Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να προτείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες μια στρατηγική συνεργασία στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών, με βασικό στόχο τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια των Βρυξελλών να επηρεάσουν τη νέα διεθνή στρατηγική της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί εντός της εβδομάδας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η ΕΕ είναι έτοιμη να υπογράψει με τις ΗΠΑ μνημόνιο κατανόησης για την κατάρτιση ενός «Οδικού Χάρτη Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης» εντός τριών μηνών. Η συνεργασία στοχεύει στη συντονισμένη εξεύρεση και αξιοποίηση πηγών κρίσιμων ορυκτών, απαραίτητων για σύγχρονες τεχνολογίες, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και η αμυντική βιομηχανία.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από φθηνά κινεζικά ορυκτά, γεγονός που προσδίδει στο Πεκίνο στρατηγικό πλεονέκτημα στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει σειρά μέτρων για τον περιορισμό αυτής της εξάρτησης, μεταξύ των οποίων κοινά έργα εξόρυξης και επεξεργασίας, μηχανισμούς στήριξης τιμών και προστασία των αγορών από υπερπροσφορά ή άλλες μορφές χειραγώγησης από τρίτες χώρες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία ασφαλών και ανθεκτικών εφοδιαστικών αλυσίδων μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, καθώς και στον αμοιβαίο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας. Το σημείο αυτό αποκτά βαρύνουσα σημασία μετά την πρόσφατη ένταση στις διατλαντικές σχέσεις, όταν ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αγοράς της Γροιλανδία, η οποία αποτελεί έδαφος της Δανία, κράτους-μέλους της ΕΕ.
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία συμπίπτει χρονικά με τις κινήσεις της Ουάσινγκτον να καλέσει υπουργούς Εξωτερικών και ανώτερους αξιωματούχους συμμαχικών χωρών, στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων για ανάλογες συμφωνίες που θα περιορίσουν την εξάρτηση από τα κινεζικά κρίσιμα ορυκτά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ζωτικής σημασίας για τη διαφοροποίηση των προμηθειών μακριά από οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα», αποφεύγοντας περαιτέρω σχόλια για το περιεχόμενο της πρότασης.
Το ζήτημα έχει αναδειχθεί σε κορυφαία προτεραιότητα για τις ΗΠΑ μετά τους περιορισμούς που επέβαλε το Πεκίνο πέρυσι στις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Αν και οι περιορισμοί ανεστάλησαν τον Οκτώβριο, στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ του Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ, Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται πλέον αποφασισμένοι να επιταχύνουν τη συγκρότηση ενός δυτικού πλαισίου αυτάρκειας.
Ειδικότερα, η Ουάσινγκτον πιέζει για τη δημιουργία μηχανισμού τιμολόγησης που θα προστατεύει τις εταιρείες εξόρυξης και επεξεργασίας σπάνιων γαιών στη Δύση από τον ανταγωνισμό φθηνών κινεζικών εξαγωγών, οι οποίες θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εγχώρια παραγωγή και επενδύσεις σε ΕΕ και ΗΠΑ.