ΕΕ – Βρετανία: Νέα σελίδα στις σχέσεις τους με τρεις συμφωνίες – «Κλειδί» τα φοιτητικά δίδακτρα για την τελική υπογραφή

 
ΟΥΡΣΟΥΛΑ-ΜΠΕΡΝΑΜ-ΚΟΣΤΑ

Ενημερώθηκε: 20/11/26 - 16:54

Σε συμφωνία επί των βασικών αρχών για τρεις κρίσιμους τομείς της νέας τους συνεργασίας κατέληξαν η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο, κατά τη διάρκεια της δεύτερης Συνόδου Κορυφής ΕΕ–ΗΒ που διεξήχθη την Παρασκευή στις Βρυξέλλες.

Ωστόσο, το τοπίο παραμένει θολό ως προς την οριστική επικύρωση των κειμένων, καθώς σε εκκρεμότητα παραμένει το τέταρτο βασικό κεφάλαιο της διαπραγμάτευσης, που αφορά το ύψος των πανεπιστημιακών διδάκτρων.

Η κοινή δήλωση των ηγετών επιβεβαιώνει την ολοκλήρωση των συνομιλιών για το Σύστημα Εμπειρίας Νέων (YES), τη δημιουργία κοινού υγειονομικού και φυτοϋγειονομικού χώρου (SPS) και τη διασύνδεση των Συστημάτων Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).

Παρά την αισιοδοξία των Βρυξελλών ότι το ζήτημα των διδάκτρων μπορεί να διευθετηθεί ακόμα και νωρίτερα από το εξάμηνο χρονοδιάγραμμα που τέθηκε, η ευρωπαϊκή πλευρά επιμένει στην ταυτόχρονη έναρξη ισχύος όλων των συμφωνιών, αφήνοντας ανοιχτό το τι θα συμβεί εάν οι διαπραγματεύσεις για την εκπαίδευση ναυαγήσουν.

Οι τρεις πυλώνες της νέας συνεργασίας

Η επαναπροσέγγιση αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα που φτάνουν έως το 2030. Στο σκέλος της κινητικότητας, το Σύστημα Εμπειρίας Νέων (YES) θα επιτρέπει σε έως και 100.000 νέους, ηλικίας έως 32 ετών, από κάθε πλευρά να διαμένουν, να εργάζονται, να σπουδάζουν ή να ταξιδεύουν στην άλλη περιοχή για διάστημα έως τριών ετών.

Ο αριθμός αυτός είναι διπλάσιος από τις 50.000 θέσεις που επιδίωκε αρχικά το Λονδίνο, με τη συμφωνία να στοχεύει σε εφαρμογή το αργότερο έως το 2028, ώστε οι θέσεις να είναι διαθέσιμες έως τον Ιανουάριο του 2030.

Παράλληλα, στο αγροδιατροφικό εμπόριο, η συμφωνία για τον κοινό υγειονομικό χώρο (SPS) προβλέπει ότι από την 1η Μαρτίου 2028 η συντριπτική πλειονότητα των μετακινήσεων ζώων, φυτών και των προϊόντων τους μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και ΕΕ θα πραγματοποιείται χωρίς τους σημερινούς ελέγχους και πιστοποιητικά, μια κίνηση που το Λονδίνο εκτιμά ότι θα ενισχύσει τη βρετανική οικονομία κατά 5,1 δισ. λίρες ετησίως.

Όσον αφορά το περιβάλλον και την ενέργεια, η διασύνδεση των συστημάτων ETS με ορίζοντα το 2028 θα επιτρέψει την αμοιβαία αναγνώριση των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και την εξαίρεση των προϊόντων από τους μηχανισμούς συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM).

Ταυτόχρονα, παρατείνεται έως τον Μάρτιο του 2028 το ενεργειακό κεφάλαιο της Συμφωνίας Εμπορίου και Συνεργασίας, ενώ ανοίγει ο δρόμος για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έναντι οικονομικής συνεισφοράς.

Ενίσχυση της βιομηχανίας, Erasmus+ και ασφάλεια

Πέραν των κεντρικών συμφωνιών, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην επιστροφή της Βρετανίας στο πρόγραμμα Erasmus+ από το 2027 (με τις αιτήσεις να έχουν ήδη ανοίξει από τις 18 Νοεμβρίου 2026) και στην έναρξη μιας Ψηφιακής Εταιρικής Σχέσης στις αρχές του 2027 για την τεχνητή νοημοσύνη και την κβαντική τεχνολογία.

Στο μέτωπο της οικονομικής ασφάλειας και της πρωτοβουλίας «Made in Europe», Βρυξέλλες και Λονδίνο ευθυγραμμίζονται απέναντι στις υπερβολικά επιδοτούμενες εισαγωγές και την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της Κίνας.

Καθιερώνεται τετραμηνιαίος έλεγχος προόδου για τις εφοδιαστικές αλυσίδες χάλυβα, ηλεκτρικών οχημάτων και κρίσιμων πρώτων υλών, με το ΗΒ να δεσμεύεται για ρυθμιστική συμβατότητα με τα ευρωπαϊκά μέτρα.

Επίσης, συμφωνήθηκε κοινή δράση κατά των δικτύων διακίνησης μεταναστών, καθώς και στενότερη αμυντική συνεργασία με επίκεντρο τη στήριξη της Ουκρανίας και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.

Αντιδράσεις στο Λονδίνο για το «Brex-in» και τα δίδακτρα

Ενώ οι Βρυξέλλες χαιρετίζουν το θετικό κλίμα, τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης ασκούν έντονη κριτική στον Άντι Μπέρναμ, κάνοντας λόγο για διαδοχικές υποχωρήσεις με στόχο ένα άτυπο «Brex-in».

Όπως επισημαίνει το Sky News, η άρνηση της ΕΕ να προχωρήσει σε τελική επικύρωση χωρίς λύση στα δίδακτρα αποτελεί πλήγμα για τον Βρετανό πολιτικό. Οι Βρυξέλλες απαιτούν οι Ευρωπαίοι φοιτητές να πληρώνουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς, τη στιγμή που το Λονδίνο προτείνει απλώς μια σημαντική έκπτωση επί των υψηλών τελών που ισχύουν για τους διεθνείς φοιτητές.

Την ίδια ώρα, ο Guardian αναδεικνύει την αντίφαση ανάμεσα στο κλίμα θριάμβου της Ντάουνινγκ Στριτ και τις ανοιχτές εκκρεμότητες, ενώ οι Financial Times προειδοποιούν ότι η Βρετανία οδεύει προς ευθυγράμμιση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες χωρίς να έχει δικαίωμα ψήφου στη διαμόρφωσή τους, επιδιώκοντας απλώς ευνοϊκούς όρους για την αυτοκινητοβιομηχανία της.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