Σε μια κίνηση που χαρακτηρίζεται από αναλυτές ως «αντιφατικός ελιγμός», η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπαινίχθηκε την πρόθεση χαλάρωσης των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να αναχαιτίσει το ράλι των διεθνών τιμών ενέργειας.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, αποκάλυψε ότι εξετάζεται η αποδέσμευση περίπου 140 εκατομμυρίων βαρελιών που βρίσκονται ήδη στη θάλασσα, με στόχο να «χρησιμοποιηθούν τα ιρανικά αποθέματα κατά του ίδιου του Ιράν» για τη συγκράτηση των τιμών.
Στρατηγική κίνηση ή επικοινωνιακό πυροτέχνημα;
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις, με τους ειδικούς να αμφισβητούν την ουσιαστική αποτελεσματικότητα του μέτρου:
Πολιτικό παράδοξο: Ο αναλυτής Άντι Λίποου επισημαίνει το οξύμωρο του πράγματος: η Ουάσιγκτον επιτρέπει στην Τεχεράνη να πουλά πετρέλαιο την ίδια στιγμή που βρίσκεται σε πολεμική σύρραξη μαζί της, προσφέροντας οικονομική «ανάσα» σε ένα εχθρικό καθεστώς.
Περιορισμένη επίδραση: Σύμφωνα με το Center for Strategic and International Studies (CSIS), τα αποθέματα αυτά αντιστοιχούν σε λιγότερο από δύο ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης, γεγονός που καθιστά απίθανη μια μόνιμη πτώση των τιμών στις αντλίες.
Γερμανικές επικρίσεις: Η υπουργός Ενέργειας της Γερμανίας, Κατρίνα Ράιχε, αντέδρασε έντονα, τονίζοντας ότι κάθε δολάριο που εισρέει στα ιρανικά ταμεία σταθεροποιεί ένα καθεστώς αντίθετο προς τις δυτικές αξίες.
Η Κίνα ως ο μεγάλος κερδισμένος
Δεδομένου ότι το Πεκίνο αποτελεί τον κύριο αγοραστή του ιρανικού αργού, η χαλάρωση των κυρώσεων αναμένεται να ευνοήσει πρωτίστως την κινεζική οικονομία. Ωστόσο, οικονομολόγοι της ING εκτιμούν ότι πίσω από τον ελιγμό κρύβεται μια βαθύτερη διπλωματική στόχευση:
Δέλεαρ προς το Πεκίνο: Οι ΗΠΑ ίσως χρησιμοποιούν το πετρέλαιο ως διαπραγματευτικό χαρτί για να εξασφαλίσουν τη στήριξη της Κίνας στη δημιουργία ενός διεθνούς ναυτικού συνασπισμού.
Πίεση στο Χορμούζ: Απώτερος στόχος είναι να πειστεί η Κίνα να ασκήσει την επιρροή της στην Τεχεράνη για το άνοιγμα των Στενών του Χορμούζ, διασφαλίζοντας την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Η κινεζική πλευρά, αν και απέφυγε να τοποθετηθεί απευθείας στην πρόταση Μπέσεντ, επανέλαβε την πάγια αντίθεσή της στις μονομερείς κυρώσεις και κάλεσε σε άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων για την προστασία της παγκόσμιας οικονομίας.