Σε πεδίο ανθρωπιστικής και διπλωματικής κρίσης έχει μετατραπεί ο ισπανικός θύλακας της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική, όπου τουλάχιστον 57 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους —κυρίως από πνιγμό— στην προσπάθειά τους να εισέλθουν σε ευρωπαϊκό έδαφος από τη θάλασσα και την ξηρά.
Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση του ισπανικού Υπουργείου Εσωτερικών την Παρασκευή (31/07), από τους περίπου 60.000 ανθρώπους που είχαν εισέλθει τις προηγούμενες ημέρες, περισσότεροι από 37.500 έχουν ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο, με τους 25.000 εξ αυτών να αποχωρούν οικειοθελώς.
Πολλοί από τους νεαρούς μετανάστες καταγγέλλουν ότι έπεσαν θύματα εξαπάτησης, καθώς τους υπόσχονταν στέγη και ταξιδιωτικά έγγραφα για την ηπειρωτική Ισπανία που δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Την ίδια ώρα, χιλιάδες παράτυποι μετανάστες —ανάμεσά τους τουλάχιστον 7.000 ανήλικοι— παραμένουν στην περιοχή.
Σύμφωνα με το Reuters, οι μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας απώθησαν το πλήθος στις πύλες της Θέουτα χρησιμοποιώντας γκλομπ, δακρυγόνα και νερό υπό πίεση. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων καταγράφηκαν καταστροφές οχημάτων και ένα καμένο λεωφορείο.
Κατά την επίσκεψή του στον θύλακα, ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έκανε λόγο για ευθεία παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας, ανακοινώνοντας την άμεση δραστηριοποίηση των ενόπλων δυνάμεων, την ενίσχυση των συνοριακών φραγμάτων και την ταχεία διαδικασία επαναπροώθησης.
Παράλληλα, απέδωσε την έξαρση των ροών σε παραπληροφόρηση από κυκλώματα διακινητών, τα οποία εκμεταλλεύτηκαν πρόσφατη δικαστική απόφαση που δυσχεραίνει τις άμεσες απελάσεις όσων εισέρχονται από τη θάλασσα.
Την ίδια ώρα, η απουσία των μαροκινών συνοριοφυλάκων από τα σύνορα τροφοδοτεί σενάρια για ενορχηστρωμένη πιεστική τακτική του Ραμπάτ. Αναλυτές συνδέουν τη στάση του Μαρόκου με την πρόσφατη επαναπροσέγγιση της Μαδρίτης με την Αλγερία, παρά το γεγονός ότι η μαροκινή πλευρά αρνείται κάθε εμπλοκή και επιρρίπτει την ευθύνη σε εγκληματικές οργανώσεις.
Στο εσωτερικό της Ισπανίας, η αντιπολίτευση εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης. Στέλεχη του δεξιού και ακροδεξιού χώρου κατηγόρησαν τον Σάντσεθ ότι το πρόσφατο πρόγραμμα νομιμοποίησης μεταναστών λειτούργησε ως «μαγνήτης» για τις μαζικές εισροές, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική του θέτει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια.
Από την πλευρά του, το υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τους ισχυρισμούς, διευκρινίζοντας πως κανένας από τους νεοεισερχόμενους δεν πληροί τις προϋποθέσεις του εν λόγω προγράμματος.
Η κρίση προκαλεί παράλληλα ισχυρούς τριγμούς στις ευρωπαϊκές ισορροπίες. Η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε απαράδεκτες τις εικόνες από τα σύνορα, ζητώντας την ακαριαία παύση των παράνομων διελεύσεων.
Παράλληλα, η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, υποστηριζόμενη από τη Φινλανδία και τη Γερμανία, έθεσε ακόμη και θέμα αποβολής της Ισπανίας από τη Ζώνη Σένγκεν λόγω αδυναμίας περιφρούρησης των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, προκαλώντας την έντονη διπλωματική αντίδραση της Μαδρίτης.