Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ εισέρχεται σε νέα, πιο επικίνδυνη φάση, καθώς καταρρέουν οι προσπάθειες για εφαρμογή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός του 2024.
Η αρχική στρατηγική του Ισραήλ, μετά τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ το 2023, περιλάμβανε σχέδιο για ταυτόχρονη αντιμετώπιση του βόρειου μετώπου, ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες παρενέβησαν για να αποτρέψουν ευρύτερη κλιμάκωση, οδηγώντας σε προτεραιοποίηση των επιχειρήσεων στη Γάζα.
Καθώς οι συγκρούσεις στον νότο υποχωρούσαν, το Ισραήλ στράφηκε εκ νέου προς τον Λίβανο. Παρά τις αμερικανικές πιέσεις για διπλωματική λύση, η ένταση κορυφώθηκε με τη δολοφονία του ηγέτη της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα το 2024 και την εκτεταμένη αποδυνάμωση των στρατιωτικών υποδομών της οργάνωσης.
Η συμφωνία εκεχειρίας που ακολούθησε προέβλεπε τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ από τον Λίβανος, ως προϋπόθεση για την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων. Ωστόσο, η κυβέρνηση της Βηρυτού δεν κατάφερε να υλοποιήσει τη δέσμευση αυτή, επικαλούμενη τόσο την ανάγκη προηγούμενης παύσης των ισραηλινών επιχειρήσεων όσο και τον κίνδυνο εσωτερικής σύγκρουσης.
Παρά τις διακηρύξεις περί «κρατικού μονοπωλίου στη χρήση βίας», η παρουσία της Χεζμπολάχ παρέμεινε ενεργή, ακόμη και σε περιοχές που θεωρητικά είχαν τεθεί υπό τον έλεγχο του λιβανικού στρατού. Η κατάσταση αποκαλύφθηκε εκ νέου τον Μάρτιο του 2026, όταν η οργάνωση εξαπέλυσε πυραυλική επίθεση κατά του Ισραήλ, προκαλώντας σφοδρή ισραηλινή απάντηση και αναδεικνύοντας την αδυναμία της Βηρυτού να επιβάλει τον αφοπλισμό.
Υπό την πίεση των εξελίξεων, η λιβανική κυβέρνηση προχώρησε για πρώτη φορά σε ρητή απόφαση υπέρ του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, κατονομάζοντάς την ευθέως. Ωστόσο, ο στρατός δεν υλοποίησε την εντολή, δίνοντας προτεραιότητα στη διατήρηση της εσωτερικής συνοχής και στην αποφυγή σύγκρουσης με τη σιιτική οργάνωση.
Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση του Ισραήλ ότι δεν μπορεί να βασιστεί στον Λίβανο για την εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ και ότι θα πρέπει να αναλάβει μονομερή δράση. Παρά τη σημαντική αποδυνάμωση της οργάνωσης, η πλήρης εξάρθρωσή της εκτιμάται ότι θα απαιτούσε εκτεταμένες χερσαίες επιχειρήσεις, με υψηλό κόστος και αβέβαιη έκβαση.
Την ίδια στιγμή, η Βηρυτός επιχειρεί να επαναφέρει τη διπλωματική οδό, προτείνοντας νέα κατάπαυση του πυρός και έναρξη επαφών με το Ισραήλ. Ωστόσο, η ισραηλινή πλευρά εμφανίζεται επιφυλακτική, θεωρώντας ότι οι προηγούμενες δεσμεύσεις δεν τηρήθηκαν.
Παράγοντες στην περιοχή εκτιμούν ότι η προοπτική αποκλιμάκωσης εξαρτάται πλέον από ουσιαστικές κινήσεις του Λιβάνου, συμπεριλαμβανομένης της αναδιάρθρωσης των ενόπλων δυνάμεών του και της πραγματικής εφαρμογής του αφοπλισμού. Σε διαφορετική περίπτωση, το Ισραήλ αναμένεται να συνεχίσει τις επιχειρήσεις του, διατηρώντας στρατηγικές θέσεις και επιδιώκοντας την εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ με ίδια μέσα.