Καμία προοπτική τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία δεν διαφαίνεται χωρίς επίλυση του εδαφικού ζητήματος, ξεκαθάρισε την Παρασκευή ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, μετά τις επαφές του Βλαντίμιρ Πούτιν με Αμερικανούς απεσταλμένους. Το επίκεντρο της διαφωνίας παραμένει το Ντονμπάς και ειδικότερα η περιφέρεια του Ντονέτσκ, η τύχη της οποίας δηλητηριάζει κάθε προσπάθεια συνεννόησης.
Την ίδια ώρα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προανήγγειλε ότι το ζήτημα θα τεθεί στις τριμερείς συνομιλίες Ρωσίας – Ουκρανίας – ΗΠΑ, που θα διεξαχθούν στο Αμπού Ντάμπι, με τη μεσολάβηση της Ουάσινγκτον. Ωστόσο, οι θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν αγεφύρωτες.
Σύμφωνα με το Reuters, η Μόσχα επιμένει να αξιώνει τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, απαιτώντας από το Κίεβο να αποσυρθεί ακόμη και από περιοχές που οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν στρατιωτικά. Ο Ζελένσκι απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο παραχώρησης, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος να «χαριστούν» εδάφη στη Ρωσία.
Το Ντονέτσκ, μία από τις τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες που η Μόσχα δήλωσε ότι προσάρτησε το 2022 έπειτα από αμφισβητούμενα δημοψηφίσματα, αναγνωρίζεται διεθνώς ως ουκρανικό έδαφος. Ο Πούτιν, ωστόσο, το εντάσσει στα «ιστορικά εδάφη» της Ρωσίας, επενδύοντας πολιτικά και ιδεολογικά στον έλεγχό του.
Η στρατιωτική σημασία της περιοχής είναι καθοριστική. Οι πόλεις Σλοβιάνσκ και Κραματόρσκ, που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο, αποτελούν κομβικά σημεία μιας βαριά οχυρωμένης αμυντικής γραμμής. Η απώλειά τους, σύμφωνα με το Κίεβο, θα άνοιγε τον δρόμο για ρωσική προέλαση προς τον Δνείπερο και βαθύτερα στην ουκρανική ενδοχώρα.
Παράλληλα, το Ντονέτσκ διατηρεί υψηλή οικονομική και βιομηχανική αξία, λόγω των ορυκτών πόρων και της βαριάς βιομηχανίας του, καθιστώντας τον έλεγχο της περιοχής στρατηγικό στόχο και για τις δύο πλευρές. Η έκβασή του αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο τη μορφή μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας, αλλά και την πολιτική κληρονομιά τόσο του Πούτιν όσο και του Ζελένσκι.
Με τις απώλειες να είναι τεράστιες και την ουκρανική κοινή γνώμη να αντιτίθεται μαζικά σε οποιαδήποτε εδαφική υποχώρηση, το Ντονέτσκ παραμένει το πιο δύσκολο και εκρηκτικό κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων – και, προς το παρόν, το βασικό εμπόδιο στον δρόμο προς την ειρήνη.