Όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ -και κυρίως ανάμεσα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου- έχουν για την Ελλάδα πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια ακόμη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Ο ισραηλινός βομβαρδισμός της συριακής αεροπορικής βάσης Abu al-Duhur, με φόντο τις πληροφορίες για ενδεχόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία εκεί και η νέα μετωπική σύγκρουση μετά το αίτημα της Άγκυρας προς την Interpol για Red Notice εναντίον του Ισραηλινού πρωθυπουργού αποκαλύπτουν κάτι, που η Αθήνα οφείλει να αναδείξει διεθνώς: Το πρόβλημα δεν είναι οι… «ελληνοτουρκικές διαφορές». Το πρόβλημα είναι ο τουρκικός αναθεωρητισμός!
Επί δεκαετίες η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάζει τις αξιώσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως μια διμερή διαφορά δύο γειτονικών κρατών, η οποία περίπου περιμένει έναν… συμβιβασμό και μια… «δίκαιη μοιρασιά».
Δεν είναι έτσι… Η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας, το casus belli για τα 12 μίλια, η θεωρία των «γκρίζων ζωνών», η «Γαλάζια Πατρίδα», το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η αμφισβήτηση των δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις της ίδιας στρατηγικής, αυτής της προσπάθειας της Τουρκίας να επιβάλει την αρχή, ότι τίποτε σημαντικό δεν μπορεί να συμβεί σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τη δική της έγκριση.
Με άλλα λόγια, να οδηγήσει μακροπρόθεσμα την Ελλάδα σε μια ιδιότυπη «φινλανδοποίηση», δηλαδή μια χώρα τυπικά κυρίαρχη, η οποία όμως θα αναγκάζεται να συνυπολογίζει την τουρκική βούληση πριν από κάθε σημαντική στρατηγική επιλογή στην ίδια της τη γεωγραφική περιφέρεια!
Στην Κύπρο η επιδίωξη είναι ακόμη πιο εμφανής. Είτε μέσω της επιβολής της λύσης των δύο κρατών, είτε μέσω μιας διευθέτησης, που θα αφήνει στην Άγκυρα αποφασιστικό στρατηγικό έλεγχο, ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος είναι η Κυπριακή Δημοκρατία να περιοριστεί σε καθεστώς εξάρτησης και τα κατεχόμενα να παγιωθούν ως προκεχωρημένο στρατιωτικό φυλάκιο της Τουρκίας σε Ανατολική Μεσόγειο και Μέση Ανατολή.
Και ξαφνικά το Ισραήλ βρίσκεται απέναντι στην ίδια λογική!!! Όχι στο Αιγαίο, αλλά χίλια και πλέον χιλιόμετρα ανατολικότερα. Εκεί βρίσκεται, ίσως, το ισχυρότερο διπλωματικό επιχείρημα, που προσφέρουν στην Αθήνα οι τελευταίες εξελίξεις.
Γιατί, όταν η ίδια δύναμη ακολουθεί παρόμοια συμπεριφορά απέναντι σε διαφορετικές χώρες, σε διαφορετικά γεωγραφικά μέτωπα και για διαφορετικά ζητήματα, τότε γίνεται πολύ δυσκολότερο να υποστηριχθεί, ότι πρόκειται απλώς για… «διμερείς διαφορές». Πρόκειται για στρατηγικό μοτίβο! Και αυτό ακριβώς αρχίζει να αντιλαμβάνεται το Ισραήλ.
Η ισραηλινή εφημερίδα Jerusalem Post μετέφερε μια εξαιρετικά αποκαλυπτική προειδοποίηση υψηλόβαθμου Ισραηλινού αξιωματούχου πληροφοριών, ότι εάν το Ισραήλ δεν χαράξει εγκαίρως τις κόκκινες γραμμές του, θα μπορούσε κάποια ημέρα να αντιμετωπίσει τουρκικά άρματα στα Υψίπεδα του Γκολάν και τουρκικές φρεγάτες ανοικτά των ισραηλινών ακτών.
Πριν από μερικά χρόνια μια τέτοια εικόνα θα έμοιαζε υπερβολική. Σήμερα συζητείται μέσα στο ισραηλινό κατεστημένο ασφαλείας. Και υπάρχει λόγος... Η, μετα-Άσαντ, Συρία προσφέρει στην Τουρκία μια ιστορική ευκαιρία στρατηγικής επέκτασης προς νότο. Η Άγκυρα επιχειρεί να αποκτήσει καθοριστική επιρροή στη νέα συριακή πραγματικότητα μέσω στρατιωτικής συνεργασίας, εκπαίδευσης, εξοπλισμών και πιθανής χρήσης στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Για το Ισραήλ αυτό αποτελεί κόκκινη γραμμή. Το πλήγμα στην Abu al-Duhur πρέπει να διαβαστεί μέσα σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο. Και ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πληροφορία, ότι η Τουρκία έφθασε κοντά στην απογείωση μαχητικών για να αντιδράσει στην επίθεση. Ένα λάθος, μια λανθασμένη αναγνώριση στόχου ή μια απόφαση λίγων δευτερολέπτων θα μπορούσε να φέρει τουρκικά και ισραηλινά μαχητικά αντιμέτωπα στον συριακό ουρανό.
