Ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, υποδέχθηκε στο Κάιρο τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ, στην πρώτη επίσκεψη του Κινέζου ηγέτη στην Αίγυπτο εδώ και μία δεκαετία.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, καθώς η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μεταβάλλει τις ισορροπίες και δοκιμάζει τις υφιστάμενες συμμαχίες στην περιοχή.
Ο Σι έφτασε στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα την Τρίτη και έγινε δεκτός με επίσημη στρατιωτική τελετή στο προεδρικό μέγαρο αλ Ιτιχάντ, συνοδευόμενη από 21 κανονιοβολισμούς.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις πιέσεις προς χώρες που διατηρούν οικονομικούς δεσμούς με την Τεχεράνη, προειδοποιώντας ακόμη και για αποκλεισμό τους από το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η Κίνα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους του Ιράν, ενώ παράλληλα επιχειρεί να διατηρήσει και να ενισχύσει τις σχέσεις της με χώρες της Μέσης Ανατολής που έχουν στενούς δεσμούς με την Ουάσινγκτον.
Στο στόχαστρο των αμερικανικών κυρώσεων έχει βρεθεί πρόσφατα και η Αίγυπτος. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα κυρώσεις κατά των παραρτημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα της Banque Misr, της μεγαλύτερης αιγυπτιακής τράπεζας, κατηγορώντας την για οικονομικές συναλλαγές με το Ιράν.
Η «αυτονομία» του Καΐρου
Η Ουάσινγκτον έχει προειδοποιήσει ότι προτίθεται να εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη, διευρύνοντας το καθεστώς κυρώσεων, με το ενδεχόμενο να επηρεαστούν ακόμη και κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Το Πεκίνο, ένας από τους βασικούς αγοραστές ιρανικού πετρελαίου, έχει καταστήσει σαφές ότι θα υπερασπιστεί τα οικονομικά και στρατηγικά του συμφέροντα.
Παράλληλα, ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης του Σι με τον Ντόναλντ Τραμπ αργότερα τον Σεπτέμβριο, η Κίνα επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία και τις σχέσεις της με χώρες της περιοχής που διατηρούν στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Η Αίγυπτος αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση, καθώς λαμβάνει σημαντική αμερικανική στρατιωτική βοήθεια και παράλληλα διαδραματίζει διαχρονικά σημαντικό ρόλο ως διαμεσολαβητής στις κρίσεις της Μέσης Ανατολής.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Κάιρο επιχειρεί να αξιοποιήσει την επίσκεψη του Κινέζου προέδρου προκειμένου να αναδείξει τη στρατηγική αυτονομία του, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με το Πεκίνο.
Ο Σίσι έχει ήδη υπερασπιστεί την «ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική» της Αιγύπτου, ενώ τόνισε ότι οι δύο χώρες, ως μέλη των BRICS, επιδιώκουν την ενίσχυση της φωνής και του ρόλου του «παγκόσμιου Νότου» σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται ολοένα πιο πολωμένο.
Συμφωνίες σε οικονομία, ενέργεια και άμυνα
Η επίσκεψη του Σι συνοδεύεται από ένα ευρύ πρόγραμμα οικονομικής και στρατηγικής συνεργασίας. Στο πλαίσιο των επαφών αναμένεται να υπογραφούν συμφωνίες στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, των μεταφορών και της ενέργειας.
Η Κίνα έχει ήδη αποκτήσει σημαντική οικονομική παρουσία στην Αίγυπτο, συμμετέχοντας σε μεγάλα αναπτυξιακά έργα που προωθεί η κυβέρνηση Σίσι. Κινεζική χρηματοδότηση έχει συμβάλει στην ανάπτυξη της νέας διοικητικής πρωτεύουσας της χώρας, περίπου 50 χιλιόμετρα ανατολικά του Καΐρου, ενώ σημαντική είναι και η κινεζική παρουσία στην Οικονομική Ζώνη της Διώρυγας του Σουέζ.
Οι εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών έχουν επίσης διευρυνθεί. Σύμφωνα με αιγυπτιακά κυβερνητικά στοιχεία, οι εισαγωγές κινεζικών προϊόντων ξεπέρασαν τα 8,6 δισ. ευρώ κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, καταγράφοντας αύξηση άνω του 14% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Παράλληλα, Κάιρο και Πεκίνο ενισχύουν τη στρατιωτική τους συνεργασία. Τον Αύγουστο η Αίγυπτος φιλοξένησε μεγάλης κλίμακας κοινές αεροπορικές ασκήσεις με την Κίνα, στις οποίες συμμετείχαν μεταξύ άλλων κινεζικά μαχητικά J-16.
Με την επίσκεψη του Σι να πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η προσέγγιση Κίνας και Αιγύπτου αποκτά ευρύτερη στρατηγική σημασία, καθώς το Κάιρο επιδιώκει να διατηρήσει ισορροπίες μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, ενώ το Πεκίνο ενισχύει σταθερά το αποτύπωμά του στη Μέση Ανατολή.