Στα τέλη Σεπτεμβρίου, το απευθείας ταξίδι από την Τεχεράνη στο Ντουμπάι κρατούσε λιγότερο από τρεις ώρες και κόστιζε 100 έως 200 δολάρια. Λιγότερο από ένα μήνα αργότερα, η ίδια διαδρομή μπορεί να διαρκέσει έως και 18 ώρες και να ξεπερνά τα 1.000 δολάρια.
Η αλλαγή οφείλεται σε νέο γύρο αμερικανικών κυρώσεων κατά ιρανικών αεροπορικών εταιρειών και των ξένων εταιρειών που τις εξυπηρετούν. Οι περιορισμοί σκλήρυναν μετά την προθεσμία της 23ης Σεπτεμβρίου, μέχρι την οποία οι εταιρείες έπρεπε να σταματήσουν να εξυπηρετούν ιρανικούς αερομεταφορείς. Ακολούθησε η αναστολή των απευθείας πτήσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, καθώς και άλλων χωρών.
Οι ΗΠΑ επιχειρούν να αποκλείσουν τις διόδους από και προς το Ιράν και να περιορίσουν γενικότερα την πρόσβαση στη χώρα. Τον Αύγουστο ανακοίνωσαν την επιχείρηση «Economic Outcast», με στόχο να ασκηθεί πίεση στους λίγους τομείς της ιρανικής οικονομίας που παραμένουν συνδεδεμένοι με την παγκόσμια. Στο πλαίσιο αυτό επέβαλαν κυρώσεις σε 27 αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Ιράν.
Αεροδρόμια, προμηθευτές καυσίμων και εταιρείες εδάφους που συνεργάζονται με ιρανικούς αερομεταφορείς απειλήθηκαν με δευτερογενείς κυρώσεις, που μπορούν να τις αποκόψουν από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το πρώτο σημάδι ήρθε στις 24 Σεπτεμβρίου, όταν πτήση από την Τεχεράνη προς το Ντουσανμπέ αναγκάστηκε να γυρίσει πίσω εν πτήσει, επειδή το Τουρκμενιστάν δεν της επέτρεψε να εισέλθει στον εναέριο χώρο του. Τις υπηρεσίες προς τις ιρανικές πτήσεις έχουν αναστείλει επίσης το Αζερμπαϊτζάν και η Γεωργία.
Σταμάτησαν οι πτήσεις προς το Μουσκάτ και τη Βαγδάτη, ακυρώθηκαν αρκετές προς την Τουρκία και διακόπηκαν για λίγο εκείνες προς τη Νατζάφ του Ιράκ, δημοφιλή προορισμό για Σιίτες προσκυνητές.
Όλα αυτά συμβαίνουν με φόντο τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, που είχε ήδη διαταράξει σοβαρά τις διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις της χώρας. Οι περισσότερες διεθνείς αεροπορικές εταιρείες δεν έχουν ακόμη επαναλάβει τα δρομολόγιά τους. Οι πτήσεις προς χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία συνεχίζονται, όμως η επαναφορά των διακοπεισών διαδρομών απαιτεί διαπραγματεύσεις με άλλες κυβερνήσεις.
Περισσότερες από τρεις εβδομάδες μετά τις νέες κυρώσεις, παραμένουν σε λειτουργία οι γραμμές προς Μόσχα, Νατζάφ, Κωνσταντινούπολη, Ερεβάν και Γκουανγκτζόου. Το διεθνές δίκτυο πτήσεων του Ιράν είναι ωστόσο σοβαρά περιορισμένο.
Οι ταλαιπωρίες των ταξιδιωτών
Ο Αμίρ, 43 ετών, που ζει στο Ιλινόι, ήθελε να πάει τη μητέρα του στο Ιράν για ιατρική περίθαλψη, επειδή ο ιατρικός της φάκελος βρίσκεται εκεί. Όπως λέει, τα ραντεβού της καθυστερούσαν επί μήνες λόγω του πολέμου, και είχαν αποφασίσει να εκμεταλλευτούν τη σχετική ηρεμία πριν ανακοινωθούν οι κυρώσεις.
Τώρα πρέπει να πετάξουν μέχρι την Κωνσταντινούπολη και να περιμένουν ώρες ή και μέρες για πτήση προς το Ιράν, ενώ η αγορά εισιτηρίων ιρανικών εταιρειών από το εξωτερικό είναι δύσκολη λόγω των κυρώσεων. Χαρακτηρίζει το ταξίδι εξαιρετικά αγχωτικό για μια άρρωστη γυναίκα που ταξιδεύει μόνη της και «εντελώς άδικο».
Επιπτώσεις υπάρχουν και στις εσωτερικές μετακινήσεις. Ο Ματζίντ Χοσεΐνι-Νετζάντ, ιδρυτής του Alibaba Travel Group, μιας από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες κρατήσεων της χώρας, είπε στο Al Jazeera ότι περίπου το 20% των πτήσεων από το Ιράν προς διεθνείς προορισμούς έχει ανασταλεί. Έτσι μειώθηκαν τα έσοδα των υπηρεσιών κρατήσεων και, σημαντικά, των ίδιων των αεροπορικών.
Στις 11 Οκτωβρίου, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η Διεύθυνση Οικονομικών Υποθέσεων συνεχίζει τις προσπάθειες για τη διευκόλυνση πτήσεων προς άλλες χώρες. Οι πτήσεις από και προς το Ιράν εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μεγάλες καθυστερήσεις, ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής και, ορισμένες φορές, επιστροφή στο αεροδρόμιο αναχώρησης.
Ένας ακόμη ταξιδιώτης που ονομάζεται επίσης Αμίρ, Ιρανός που πετά τακτικά ανάμεσα σε Ιράν και Ομάν για δουλειά, λέει ότι κάθε ταξίδι Μουσκάτ-Τεχεράνη διαρκεί πλέον πολλαπλάσιο χρόνο και κοστίζει πολλαπλάσια. Όπως σημειώνει, δεν είναι σαφές πότε θα αλλάξει η κατάσταση, ή αν θα βελτιωθεί καθόλου.