Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται πως οδηγούνται αναγκαστικά σε μια συμφωνία, καθώς η ανάγκη για αποκλιμάκωση καθίσταται ολοένα πιο εμφανής, ιδιαίτερα κατά τις τελευταίες ημέρες της εύθραυστης εκεχειρίας.
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, ο πρώτος γύρος συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, παρά τη διάρκειά του, εκτιμάται ότι λειτούργησε περισσότερο ως επίδειξη διαπραγματευτικής ισχύος. Η άμεση επιβολή αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια υποδηλώνει προετοιμασμένη στρατηγική, με στόχο την άσκηση οικονομικής πίεσης στην Τεχεράνη και στους ενεργειακούς της εταίρους, όπως η Κίνα.
Την ίδια ώρα, οι εσωτερικές πιέσεις στις ΗΠΑ εντείνονται. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να επιδιώκει συμφωνία, καθώς η αύξηση του πληθωρισμού και των τιμών καυσίμων προκαλεί αντιδράσεις ακόμη και στη βάση των υποστηρικτών του. Ωστόσο, η ασταθής διαπραγματευτική του στάση δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς τη στρατηγική που ακολουθεί.
Στο Ιράν, παρά τη ρητορική αντοχής και την προβολή ισχύος, η πραγματικότητα είναι πιο δύσκολη. Οι εκτεταμένοι βομβαρδισμοί έχουν προκαλέσει σοβαρές απώλειες σε υποδομές και ηγεσία, ενώ η χώρα αντιμετωπίζει αυξανόμενη περιφερειακή απομόνωση. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης επιχειρεί ανασύνταξη, εν μέσω προκλήσεων διακυβέρνησης και ασφάλειας.
Παράλληλα, η γεωπολιτική θέση της Τεχεράνης έχει επιβαρυνθεί, καθώς οι σχέσεις με γειτονικά κράτη παραμένουν τεταμένες, ενώ η στρατιωτική της δραστηριότητα έχει επιφέρει σημαντικό κόστος. Η εικόνα ισχύος στηρίζεται περισσότερο στην επιβίωση παρά σε ουσιαστικά στρατιωτικά κέρδη.
Οι διαπραγματεύσεις, πάντως, δείχνουν να συγκλίνουν σε βασικά ζητήματα. Υπάρχει κατ’ αρχήν συμφωνία για αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου, με βασική διαφωνία τη διάρκειά της. Επίσης, εξετάζονται λύσεις για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού υπό διεθνή εποπτεία.
Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ και της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αποτελεί ακόμη ένα κρίσιμο σημείο, με το Ιράν να καλείται να μειώσει τις πιέσεις προς βασικούς εταίρους του. Ωστόσο, οι περισσότερες διαφωνίες φαίνεται να αφορούν πλέον λεπτομέρειες και όχι τη βασική κατεύθυνση της συμφωνίας.
Παράγοντα αβεβαιότητας αποτελεί ο ρόλος του Ισραήλ, καθώς και η κατάσταση στον Λίβανο, όπου η παρουσία της Χεζμπολάχ και οι ισραηλινές επιχειρήσεις διατηρούν την ένταση.
Συνολικά, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη χρειάζονται μια συμφωνία που θα μπορούν να παρουσιάσουν ως πολιτική νίκη στο εσωτερικό τους. Ωστόσο, πέρα από τους όρους της όποιας συμφωνίας, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα για το πώς θα διαμορφωθεί το Ιράν της επόμενης ημέρας και ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της σύγκρουσης.
Αν και μια συμφωνία φαντάζει εφικτή, οι επιπτώσεις του πολέμου και η ενίσχυση των σκληροπυρηνικών φωνών στο Ιράν ενδέχεται να διαμορφώσουν ένα πιο ασταθές περιβάλλον στο μέλλον.