Σε σημείο καμπής βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ο πληθυσμός της αναμένεται να φτάσει στο ανώτατο όριό του το 2029 και στη συνέχεια να εισέλθει σε τροχιά διαρκούς συρρίκνωσης.
Ωστόσο, όπως προειδοποιεί ο οίκος αξιολόγησης Moody’s, οι κράδασμοι στα δημόσια οικονομικά και στην ανάπτυξη γίνονται αισθητοί πολύ πριν τη συνολική μείωση των κατοίκων, λόγω της ραγδαίας μεταβολής στην ηλικιακή σύνθεση της κοινωνίας.
Η συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, σε συνδυασμό με την αύξηση των συνταξιούχων, δημιουργεί μια επικίνδυνη αναλογία, καθώς στις οικονομίες της G7 η σχέση των τριών εργαζομένων για κάθε άτομο άνω των 65 ετών που ισχύει σήμερα, αναμένεται να υποχωρήσει σε μόλις δύο προς έναν έως το 2050.
Αυτό το δημογραφικό κενό εκτοξεύει τις κρατικές δαπάνες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη, ενώ παράλληλα περιορίζει την παραγωγική δυναμική και μεταβάλλει τις ισορροπίες στην καταναλωτική ζήτηση.
Η δημογραφική αυτή εικόνα διαμορφώνεται διαφορετικά ανάλογα με την περιοχή, ενώ οι διαθέσιμες λύσεις παρουσιάζουν σαφείς περιορισμούς. Ενώ η Ευρώπη οδεύει προς την πληθυσμιακή κορύφωση του 2029, οι ΗΠΑ τοποθετούν το αντίστοιχο ορόσημο πολύ αργότερα, το 2080, στηριζόμενες καθοριστικά στις μεταναστευτικές ροές, χωρίς τις οποίες η μείωση του αμερικανικού πληθυσμού θα άρχιζε ήδη από το 2043.
Παράλληλα, η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν μεν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων καλύπτοντας μέρος των κενών σε εργατικά χέρια, όμως δεν επαρκούν για να λύσουν το πρόβλημα της ζήτησης, καθώς, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο οίκος Moody's, τα ρομπότ μπορούν να παράγουν αλλά δεν καταναλώνουν αγαθά και υπηρεσίες.
Την ίδια στιγμή, η δημογραφική πίεση επεκτείνεται και στις αναδυόμενες οικονομίες, με χώρες όπως η Κίνα, η Βραζιλία, η Ταϊλάνδη και η Τουρκία να γερνούν με πολύ ταχύτερους ρυθμούς από ό,τι η Ευρώπη στο παρελθόν, καλούμενες να διαχειριστούν το τεράστιο κόστος της γήρανσης διαθέτοντας σημαντικά χαμηλότερα εισοδήματα.