Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), το ταμείο διαχείρισης κρίσεων της Ευρωζώνης με διαθέσιμα άνω των 430 δισ. ευρώ, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη χρηματοδότηση αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, δήλωσε στο Reuters ο επικεφαλής του οργανισμού, Πιέρ Γκραμένια, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται με ταχύτητα για την ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ESM θα μπορούσε να προσφέρει προληπτικές πιστωτικές γραμμές για την άμυνα, χωρίς την επιβολή αυστηρών οικονομικών μεταρρυθμίσεων, επιδιώκοντας να απομακρύνει το αρνητικό «στίγμα» που συνοδεύει τη προσφυγή στο ταμείο έκτακτης ανάγκης της Ευρωζώνης. Όπως τόνισε, σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας και αυξημένων αμυντικών αναγκών, η Ευρώπη οφείλει να αξιοποιήσει πλήρως τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά της εργαλεία.
Ο Γκραμένια διευκρίνισε ότι οι πιστωτικές γραμμές θα απευθύνονται κυρίως σε χώρες με υγιή δημοσιονομικά, αλλά περιορισμένα περιθώρια στους προϋπολογισμούς τους, με ιδιαίτερη έμφαση στα μικρότερα κράτη της Ευρωζώνης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η επιδείνωση των σχέσεων Ευρώπης–Ηνωμένων Πολιτειών καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.
Η ενδεχόμενη χρήση του ESM για αμυντικούς σκοπούς θα είχε και έντονο συμβολισμό, καθώς θα σηματοδοτούσε τη «μεταμόρφωση» ενός μηχανισμού που δημιουργήθηκε στην κορύφωση της κρίσης χρέους για τη διάσωση οικονομιών και τραπεζών. Ωστόσο, μια τέτοια αλλαγή κατεύθυνσης θα απαιτούσε την έγκριση των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένων και χωρών με παραδοσιακά ουδέτερη στάση σε στρατιωτικά ζητήματα.
Οι δηλώσεις Γκραμένια έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ιδίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις πιέσεις που ασκεί η πολιτική Τραμπ προς την Ευρώπη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζεται για τα κράτη της Βαλτικής, τα οποία έχουν αυξήσει θεαματικά τις αμυντικές τους δαπάνες και θα μπορούσαν να ωφεληθούν από χαμηλότοκα δάνεια μέσω του ESM.
Ο επικεφαλής του μηχανισμού άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συλλογικών αιτημάτων χρηματοδότησης από ομάδες χωρών, ώστε να αποφευχθεί κάθε αρνητικός συνειρμός. «Το εργαλείο υπάρχει και είναι διαθέσιμο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι η στήριξη της άμυνας χωρίς τη σύνδεση με επώδυνες οικονομικές προσαρμογές.