Σε ταχεία αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία προχωρούν Τουρκία και Πακιστάν, στο πλαίσιο της ενεργοποίησης της αποκαλούμενης «Συμμαχίας της Μέκκας», εν μέσω της κλιμάκωσης των επιθέσεων των Χούθι εναντίον σαουδαραβικών στόχων.
Η ενεργοποίηση της συμμαχίας ανακοινώθηκε τη Δευτέρα, μετά από έκτακτη συνάντηση εκπροσώπων της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν στο Ριάντ. Οι τρεις πλευρές καταδίκασαν τις επιθέσεις των Χούθι, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε εκείνες που έπληξαν τις ιερές πόλεις της Μέκκας και της Μεδίνας.
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές ποιος ακριβώς θα είναι ο επιχειρησιακός ρόλος των τουρκικών και πακιστανικών δυνάμεων που θα αναπτυχθούν στο σαουδαραβικό έδαφος.
Το Πακιστάν διαθέτει ήδη δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες στο βασίλειο, ενώ, σύμφωνα με το Reuters, την περασμένη εβδομάδα απέστειλε τέσσερα αεροσκάφη με οπλισμό στη λιμενική πόλη Άντεν, προκειμένου να υποστηρίξει την κυβέρνηση της Υεμένης που στηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.
Η κλιμάκωση με τους Χούθι
Η ενεργοποίηση της «Συμμαχίας της Μέκκας» έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, μετά τις νέες επιθέσεις των Χούθι και την άρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να προσφέρουν στη Σαουδική Αραβία τη στρατιωτική συνδρομή που είχε ζητήσει.
Η εμπλοκή του Πακιστάν αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω του γεγονότος ότι αποτελεί τη μοναδική πυρηνική δύναμη του μουσουλμανικού κόσμου. Το Ισλαμαμπάντ έχει παράλληλα αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει επιτευχθεί ειρήνη.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, είναι κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ και έχει τοποθετηθεί ξεκάθαρα κατά του Ισραήλ.
Το «όχι» των ΗΠΑ και η αναζήτηση άλλων συμμάχων
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, το Ριάντ είχε ζητήσει την παρέμβαση της Ουάσινγκτον για την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με τους Χούθι. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, αρνήθηκε να παράσχει τη ζητούμενη βοήθεια, καθώς οι ΗΠΑ δεν επιθυμούσαν το άνοιγμα ενός ακόμη μετώπου στον πόλεμο με το Ιράν.
Η εξέλιξη επανέφερε στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα για τις σχέσεις Ουάσινγκτον και Ριάντ: κατά πόσο οι ΗΠΑ θα παρενέβαιναν στρατιωτικά σε περίπτωση που η Σαουδική Αραβία δεχόταν σοβαρή επίθεση.
Μετά την αμερικανική άρνηση, το βασίλειο στράφηκε σε άλλους εταίρους που θα μπορούσαν να του προσφέρουν ουσιαστική στρατιωτική υποστήριξη.
Τους τελευταίους μήνες, καθώς οι χώρες του Περσικού Κόλπου αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, η Σαουδική Αραβία έχει εντείνει τις διπλωματικές και στρατιωτικές πρωτοβουλίες της.
Τον Ιούλιο ανακοίνωσε τη δημιουργία ναυτικής συμμαχίας 15 χωρών με στόχο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, στο στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και στον Κόλπο του Άντεν.
Συμφωνία κοινής άμυνας στα πρότυπα του ΝΑΤΟ
Ακολούθησε η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, ένα σύμφωνο ασφαλείας εμπνευσμένο από το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας ή του Πακιστάν θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών χωρών.
Οι εξελίξεις βρίσκουν το Ριάντ σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο. Η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν για το Στενό του Ορμούζ έχει περιορίσει σε μεγάλο βαθμό την κύρια θαλάσσια οδό εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας, ενώ οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της έχουν επηρεάσει την παραγωγή πετρελαίου.
Η μείωση της παραγωγής έχει οδηγήσει σε περικοπές στο πρόγραμμα «Όραμα 2030», την εμβληματική πολιτική του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν για τον οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό του βασιλείου.
Η νέα σύγκρουση με τους Χούθι
Η σημερινή αντιπαράθεση αποτελεί νέο κεφάλαιο στη μακρά σύγκρουση της Σαουδικής Αραβίας με τους Χούθι. Οι δύο πλευρές είχαν βρεθεί ξανά σε πόλεμο από το 2015, στο πλαίσιο του εμφυλίου της Υεμένης, ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους πριν οδηγηθεί σε αδιέξοδο και σε μια εύθραυστη εκεχειρία το 2022.
Τον Ιούλιο, η Σαουδική Αραβία επιτέθηκε στο αεροδρόμιο της Σαναά, προκειμένου να αποτρέψει, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, την προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους που μετέφερε υψηλόβαθμους αξιωματούχους των Χούθι.
Ακολούθησε σειρά επιθέσεων των Χούθι εναντίον σαουδαραβικών υποδομών, καθώς και η ανακοίνωσή τους για αποκλεισμό της σαουδαραβικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η κλιμάκωση οδήγησε τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν να ζητήσει τη συνδρομή των Ηνωμένων Πολιτειών. Στα τέλη του περασμένου έτους, Ουάσινγκτον και Ριάντ είχαν υπογράψει στρατηγική αμυντική συμφωνία, ενώ οι ΗΠΑ είχαν συμφωνήσει στην πώληση προηγμένων μαχητικών F-35 στο βασίλειο.
Με την Ουάσινγκτον να εμφανίζεται πλέον απρόθυμη να εμπλακεί σε ένα ακόμη πολεμικό μέτωπο, το Ριάντ στρέφεται στους εταίρους του στη «Συμμαχία της Μέκκας», προσδοκώντας ότι η στρατιωτική συνδρομή Τουρκίας και Πακιστάν θα συμβάλει στον περιορισμό των επιθέσεων των Χούθι και στην προστασία κρίσιμων ενεργειακών και θαλάσσιων οδών.