Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την επιβολή δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, επικαλούμενος το ζήτημα της Γροιλανδίας.
Οι χώρες που θίγονται είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Νορβηγία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Φινλανδία.
Το μέτρο, το οποίο είχε προαναγγελθεί την Παρασκευή, θα τεθεί σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου με δασμό 10%, ενώ από την 1η Ιουνίου οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25%. Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι δασμοί θα αρθούν μόνο εάν προχωρήσει και ολοκληρωθεί η «πλήρης πώληση» της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ — κάτι που, όπως υποστηρίζει, εκκρεμεί εδώ και περίπου 150 χρόνια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι η Γροιλανδία είναι «απολύτως απαραίτητη» για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και για τη λειτουργία του αντιπυραυλικού συστήματος «Χρυσός Θόλος». Παράλληλα, επανέφερε τον ισχυρισμό ότι η άμυνα της Γροιλανδίας περιορίζεται ουσιαστικά σε «δύο έλκηθρα με σκύλους».
Σε μακροσκελή ανάρτησή του, ο Τραμπ κατηγόρησε τη Δανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ότι «παίζουν επικίνδυνα παιχνίδια» στην Αρκτική, υποστηρίζοντας ότι η Κίνα και η Ρωσία επιδιώκουν επιρροή στη Γροιλανδία και ότι μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια της περιοχής. Τόνισε ότι οι δασμοί θα παραμείνουν σε ισχύ «μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολική αγορά της Γροιλανδίας».
Αντιδράσεις της Ευρώπης
Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι άμεσα θιγόμενες χώρες διαμορφώνουν κοινό μέτωπο απέναντι στην απόφαση Τραμπ.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι συντονίζει κοινή απάντηση των κρατών-μελών. Σε συνέντευξη Τύπου μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, υπογράμμισε ότι η ΕΕ θα υπερασπιστεί το διεθνές δίκαιο, ξεκινώντας από το έδαφος των κρατών-μελών της.
Σε κοινή ανάρτηση του Κόστα και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισημάνθηκε ότι η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Οι δύο αξιωματούχοι τόνισαν ότι η ΕΕ έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει το κοινό διατλαντικό συμφέρον για ειρήνη και ασφάλεια στην Αρκτική μέσω του ΝΑΤΟ και ότι η δανική στρατιωτική άσκηση στην περιοχή —με συμμετοχή συμμάχων— αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας και δεν συνιστά απειλή.
Η φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι οι δασμοί «θα υπονομεύσουν τις διατλαντικές σχέσεις και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επικίνδυνη καθοδική σπείρα», ενώ δεσμεύθηκε ότι η Ευρώπη θα παραμείνει ενωμένη και συντονισμένη.
Σε ανάλογο τόνο κινήθηκε και ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δηλώνοντας ότι «καμία εκφοβιστική τακτική ή απειλή δεν μπορεί να επηρεάσει» τη στάση της Γαλλίας, είτε στην Ουκρανία είτε στη Γροιλανδία.
Η γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι λαμβάνει γνώση των ανακοινώσεων Τραμπ και βρίσκεται σε στενό συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους, προκειμένου να αποφασίσει «εν ευθέτω χρόνω» τις κατάλληλες αντιδράσεις.
Η επικεφαλής των Πρασίνων στο Bundestag, Καταρίνα Ντρέγκε, κάλεσε την ΕΕ να απαντήσει με αντίμετρα, χαρακτηρίζοντας αποτυχημένη την πολιτική κατευνασμού απέναντι στις ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW), Μαρσέλ Φράτσερ, υποστήριξε ότι οι δηλώσεις Τραμπ αποκαλύπτουν αδυναμία της Ευρώπης και κάλεσε την ΕΕ —και ειδικά τη Γερμανία— να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Κίνα και άλλους εταίρους.
Από την πλευρά της, η Δανία εξέφρασε έκπληξη για τις απειλές Τραμπ. Ο υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε ότι η ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία αποσκοπεί ακριβώς στην αύξηση της ασφάλειας στην Αρκτική.
Υπενθυμίζεται ότι ο Ράσμουσεν και η Γροιλανδή ομόλογός του Βίβιαν Μότσφελντ συναντήθηκαν την Τετάρτη με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για το ζήτημα της Γροιλανδίας.
Μεγάλη διαδήλωση στη Δανία
Χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν σήμερα, Σάββατο, στους δρόμους της Κοπεγχάγης και άλλων πόλεων της Δανίας, κρατώντας σημαίες της Γροιλανδίας και καταγγέλλοντας τα σχέδια του Αμερικανού προέδρου.
Στα πλακάτ τους έγραφαν συνθήματα όπως «Ο λαός της Γροιλανδίας δεν εξαγοράζεται», «Κάτω τα χέρια από τη Γροιλανδία» και «Το όχι σημαίνει όχι», ενώ ορισμένοι εξέφρασαν ακόμη πιο σκληρές απόψεις για τον Τραμπ.