοί. 

Ο Atun, που θεωρείται από τους ανθρώπους που γνωρίζουν τον τρόπο σκέψης του κ. Ερντογάν, είπε και μία κουβέντα που είναι δύσκολο να αναλυθεί, εκτός εάν εννοεί ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα …αλώσει τον Λευκό Οίκο και θα πάρει ότι θέλει και να φύγει. «Είμαι πεπεισμένος», είπε στο αμερικανικό πρακτορείο, «ότι ο Ερντογάν και ο Τραμπ θα έχουν μια ειλικρινή συζήτηση γι’ αυτό (εννοεί τους S-400). Πιστεύω ότι οι δύο ηγέτες μπορούν να βρουν μια λύση που να είναι αποδεκτή και θα μπορεί να εφαρμοστεί», πρόσθεσε. 

Από την άλλη πλευρά, έγινε γνωστό χθες ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ προειδοποίησε τον Τούρκο ομόλογό του σε νέα επιστολή του ότι σύντομα θα χρειαστεί να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία για την αγορά των ρωσικής κατασκευής πυραυλικών αμυντικών συστημάτων (S-400), αν η Άγκυρα δεν αποδεχθεί τους όρους που της προτείνει η Ουάσιγκτον. 

Την είδηση έγραψε η ιστοσελίδα Middle East Eye και ένας δημοσιογράφος που θεωρείται «άνθρωπος» του προέδρου της Τουρκίας. Υποστήριξε επίσης ότι ο κ. Τραμπ, στην επιστολή που παραδόθηκε στον κυβερνητικό εκπρόσωπο του Ερντογάν, τον Ιμπραήμ Καλίν την περασμένη Δευτέρα, προσέφερε έναν συγκεκριμένο τρόπο επίλυσης του προβλήματος χωρίς επιβολή κυρώσεων: η Τουρκία δεν πρέπει να ενεργοποιήσει τα συστήματα S-400, να επιτρέψει τακτικές επισκέψεις αξιωματούχων των ΗΠΑ για να ελέγχουν την κατάσταση του συστήματος, και η Άγκυρα πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα προβεί σε περαιτέρω αγορές ρωσικών όπλων.

ΠΗΓΗ: hellasjournal.com