Στο περιθώριο της Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, κορυφαία στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος με προεδρικές φιλοδοξίες για το 2028 επιχείρησαν να ενισχύσουν το διεθνές τους αποτύπωμα, την ώρα που η διατλαντική σχέση εμφανίζεται βαθιά τραυματισμένη και η αμερικανική ηγεσία αμφισβητείται ανοικτά.
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ υποστήριξε ότι οι θεσμοί των ΗΠΑ υπερβαίνουν σε διάρκεια και ισχύ την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο παραδέχθηκε πως Ευρωπαίοι ηγέτες θεωρούν ότι η ζημιά στη διατλαντική συμμαχία ενδέχεται να είναι μη αναστρέψιμη.
Η βουλευτής της Νέας Υόρκης Αλεξάνδρια Οκάσιο-Κορτέζ επιδίωξε να παρουσιάσει ένα προοδευτικό, λαϊκιστικό δόγμα εξωτερικής πολιτικής, όμως βρέθηκε στο επίκεντρο επικρίσεων μετά από αμήχανη απάντηση σχετικά με ενδεχόμενη αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή για την υπεράσπιση της Ταϊβάν, γεγονός που περιόρισε το δημόσιο πρόγραμμα εμφανίσεών της.
Παράλληλα, Δημοκρατικοί γερουσιαστές που επιδιώκουν να ενισχύσουν το προεδρικό τους προφίλ βρέθηκαν σε δύσκολη θέση απέναντι στην πρωθυπουργό της Δανίας Μέττε Φρεντέρικσεν, προσπαθώντας να αμβλύνουν τις δηλώσεις του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ περί αναζωπύρωσης των σχεδίων Τραμπ για τη Γροιλανδία.
Η αμερικανική κοινοβουλευτική παρουσία ήταν περιορισμένη, καθώς ο πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον ακύρωσε τη συμμετοχή επίσημης αντιπροσωπείας.
Διαφορετικός τόνος από Ουάσιγκτον – ίδιο μήνυμα
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υιοθέτησε ηπιότερη ρητορική σε σχέση με την περσινή τοποθέτηση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ωστόσο το βασικό μήνυμα παρέμεινε αμετάβλητο. Καθ’ οδόν προς το Μόναχο δήλωσε ότι «ο παλιός κόσμος έχει χαθεί», ενώ αποχώρησε πρόωρα για επισκέψεις σε Σλοβακία και Ουγγαρία, χώρες με ηγεσίες φιλικές προς τον Τραμπ.
Από ευρωπαϊκής πλευράς, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μίλησε ανοιχτά για διεύρυνση του χάσματος Ευρώπης-ΗΠΑ, εκτιμώντας ότι η αμερικανική ηγεμονία «έχει αμφισβητηθεί και ίσως χαθεί», ενώ αποκάλυψε συνομιλίες με τη Γαλλία για ζητήματα πυρηνικής αποτροπής — ένδειξη μειωμένης εμπιστοσύνης στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μαρκ Κέλι σημείωσε ότι ακόμη και αν αποκατασταθούν οι σχέσεις, θα χρειαστούν γενιές για να επανέλθει η εμπιστοσύνη.
Η σκιά του ΜακΚέιν και η εικόνα αποδυνάμωσης
Η φετινή εικόνα απείχε αισθητά από την εποχή όπου ο εκλιπών γερουσιαστής Τζον ΜακΚέιν κυριαρχούσε στη διάσκεψη ως εμβληματικός εκφραστής της δυτικής ενότητας. Παρότι η μνήμη του τιμήθηκε, η περιορισμένη συμμετοχή του Κογκρέσου υπογράμμισε τη μειωμένη αμερικανική επιρροή.
Ο Λίντσεϊ Γκράχαμ προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη αδράνεια των ΗΠΑ έναντι του Ιράν θα ενθάρρυνε αντιπάλους όπως η Ρωσία και η Κίνα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία της Δύσης.
Προεδρικές φιλοδοξίες και ευρωπαϊκός σκεπτικισμός
Μεταξύ των Δημοκρατικών που «ζυγίζουν» προεδρική υποψηφιότητα συγκαταλέγονται —πέραν των Νιούσομ, Οκάσιο-Κορτέζ και Κέλι— η Τζίνα Ραϊμόντο, η Γκρέτσεν Γουίτμερ και αρκετοί γερουσιαστές και βουλευτές.
Ο Νιούσομ μετέφερε το κλίμα δυσπιστίας που συνάντησε: οι Ευρωπαίοι, όπως είπε, αντιμετωπίζουν πλέον τις ΗΠΑ ως «απρόβλεπτο παράγοντα», αν και ο ίδιος εκτιμά ότι οι σχέσεις μπορούν να αποκατασταθούν.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι λόγω πτώσης της δημοτικότητας Τραμπ και προοπτικής ενίσχυσης στις ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, διεθνώς κυριαρχεί επιφυλακτικότητα για τη σταθερότητα της αμερικανικής στρατηγικής.
Όπως προειδοποίησε ο Μερτς, η μεταπολεμική τάξη που βασίστηκε σε κανόνες και θεσμούς βρίσκεται πλέον σε διαδικασία αποδόμησης — μια διαπίστωση που αποτυπώνει το βαρύ κλίμα της φετινής διάσκεψης.