Ταυτόχρονα, η σύγκρουση Τουρκίας-Ισραήλ έχει πάρει και προσωπικά χαρακτηριστικά... Μετά το τουρκικό αίτημα προς την Interpol για Red Notice κατά του Νετανιάχου, η Ιερουσαλήμ απάντησε με πρωτοφανή σκληρότητα. Και μέσα στην ισραηλινή ανακοίνωση υπήρχε μια αναφορά, που Αθήνα και Λευκωσία δεν πρέπει να προσπεράσουν… Αφορά την καταγγελία, ότι ο Ερντογάν «κατέχει τη μισή Κύπρο». Η Μεγαλόνησος μπήκε, πλέον, επισήμως στο ισραηλινό κατηγορητήριο κατά της πολιτικής Ερντογάν!
Αυτό δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική διπλωματία. Όχι για να μετατρέψει το Ισραήλ σε εργαλείο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Ούτε για να επιδιώξει την περαιτέρω όξυνση μεταξύ Άγκυρας και Ιερουσαλήμ. Αλλά για να διεθνοποιήσει με πολύ μεγαλύτερη ένταση το πραγματικό πρόβλημα.
Η Ελλάδα πρέπει να εξηγήσει στους συμμάχους της, ότι αυτό που αντιμετωπίζει στο Αιγαίο δεν είναι μια ελληνοτουρκική… ιδιομορφία. Η Κύπρος δεν αποτελεί μια ιστορική εκκρεμότητα αποκομμένη από τη σημερινή τουρκική στρατηγική. Και η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι ένας χάρτης για εσωτερική κατανάλωση. Είναι κομμάτια μιας αντίληψης σύμφωνα με την οποία η Τουρκία διεκδικεί δικαίωμα συναπόφασης -και τελικά βέτο- στις στρατηγικές επιλογές των κρατών, που βρίσκονται γύρω της. Στην Ελλάδα αυτό εκφράζεται με τα 12 μίλια, τις «γκρίζες ζώνες» και τη «Γαλάζια Πατρίδα.
Στην Κύπρο με την κατοχή και την απαίτηση για δύο κράτη. Στη Συρία με την προσπάθεια δημιουργίας στρατηγικού βάθους. Και απέναντι στο Ισραήλ με την απαίτηση να αποδεχθεί, ότι η Τουρκία μπορεί να αποκτήσει στρατιωτικό αποτύπωμα σε μια περιοχή την οποία η Ιερουσαλήμ θεωρεί ζωτικής σημασίας για την ασφάλειά της… Αυτό είναι το κοινό νήμα!
Και γι’ αυτό η στρατηγική σχέση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ αποκτά σήμερα διαφορετικό περιεχόμενο. Δεν στηρίζεται μόνο στην ενέργεια, στις στρατιωτικές ασκήσεις ή σε συγκυριακές κοινές επιδιώξεις. Στηρίζεται όλο και περισσότερο σε μια κοινή ανάγκη: Να μην επιτραπεί σε μία περιφερειακή αναθεωρητική δύναμη να αποκτήσει το δικαίωμα να ασκεί βέτο σε ότι πρόκειται να συμβεί στην Ανατολική Μεσόγειο, ανάλογα με το τι την συμφέρει!
Η Αθήνα επομένως δεν πρέπει απλώς να παρακολουθεί την αντιπαράθεση Τουρκίας-Ισραήλ... Πρέπει να την αξιοποιήσει διπλωματικά. Γιατί σήμερα το Ισραήλ βιώνει, με διαφορετικούς όρους και σε διαφορετικό γεωγραφικό χώρο, αυτό για το οποίο Ελλάδα και Κύπρος προειδοποιούν εδώ και χρόνια!
Και ίσως αυτή να είναι η ισχυρότερη απάντηση σε όσους εξακολουθούν να περιγράφουν τα ζητήματα μεταξύ Αθηνών και Άγκυρας ως ως μια σειρά… «ελληνοτουρκικών διαφορών»!
Όταν ο ίδιος αναθεωρητισμός εμφανίζεται από το Αιγαίο και την Κύπρο μέχρι τη Συρία και τα σύνορα του Ισραήλ, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στις… διαφορές της Τουρκίας με τους γείτονές της… Βρίσκεται στην ίδια την αναθεωρητική νεοοθωμανική αντίληψη της Άγκυρας για τη θέση, που απαιτεί να έχει απέναντί τους!!!
ΠΗΓΗ: tomanifesto.gr