Ένταση στις διατλαντικές σχέσεις προκάλεσαν οι πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, κατά τη συνάντησή του με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς στον Λευκό Οίκο, ανακοίνωσε τη διακοπή συνεργασιών με την Ισπανία, μετά την άρνηση της Μαδρίτης να επιτρέψει τη χρήση βάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν. Αντίστοιχα επικριτική στάση τήρησε και απέναντι στο Ηνωμένο Βασίλειο, σχολιάζοντας αιχμηρά τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ.
Παρότι παρόμοιες διαφωνίες έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν —όπως κατά τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003— η σημερινή αντιπαράθεση αναδεικνύει βαθύτερα στρατηγικά ρήγματα. Η Ουάσινγκτον πιέζει για αυξημένη ευρωπαϊκή εμπλοκή, την ώρα που η ίδια η πολιτική της εμφανίζεται αντιφατική σε σχέση με προηγούμενες θέσεις περί ισότιμης συνεργασίας με συμμάχους.
Ευρωπαίοι ηγέτες, αν και αποφεύγουν ανοιχτή σύγκρουση με τις ΗΠΑ, εκφράζουν επιφυλάξεις για τον πόλεμο, τονίζοντας ότι στερείται σαφούς σχεδίου και κινείται εκτός διεθνούς νομιμότητας. Οι ανησυχίες αυτές ενισχύονται από την εμπειρία του 2003, όταν ευρωπαϊκές χώρες είχαν προειδοποιήσει για τις συνέπειες της εισβολής στο Ιράκ.
Η πίεση της Ουάσινγκτον φαίνεται να ενισχύει τη συσπείρωση εντός της Ευρώπης, με την ΕΕ να στηρίζει τη Μαδρίτη, ενώ εγείρονται ερωτήματα για την αξιοπιστία των ΗΠΑ, ιδίως μετά από πληροφορίες για πιθανή ανακατεύθυνση στρατιωτικού εξοπλισμού προς τη Μέση Ανατολή.
Παρά τις ενστάσεις, πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Γαλλία, έχουν επιτρέψει τη χρήση στρατιωτικών εγκαταστάσεων ή έχουν παράσχει στήριξη στις αμερικανικές επιχειρήσεις, ενώ το Λονδίνο έχει ανοίξει τις βάσεις του για «αμυντικές» αποστολές.
Η κατάσταση αυτή ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω την εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ, παρά τις τάσεις αυτονόμησης. Ταυτόχρονα, η σύγκρουση αυξάνει τους κινδύνους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τόσο λόγω πιθανών ενεργειακών διαταραχών όσο και εξαιτίας απειλών τρομοκρατίας ή νέων μεταναστευτικών ροών.
Το Ιράν έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα θεωρεί νόμιμους στόχους όλες τις χώρες που συμμετέχουν ή διευκολύνουν τις επιχειρήσεις, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για ευρύτερη αποσταθεροποίηση.
Συνολικά, η αμερικανική στρατηγική όχι μόνο επιβαρύνει τις σχέσεις με την Ευρώπη, αλλά δημιουργεί και νέα διλήμματα για τον ρόλο και την ασφάλεια της ηπείρου σε μια κλιμακούμενη σύγκρουση.