Σε κρίσιμες παρασκηνιακές διεργασίες επιδίδεται η αμερικανική διπλωματία, αναζητώντας φόρμουλα τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία μέσω τολμηρών γεωπολιτικών συμβιβασμών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, επεξεργάζονται δύο εναλλακτικά σχέδια διευθέτησης, με το πρώτο να εξετάζει ακόμη και την ένταξη του Κιέβου στη Βορειοατλαντική Συμμαχία με αντάλλαγμα σημαντικές εδαφικές υποχωρήσεις υπέρ της Μόσχας.
Τα δύο σενάρια των αμερικανών απεσταλμένων
Η πρώτη προσέγγιση, η οποία φέρει έντονα το στίγμα της συναλλακτικής διπλωματίας που προκρίνει ο Λευκός Οίκος, προβλέπει την παραχώρηση στη Ρωσία των τμημάτων του Ντονμπάς που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο. Ως αντιστάθμισμα, η Ουκρανία θα αποκτούσε πλήρη ένταξη στο ΝΑΤΟ, εξασφαλίζοντας τη συλλογική αμυντική προστασία του Άρθρου 5.
Αν και μια τέτοια εξέλιξη θα προσέφερε στο Κίεβο την ισχυρότερη δυνατή δυτική ομπρέλα ασφαλείας, προσκρούει στην πάγια και κατηγορηματική άρνηση της Μόσχας να αποδεχθεί τη νατοϊκή διεύρυνση, απαιτώντας ταυτόχρονα μια εξαιρετικά επώδυνη υποχώρηση από την ουκρανική πλευρά.
Η δεύτερη επιλογή εστιάζει στη διαχείριση της υφιστάμενης στρατιωτικής πραγματικότητας, προτείνοντας κατάπαυση του πυρός και «πάγωμα» του μετώπου στις σημερινές γραμμές αντιπαράθεσης, χωρίς επίσημη διευθέτηση του εδαφικού. Σε αυτό το πλαίσιο, το Κίεβο θα ελάμβανε διμερείς ή πολυμερείς εγγυήσεις ασφαλείας από δυτικά κράτη, χωρίς να απαιτείται άμεση νατοϊκή ένταξη.
Παρότι το μοντέλο αυτό θα έδινε στην Ουάσιγκτον μια ταχεία διπλωματική διέξοδο, εγκυμονεί τον κίνδυνο δημιουργίας μιας παρατεταμένης «παγωμένης» σύγκρουσης, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το κατά πόσο οι δυτικές εγγυήσεις θα διέθεταν πραγματική στρατιωτική αποτρεπτική ισχύ.
Τα εμπόδια σε Ευρώπη και Κίεβο
Αν και οι συζητήσεις αυτές δεν συνιστούν ακόμη επίσημη πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, αποτυπώνουν την προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να συνδέσει τη λήξη του πολέμου με μια ευρύτερη αναδιάταξη της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ωστόσο, η υλοποίηση οποιουδήποτε σχεδίου εξαρτάται από σύνθετες ισορροπίες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γερμανία εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρές επιφυλάξεις για την είσοδο της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Καθώς η διεύρυνση της Συμμαχίας απαιτεί ομοφωνία, η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να επιβάλει μια τέτοια λύση μονομερώς, ειδικά από τη στιγμή που η ένταξη μιας χώρας με ενεργές εδαφικές διενέξεις περιπλέκει νομικά και επιχειρησιακά τη ρήτρα συλλογικής άμυνας.
Παράλληλα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ιστορικό πολιτικό και συνταγματικό δίλημμα. Έχοντας απορρίψει επανειλημμένα κάθε σενάριο εκχώρησης εδαφών, καλείται να σταθμίσει το τεράστιο εσωτερικό κόστος μιας οριστικής απώλειας τμημάτων του Ντονμπάς έναντι της μακροπρόθεσμης στρατηγικής θωράκισης της χώρας.
Τελικά, το κρίσιμο ζητούμενο για την αμερικανική πλευρά παραμένει η εξεύρεση μιας φόρμουλας που θα εξασφαλίζει βιώσιμη ειρήνη, αποφεύγοντας μια εύθραυστη εκεχειρία που θα οδηγούσε σε νέο κύκλο σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.