Σε μια οριακή καμπή βρίσκονται οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με την κυβέρνηση Τραμπ να ακροβατεί ανάμεσα σε μια ιστορική διπλωματική συμφωνία και την προετοιμασία για ακραία στρατιωτική δράση.
Σε μια ομιλία με έντονο συμβολισμό για την 47η επέτειο της Ισλαμικής Επανάστασης, ο Ιρανός Πρόεδρος, Μασούντ Πεσζκιάν, επιχείρησε να στείλει ένα μήνυμα εθνικής ενότητας, εκφράζοντας δημόσια τη «βαθιά θλίψη» του καθεστώτος για τη βίαιη καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων.
Σε μια αποκαλυπτική μαρτυρία, Ευρωπαίος αξιωματούχος με πρόσβαση στην ηγεσία του Ιράν μεταφέρει ένα κλίμα βαθιάς απαισιοδοξίας και μοιρολατρίας που επικρατεί στους κόλπους του καθεστώτος.
Παγκόσμιο αποτροπιασμό προκαλούν οι καταγγελίες για τη δράση του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης, το οποίο φέρεται να μετατρέπει τα νοσοκομεία σε πεδία θανάτου για τους αντικυβερνητικούς διαδηλωτές.
Οι ραγδαίες εξελίξεις στο Ιράν κυριαρχούν στο ενδιαφέρον του διεθνούς Τύπου, καθώς η βίαιη καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων και η στρατιωτική αποδυνάμωση της Τεχεράνης μετά από πρόσφατα ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα επαναφέρουν τα σενάρια αλλαγής καθεστώτος.
Ο χρόνος για μια πιθανή στρατιωτική αναμέτρηση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να μετρά αντίστροφα, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει την πίεση προς την Τεχεράνη με ένα σκληρό τελεσίγραφο.
Στο φως έρχεται η δράση του Ιρανού μεγιστάνα Αλί Ανσάρι, ο οποίος, παρά τις διεθνείς προσπάθειες οικονομικού αποκλεισμού της Τεχεράνης, κατάφερε να χτίσει μια αυτοκρατορία ακινήτων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στην καρδιά της Ευρώπης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι μια βαθύτερη μεταμόρφωση έχει ήδη ξεκινήσει, με τη χώρα να μετακινείται από ένα θεοκρατικό σε ένα περισσότερο στρατιωτικοποιημένο μοντέλο εξουσίας, όπου οι Φρουροί της Επανάστασης διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απομάκρυνσή του –είτε μέσω στοχευμένων πληγμάτων είτε μέσω επιχείρησης ειδικών δυνάμεων– θα προκαλούσε αναγκαστική αλλαγή στην κορυφή της εξουσίας, χωρίς όμως να εγγυάται ομαλή μετάβαση.
Η ωμή βία στους δρόμους, σε συνδυασμό με την οικονομική κατάρρευση, τον υπερπληθωρισμό και την καταβαράθρωση του ριάλ, αποκαλύπτουν ένα σύστημα εξουσίας που αναζητά αποδιοπομπαίους τράγους για να καλύψει τις αποτυχίες του. Πρόκειται, όπως σημειώνεται, για συμπτώματα ενός καθεστώτος σε αποσύνθεση.
Στο διπλωματικό πεδίο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επικοινώνησε τόσο με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, δηλώνοντας ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή.
Στο φόντο αυτής της κρίσης, οι αποκαλύψεις για την οικονομική αυτοκρατορία που ελέγχεται γύρω από τον Αλί Χαμενεΐ ενισχύουν την αίσθηση ενός παράλληλου συστήματος πλούτου και ασυλίας. Σε μια νομισματική κατάρρευση, τέτοιες δομές λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας για την κορυφή, την ώρα που η κοινωνία βυθίζεται.
Η συνεχιζόμενη αιματοχυσία καθιστά ολοένα δυσκολότερο για τη διεθνή κοινότητα να αγνοεί τη δοκιμασία του ιρανικού λαού, όπως συνέβαινε επί δεκαετίες θεοκρατικής διακυβέρνησης.
Δραματικές διαστάσεις λαμβάνει η αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την ώρα που η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διχασμένη ανάμεσα στη διπλωματία και την πιθανότητα πιο άμεσης παρέμβασης.
Παρά το εκτεταμένο κύμα διαδηλώσεων στο Ιράν και τις συνεχιζόμενες διεθνείς πιέσεις, μέχρι στιγμής δεν διαφαίνονται ρήγματα στο εσωτερικό της πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κατάρρευση του καθεστώτος, εκτιμούν αναλυτές, διπλωμάτες και κυβερνητικές πηγές που μίλησαν στο Reuters.
