Σε τροχιά ταχύτατης υλοποίησης εισέρχεται ένας εναλλακτικός αμυντικός σχεδιασμός εντός των κόλπων της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, καθώς η Ευρώπη προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μιας δραστικής μείωσης της αμερικανικής στήριξης υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις της Wall Street Journal, η δημιουργία ενός ανεπίσημου «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ» αποτελεί πλέον την απάντηση των Βρυξελλών στην αυξανόμενη ανασφάλεια, με στόχο τη διασφάλιση της αποτρεπτικής ισχύος της ηπείρου ακόμη και χωρίς την παραδοσιακή καθοδήγηση της Ουάσιγκτον.
Η ανάγκη για αυτό το «Plan B» απέκτησε επείγοντα χαρακτήρα μετά τις απειλές του Τραμπ για αποχώρηση των ΗΠΑ και την κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν, γεγονότα που κλόνισαν την εμπιστοσύνη των συμμάχων. Καθοριστικό ρόλο στην επιτάχυνση των εξελίξεων παίζει η ιστορική στροφή της Γερμανίας.
Υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, το Βερολίνο εγκαταλείπει την παραδοσιακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ και ευθυγραμμίζεται με τη γαλλική πρόταση για στρατηγική αυτονομία, συμπαρασύροντας σε αυτή τη νέα σύγκλιση χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία και τα σκανδιναβικά κράτη.
Το επιχειρησιακό σκέλος του σχεδίου προβλέπει τη σταδιακή αντικατάσταση των αμερικανικών υποδομών από ευρωπαϊκές, με έμφαση στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και την κάλυψη κενών σε κρίσιμους τομείς, όπως οι δορυφορικές επικοινωνίες και ο ανεφοδιασμός εν πτήσει.
Παράλληλα, εξετάζεται η συγκρότηση ενός «συνασπισμού προθύμων» που θα μπορεί να δρα αυτόνομα. Ωστόσο, τα εμπόδια παραμένουν σημαντικά, με δυσκολότερο όλων την αντικατάσταση της αμερικανικής πυρηνικής προστασίας. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ανοίξει η συζήτηση για την επέκταση της γαλλικής πυρηνικής «ομπρέλας» στο σύνολο της Ευρώπης, μια κίνηση με τεράστιες γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Αυτή η προσπάθεια συνοδεύεται από έναν αγώνα δρόμου για την αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών και την αναδιοργάνωση των στρατευμάτων, με ορισμένα κράτη να εξετάζουν ακόμη και την επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας. Το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον είναι σαφές: η Ευρώπη επιδιώκει μια ελεγχόμενη ανάληψη ευθυνών και όχι μια βίαιη ρήξη.
Παρόλα αυτά, η ιστορική αναδιάρθρωση της δυτικής άμυνας φαίνεται πλέον αναπόφευκτη, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη διατλαντική φύση της Συμμαχίας όπως τη γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.