Η πρόσφατη ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου αντιμετωπίστηκε από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης ως μια προσπάθεια επίλυσης διαφορών, όμως η πραγματικότητα πίσω από τους τίτλους είναι πολύ πιο σύνθετη. Οι εκεχειρίες σπάνια τερματίζουν τις συγκρούσεις· συνηθέστερα λειτουργούν ως μια περίοδος ανασύνταξης των αντιμαχόμενων πλευρών για τις μάχες που θα ακολουθήσουν.
Το παράδειγμα της Κορέας, όπου η εκεχειρία του 1953 διατηρεί μια «παγωμένη» σύρραξη εδώ και επτά δεκαετίες, υπενθυμίζει ότι όταν οι δομές εξουσίας παραμένουν άθικτες, ο πόλεμος απλώς αναβάλλεται.
Ο πραγματικός αντίπαλος και το δράμα του Λιβάνου
Αν και τυπικά η συμφωνία αφορά δύο κράτη, ο πραγματικός εμπόλεμος εταίρος του Ισραήλ είναι η Χεζμπολάχ. Η οργάνωση, που χρηματοδοτείται και κατευθύνεται από το Ιράν, δεν αποτελεί μόνο απειλή για το Ισραήλ αλλά και την κύρια αιτία κατάρρευσης του Λιβάνου.
Μια χώρα που άλλοτε υπήρξε το πνευματικό και τραπεζικό κέντρο του αραβικού κόσμου, σήμερα βουλιάζει στη φτώχεια, με το 74% του πληθυσμού να ζει κάτω από το όριο της ανέχειας, θύμα της ιδιότυπης ομηρίας από το «Κόμμα του Αλλάχ».
Το χρονικό της κλιμάκωσης
Η τρέχουσα εκεχειρία, που ξεκίνησε στις 16 Απριλίου κατόπιν πιέσεων του Τραμπ προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, βρίσκει τον ισραηλινό στρατό (IDF) σε φάση πλήρους ισχύος. Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ισραήλ έχει εξουδετερώσει σημαντικά στελέχη της Χεζμπολάχ και έχει καταστρέψει χιλιάδες στρατιωτικές υποδομές. Η ιστορία, ωστόσο, δείχνει ότι οι όροι περί αφοπλισμού της οργάνωσης —όπως εκείνοι του 2006— σπάνια τηρούνται.
Τότε, οι δυνάμεις του ΟΗΕ όχι μόνο απέτυχαν να εμποδίσουν τον επανεξοπλισμό της Χεζμπολάχ, αλλά συχνά λειτούργησαν ως ακούσιοι «διευκολυντές» της.
Η «χημεία» Χεζμπολάχ-Ιράν και η ελπίδα του Λιβάνου
Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες στην Ουάσινγκτον και τη σχεδιαζόμενη σύνοδο κορυφής μεταξύ Νετανιάχου και του Λιβανέζου Προέδρου Μισέλ Αούν, η ρίζα του προβλήματος παραμένει αμετακίνητη. Υψηλόβαθμα στελέχη της Χεζμπολάχ δηλώνουν κατηγορηματικά ότι δεν θα αφοπλιστούν ποτέ, χαρακτηρίζοντας την οργάνωσή τους και το Ιράν ως «δύο ψυχές σε ένα σώμα».
Συνεπώς, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται σε διακρατικές διαφορές μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, αλλά στη σύγκρουση του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ — και της ίδιας της Χεζμπολάχ με την κυριαρχία του Λιβάνου. Όσο ένας βραχίονας της Τεχεράνης δρα εντός των λιβανέζικων συνόρων, η χώρα δεν μπορεί να είναι ελεύθερη. Σε μια ειρωνική τροπή της ιστορίας, η προσπάθεια του Ισραήλ να διασφαλίσει τη δική του ασφάλεια ίσως αποτελεί την τελευταία ελπίδα του Λιβάνου για πραγματική απελευθέρωση.