Την επίσημη απάντησή της στις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο έδωσε η Αθήνα, εκδίδοντας αντι-NAVTEX με την οποία χαρακτηρίζει άκυρη και ανίσχυρη την τουρκική αναγγελία για τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo», στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector).
Παράλληλα, αρμόδιες πηγές από την Αθήνα διαβεβαιώνουν ότι το γαλλικό πλοίο θα συνεχίσει κανονικά τις δραστηριότητές του έως τα τέλη Μαρτίου 2027, χωρίς η τουρκική κίνηση να επηρεάζει τον προγραμματισμό των εργασιών.
Η ελληνική αναγγελία, με αριθμό 1441/26, αποτελεί την απάντηση στην τουρκική NAVTEX FA76-1127/26, μέσω της οποίας η Άγκυρα υποστήριξε ότι οι προγραμματισμένες ερευνητικές δραστηριότητες πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεση των τουρκικών Αρχών και σε θαλάσσια περιοχή που θεωρεί ότι εμπίπτει στη δική της αρμοδιότητα και υφαλοκρηπίδα.
Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά τους τουρκικούς ισχυρισμούς, επισημαίνοντας ότι σημαντικό τμήμα των περιοχών όπου θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες βρίσκεται εντός της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας.
Παράλληλα, παραθέτει τις τρεις αποφάσεις αδειοδότησης των εργασιών, οι οποίες εκδόθηκαν από τις ελληνικές Αρχές στις 7 Ιουνίου 2024, στις 11 Φεβρουαρίου 2026 και στις 6 Νοεμβρίου 2026.
Η ελληνική αντι-NAVTEX υπογραμμίζει ακόμη ότι η NAVTEX HA15-1411/26 παραμένει σε πλήρη ισχύ και ότι ο σταθμός Ηρακλείου έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης ναυτιλιακών αναγγελιών στη συγκεκριμένη περιοχή.
Η νέα αναγγελία περιλαμβάνει, επίσης, τις γεωγραφικές συντεταγμένες των θαλάσσιων διαδρομών στις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες, από την περιοχή ανατολικά της Κρήτης προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Το «κλειδί» στη διατύπωση της τουρκικής NAVTEX
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδουν αρμόδιες πηγές της Αθήνας στη διατύπωση που επέλεξε η Άγκυρα στη δική της NAVTEX. Όπως επισημαίνουν, η Τουρκία δεν χρησιμοποιεί τον όρο «άδεια» (permission), αλλά τη λέξη «συγκατάθεση» (consent), μια διάκριση που, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, έχει συγκεκριμένη σημασία.
Όπως εξηγούν, δεν υποβλήθηκε ποτέ αίτημα αδειοδότησης προς τις τουρκικές Αρχές, επομένως δεν υπήρχε ζήτημα χορήγησης τουρκικής άδειας για τις ερευνητικές δραστηριότητες. Η γραπτή ενημέρωση μέσω ρηματικής διακοίνωσης δεν απευθύνθηκε αποκλειστικά στην Τουρκία, αλλά και στην Αίγυπτο, λόγω της ιδιότητάς της ως παράκτιου κράτους.
Αντιθέτως, τα αιτήματα για την εξασφάλιση των απαιτούμενων αδειών υποβλήθηκαν στην Ελλάδα και την Κύπρο, οι οποίες και τις χορήγησαν. Την ίδια θέση είχε διατυπώσει το βράδυ της Τρίτης και το υπουργείο Εξωτερικών, τονίζοντας ότι οι δύο αυτές χώρες ήταν οι μοναδικές που έλαβαν σχετικά αιτήματα από τη γαλλική εταιρεία.
Οι ίδιες διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η τουρκική αναγγελία δεν μεταβάλλει τα δεδομένα, καθώς εκδόθηκε αφού το ερευνητικό πλοίο είχε ήδη ξεκινήσει την πορεία του, ακολουθώντας τις συντεταγμένες που είχαν δημοσιοποιηθεί μέσω της ελληνικής NAVTEX. Σύμφωνα με την Αθήνα, το «Abeille Marengo» κινείται αποκλειστικά βάσει της διαδρομής που έχει αποτυπωθεί στην ελληνική αναγγελία.
Παραμένει βόρεια του Ηρακλείου για βαθμονόμηση του εξοπλισμού
Νωρίς το πρωί της Τετάρτης, το γαλλικό ερευνητικό πλοίο παρέμενε βόρεια του Ηρακλείου, πραγματοποιώντας τις απαραίτητες εργασίες βαθμονόμησης των συστημάτων του, πριν από την έναρξη των κύριων ερευνών.
Το «Abeille Marengo» απέπλευσε από το λιμάνι του Ηρακλείου λίγο μετά τις 18:00 την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, με προορισμό τα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση της Great Sea Interconnector Α.Ε. και του ΑΔΜΗΕ, το πρώτο στάδιο της αποστολής περιλαμβάνει δοκιμές βαθμονόμησης (calibration tests), κατά τις οποίες θα ελεγχθούν οι αισθητήρες και τα συστήματα μέτρησης του πλοίου.
Η συγκεκριμένη προπαρασκευαστική διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου 24 ώρες και θα προηγηθεί της μετάβασης στο πεδίο των ερευνών. Στη συνέχεια, το γαλλικό πλοίο θα κατευθυνθεί προς τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κρήτης και νότια της Κάσου, όπου οι εργασίες είχαν διακοπεί το καλοκαίρι του 2024.
Βασικός στόχος είναι η συνέχιση της χαρτογράφησης του βυθού κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου, με τις εργασίες να πραγματοποιούνται βάσει των NAVTEX που έχουν εκδώσει οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές Αρχές.
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Η τουρκική NAVTEX προκάλεσε αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία ζήτησαν εξηγήσεις από την κυβέρνηση για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο υπεύθυνος Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Δημήτρης Μάντζος, ζήτησε την άμεση έκδοση αντι-NAVTEX, επισημαίνοντας ότι η τουρκική αναγγελία δημιουργεί κινδύνους για την πρόκληση νέας έντασης. Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για τον ισχυρισμό περί τουρκικής συγκατάθεσης και ζήτησε επίσημες διευκρινίσεις για το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Άγκυρα.
Από την πλευρά της, η ΕΛ.Α.Σ. άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία επιχειρεί να εμφανίσει τμήματα της ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας ως περιοχές δικής της αρμοδιότητας. Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση για λανθασμένους χειρισμούς στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Την ανάγκη αναλυτικής ενημέρωσης της Βουλής έθεσε και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Νίκος Καραθανασόπουλος, ζητώντας εξηγήσεις για τους τουρκικούς ισχυρισμούς περί ερευνών σε περιοχή που η Άγκυρα θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα και χωρικά ύδατα.
Με την έκδοση της αντι-NAVTEX, η Αθήνα επιχειρεί να αποτυπώσει επισήμως τη θέση της απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις, ενώ το ερευνητικό πλοίο συνεχίζει την προετοιμασία του για την επανέναρξη των εργασιών. Οι διαβεβαιώσεις από ελληνικής πλευράς είναι ότι η τουρκική αναγγελία δεν πρόκειται να ανακόψει την αποστολή, η οποία έχει προγραμματιστεί να συνεχιστεί έως τα τέλη Μαρτίου 2027.