Σε νέα, πιο επικίνδυνη φάση φέρεται να εισέρχεται η εκστρατεία δολιοφθορών της Ρωσία κατά ευρωπαϊκών χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία, σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των The New York Times. Δυτικοί αξιωματούχοι ασφαλείας μιλούν για έναν «σκιώδη πόλεμο» που κινείται στη γκρίζα ζώνη μεταξύ ειρήνης και ανοιχτής σύγκρουσης.
Στο επίκεντρο των αποκαλύψεων βρίσκεται ο 42χρονος Αλεξέι Κολοσόφσκι, πρώην οδηγός ταξί από τη ρωσική επαρχία, ο οποίος φέρεται να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στον συντονισμό επιχειρήσεων σαμποτάζ στην Ευρώπη. Αν και δεν είναι επαγγελματίας πράκτορας, παρουσιάζεται ως «πάροχος υπηρεσιών» με διασυνδέσεις σε εγκληματικά δίκτυα που δραστηριοποιούνται σε hacking, πλαστογραφίες και κλοπές αυτοκινήτων.
Επιχειρήσεις σε Πολωνία, Λιθουανία και Βρετανία
Μεταξύ των ενεργειών που αποδίδονται στο δίκτυο συγκαταλέγονται ο εμπρησμός εμπορικού κέντρου έξω από τη Βαρσοβία, πυρκαγιά σε κατάστημα ΙΚΕΑ στο Βίλνιους και σχέδιο τοποθέτησης εμπρηστικών μηχανισμών σε αεροσκάφη cargo στη Βρετανία, τη Γερμανία και την Πολωνία.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ επιβεβαίωσε ότι οι επιθέσεις συντονίζονταν από πρόσωπο που βρισκόταν στη Ρωσία, εξέλιξη που οδήγησε στο κλείσιμο ρωσικών προξενείων στην Πολωνία.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η υπόθεση στη Λιθουανία, όπου Ουκρανός έφηβος τοποθέτησε εμπρηστικό μηχανισμό σε κατάστημα ΙΚΕΑ, με χρονοδιακόπτη ρυθμισμένο σε συμβολική ημερομηνία για τη Μόσχα. Ο νεαρός συνελήφθη λίγο αργότερα.
Η «γκρίζα ζώνη» και η αναδιοργάνωση της GRU
Η νέα στρατηγική αποδίδεται στη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU, και ειδικότερα στη διαβόητη Μονάδα 29155, η οποία φέρεται να εντάχθηκε σε αναβαθμισμένη δομή ειδικών επιχειρήσεων. Η στροφή σε εγκληματικά δίκτυα αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην απέλαση άνω των 750 Ρώσων διπλωματών από ευρωπαϊκές χώρες μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών MI6, Μπλάις Μέτρεβελι, περιέγραψε τη ρωσική τακτική ως δοκιμή αντοχών «ακριβώς κάτω από το κατώφλι του πολέμου».
Επιχείρηση DHL και διεθνής αντίδραση
Η σοβαρότερη υπόθεση καταγράφηκε τον Ιούλιο του 2024, όταν εμπρηστικοί μηχανισμοί από θερμίτη, κρυμμένοι σε συσκευές μασάζ, εξερράγησαν σε εγκαταστάσεις της DHL στη Λειψία, την Πολωνία και το Μπέρμιγχαμ. Σύμφωνα με τις αρχές, εάν δεν είχε προηγηθεί καθυστέρηση πτήσης, μία από τις εκρήξεις θα μπορούσε να σημειωθεί εν πτήσει.
Η αντίδραση των ΗΠΑ ήταν άμεση, με τον Λευκό Οίκο να επικοινωνεί απευθείας με τη Μόσχα ζητώντας παύση των επιχειρήσεων. Παράλληλα, οι λιθουανικές αρχές απήγγειλαν κατηγορίες σε δεκάδες άτομα που φέρονται να συνδέονται με το δίκτυο.
Προσωπικό προφίλ και αβεβαιότητα
Παρά τον φερόμενο ρόλο του, ο Κολοσόφσκι διατηρεί χαμηλό δημόσιο προφίλ, με συχνές αναρτήσεις για την οικογένεια και τα αυτοκίνητά του. Ωστόσο, συνδέεται με πρόσωπα του υποκόσμου και με την ομάδα χάκερ «KillNet», που έχει στοχοποιήσει ευρωπαϊκές εταιρείες.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι πρόσφατα κλήθηκε για ανάκριση από την FSB, ενδεχομένως λόγω της δημοσιότητας που έλαβε η υπόθεση της DHL. Την ίδια στιγμή, εμφανίζονται ενδείξεις οικονομικών δυσκολιών και αναζητήσεων ακινήτων στο Λονδίνο, γεγονός που ερμηνεύεται από ορισμένους ως πιθανή πρόθεση εξόδου από τη Ρωσία.
Η εικόνα που διαμορφώνεται σκιαγραφεί μια νέα φάση υβριδικού πολέμου, με αυξημένο ρίσκο, λιγότερο επαγγελματισμό σε σχέση με την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και εντεινόμενη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.