Στην Άγκυρα χτυπά η καρδιά των γεωπολιτικών εξελίξεων στις 7 και 8 Ιουλίου, καθώς η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ καλείται να μετατρέψει τις περσινές δεσμεύσεις της Χάγης σε χειροπιαστές στρατιωτικές δυνατότητες.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ατζέντα των 32 ηγετών εστιάζει στον εκσυγχρονισμό της αμυντικής βιομηχανίας, τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία και τη σταδιακή αναδιάταξη των αμερικανικών δυνάμεων στη γηραιά ήπειρο, με στόχο οι Ευρωπαίοι να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη συμβατική τους άμυνα.
Το «τελεσίγραφο» του 5% και η στάση της Ελλάδας
Το πλέον ακανθώδες ζήτημα είναι η υλοποίηση του στόχου που θέλει τα κράτη-μέλη να δαπανούν το 5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα και την ανθεκτικότητα έως το 2035 (με το 3,5% να αφορά αποκλειστικά στρατιωτικούς σκοπούς).
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ασκήσει έντονες πιέσεις για άμεση συμμόρφωση, μια γραμμή που στηρίζει και ο πρέσβης των ΗΠΑ στη Συμμαχία, Μάθιου Γουίτακερ, ξεκαθαρίζοντας ότι οι δαπάνες πρέπει να μεταφράζονται σε πραγματική ισχύ στο πεδίο.
Αν και η Ελλάδα, η Πολωνία, οι σκανδιναβικές και οι βαλτικές χώρες πιάνουν ήδη αυτό το όριο, αρκετοί Ευρωπαίοι σύμμαχοι καθυστερούν, προκαλώντας εσωτερικές διαφοροποιήσεις.
Η συζήτηση για τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη διεξάγεται πάντως σε καλό κλίμα, με την Ουάσιγκτον να αποδέχεται μια σταδιακή μετάβαση χωρίς να αμφισβητείται η συλλογική ασφάλεια του Άρθρου 5.
Γιγαντιαίο πακέτο 140 δισ. ευρώ για την Ουκρανία
Στο μέτωπο της Ουκρανίας, οι 32 ηγέτες αναμένεται να επικυρώσουν μια μαζική οικονομική και στρατιωτική βοήθεια ύψους 70 δισ. ευρώ για το 2026, με δέσμευση για αντίστοιχο ποσό το 2027. Από τα 140 δισ. ευρώ της διετίας, τα 60 δισ. προέρχονται από το νέο ευρωπαϊκό δάνειο προς το Κίεβο, πράγμα που σημαίνει ότι οι χώρες του ΝΑΤΟ θα πρέπει να καλύψουν τα υπόλοιπα 80 δισ. ευρώ.
Μέρος του ποσού αυτού θα κατευθυνθεί στην αγορά εξειδικευμένων αμερικανικών συστημάτων αεράμυνας (μέσω του προγράμματος PURL). Παρά τις προσπάθειες ορισμένων χωρών, δεν επετεύχθη συμφωνία για υποχρεωτικές ποσοστώσεις ανά κράτος, ενώ η Ουάσιγκτον στέλνει σαφές μήνυμα στη Μόσχα για τερματισμό του πολέμου.
Αμυντική βιομηχανία, τεχνολογία και μια λιτή διακήρυξη
Παράλληλα με τις πολιτικές επαφές, το Βιομηχανικό Φόρουμ του ΝΑΤΟ θα εξετάσει τρόπους για την ταχύτερη παραγωγή πυρομαχικών και την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, καθώς η αποτροπή κρίνεται πλέον από την ταχύτητα ανταπόκρισης των εργοστασίων όπλων.
Τέλος, η Σύνοδος αναμένεται να εκδώσει μια σύντομη και περιεκτική Διακήρυξη, η οποία θα επιβεβαιώνει τη διατλαντική ενότητα και τη δίκαιη κατανομή των οικονομικών βαρών ανάμεσα στα μέλη της Συμμαχίας.