Η κρίση στη Βενεζουέλα δεν αφορά, πλέον, μόνο τη Λατινική Αμερική…
Οι εξελίξεις γύρω από το καθεστώς Μαδούρο, οι διεθνείς αντιδράσεις και –κυρίως– ο τρόπος με τον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις επιλέγουν να παρέμβουν ή να ανεχθούν, συνθέτουν ένα πρότυπο διαχείρισης αναθεωρητικών καθεστώτων, που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της Καραϊβικής.
Αξιόπιστες αναλύσεις από think tanks όπως το Council on Foreign Relations, το Center for Strategic and International Studies (CSIS) και το International Institute for Strategic Studies συγκλίνουν σε ένα βασικό συμπέρασμα: Η Βενεζουέλα λειτουργεί ως δοκιμαστικός σωλήνας για το πώς η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζει καθεστώτα που αμφισβητούν κανόνες, κυρώσεις και πολιτική νομιμοποίηση, χωρίς όμως να αποτελούν άμεση απειλή για τη Δύση.
Το καθεστώς Μαδούρο επιβιώνει εδώ και χρόνια χάρη σε μια ιδιότυπη ισορροπία. Από τη μία, η πολιτική και οικονομική στήριξη Ρωσίας και Κίνας και, από την άλλη, η επιλεκτική ανοχή των ΗΠΑ που χρησιμοποιούν τις κυρώσεις και τη διπλωματική πίεση ως μοχλό ελέγχου και όχι ως μέσο άμεσης ανατροπής. Το αποτέλεσμα είναι ένα καθεστώς «ούτε πλήρως απομονωμένο ούτε πραγματικά νομιμοποιημένο».
Αυτό ακριβώς το μοντέλο έχει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία. Όπως επισημαίνουν αναλυτές του CSIS, η διαχείριση της Βενεζουέλας στέλνει μήνυμα σε άλλες αναθεωρητικές δυνάμεις ότι η διεθνής τάξη δεν λειτουργεί πλέον με απόλυτους κανόνες, αλλά με «ζώνες ανοχής». Όσο μια κρίση δεν οδηγεί σε άμεση αποσταθεροποίηση στρατηγικών συμφερόντων, η αντίδραση παραμένει ελεγχόμενη, σταδιακή, αλλά συχνά αντιφατική.
Η σύνδεση με την Ανατολική Μεσόγειο είναι προφανής και ενισχύεται από έναν κοινό παρονομαστή: Την ενέργεια!
Όπως το πετρέλαιο της Βενεζουέλας λειτουργεί ως ασπίδα ή μοχλός πίεσης, έτσι και τα ενεργειακά αποθέματα της Μεσογείου μετατρέπουν την περιοχή σε ένα πεδίο όπου ο αναθεωρητισμός δοκιμάζεται έναντι της ανάγκης της Δύσης για σταθερότητα και ενεργειακή ασφάλεια.
Η Τουρκία, για παράδειγμα, παρακολουθεί προσεκτικά τέτοιες περιπτώσεις. Όπως το καθεστώς Μαδούρο εργαλειοποιεί τους πόρους του για να προκαλεί «κόπωση» στις κυρώσεις, έτσι και η Αγκυρα δοκιμάζει τα όρια της Δύσης, ποντάροντας στο ότι η γεωπολιτική και η ενεργειακή της αξία υπερβαίνουν την ανάγκη των συμμάχων της να επιβάλλουν το διεθνές δίκαιο. Η επιβίωση καθεστώτων που αμφισβητούν τους κανόνες χωρίς ουσιαστικό κόστος ενισχύει την πεποίθηση ότι ο αναθεωρητισμός δεν τιμωρείται αυτομάτως, αρκεί να κινείται εντός ενός «διαχειρίσιμου ρίσκου»!
Αντίστοιχα, η Ρωσία αντλεί συμπεράσματα για το πώς η Δύση ιεραρχεί τις κρίσεις, ενώ η Κίνα βλέπει στη Βενεζουέλα ένα παράδειγμα του πώς μπορεί να διατηρεί επιρροή μέσω οικονομικών δεσμών, χωρίς να αναλαμβάνει το βάρος της πλήρους προστασίας ενός συμμάχου. Η γεωπολιτική εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι διπολική, αλλά πολυπολική, με κανόνες που εφαρμόζονται επιλεκτικά.
Η κρίση Μαδούρο, επομένως, δεν είναι μια ιστορία που συμβαίνει κάπου μακριά μας. Είναι ένας «καθρέφτης» του νέου διεθνούς συστήματος, όπου η ανοχή στον αναθεωρητισμό, η εργαλειοποίηση των κυρώσεων και η απουσία ξεκάθαρων κόκκινων γραμμών διαμορφώνουν ένα επικίνδυνο προηγούμενο.
Από τη Βενεζουέλα έως τη Μεσόγειο, το μήνυμα είναι σαφές: Η «κανονιστική ισχύς» της Δύσης υποχωρεί μπροστά στην ικανότητα των αυταρχικών παικτών να αντέχουν το κόστος της απομόνωσης. Η ισχύς επιστρέφει ως βασικό κριτήριο νομιμοποίησης, σε βάρος των κανόνων που κάποτε θεωρούνταν αδιαπραγμάτευτοι!
Πηγή: tomanifesto.gr