Η ταχύτατη επαναφορά εκτεταμένων περιοχών της βορειοανατολικής Συρίας υπό τον έλεγχο της Δαμασκού δεν υπήρξε αποτέλεσμα μιας αιφνιδιαστικής στρατιωτικής κίνησης, αλλά προϊόν παρασκηνιακών διεργασιών υψηλού επιπέδου που εκτυλίχθηκαν μέσα στον Ιανουάριο σε τρεις διαφορετικές πρωτεύουσες: τη Δαμασκό, το Παρίσι και το Ιράκ.
Σύμφωνα με εννέα πηγές με γνώση των κεκλεισμένων των θυρών συνομιλιών, τις οποίες επικαλείται το Reuters, οι επαφές αυτές άνοιξαν τον δρόμο για μια επιχείρηση που άλλαξε άρδην τους συσχετισμούς στη συριακή σύγκρουση.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παρενέβησαν για να αποτρέψουν την επίθεση, παρά το γεγονός ότι οι κουρδικές Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) υπήρξαν επί χρόνια βασικός τους σύμμαχος στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους. Η εξέλιξη αυτή αποδυνάμωσε καθοριστικά τη θέση των Κούρδων και ενίσχυσε τη Δαμασκό, επιτρέποντας στον πρόεδρο Άχμεντ αλ Σάρα να εμφανιστεί αφενός ως εγγυητής της εδαφικής ενοποίησης της χώρας και αφετέρου ως ο προνομιακός συνομιλητής της κυβέρνησης Τραμπ στη Συρία.
Η στρατιωτική επιχείρηση έθεσε ουσιαστικά τέλος στις προσδοκίες των Κούρδων για διατήρηση ενός αυτόνομου θύλακα, ενώ ταυτόχρονα λειτούργησε ως δοκιμασία για τα όρια της αμερικανικής στήριξης προς τον Αλ Σάρα, ο οποίος στο παρελθόν είχε συνδεθεί με την αλ Κάιντα. Παρά τις επιφυλάξεις, ο τζιχαντιστής Τζολάνι βγήκε ενισχυμένος, με τον Αμερικανό πρέσβη στην Άγκυρα να δηλώνει ανοιχτά ότι η Ουάσινγκτον προσανατολίζεται πλέον στη συνεργασία με το συριακό κράτος και όχι στη διατήρηση ξεχωριστού ρόλου για τις κουρδικές δυνάμεις.
Η δυναμική προς τη σύγκρουση είχε αρχίσει να διαμορφώνεται από τα τέλη του 2024, όταν οι δυνάμεις του Αλ Σάρα ανέτρεψαν τον Μπασάρ αλ Άσαντ και έθεσαν ως στόχο την πλήρη επανένταξη όλων των εδαφών υπό κεντρικό έλεγχο. Οι μακρόχρονες συνομιλίες για την ενσωμάτωση των SDF δεν απέδωσαν καρπούς, ενώ στις αρχές Ιανουαρίου κρίσιμη συνάντηση στη Δαμασκό διεκόπη αιφνιδίως, σηματοδοτώντας την αλλαγή πορείας.
Λίγες ημέρες αργότερα, στο Παρίσι, Σύροι αξιωματούχοι συζήτησαν με Ισραηλινούς εκπροσώπους, υπό αμερικανική αιγίδα, ζητήματα ασφαλείας και πρότειναν μια περιορισμένη επιχείρηση κατά των SDF, χωρίς να συναντήσουν αντιδράσεις. Παράλληλα, από την Τουρκία μεταφέρθηκε στη Δαμασκό το μήνυμα ότι μια τέτοια κίνηση θα ήταν ανεκτή από τις ΗΠΑ, εφόσον δεν στοχοποιούνταν άμαχοι.
Όταν η επίθεση ξεκίνησε, η Ουάσινγκτον άρχισε σταδιακά να αποσύρει τη στήριξή της προς τις SDF, στέλνοντας σαφή σήματα ότι τα αμερικανικά συμφέροντα ευθυγραμμίζονται πλέον με τη νέα συριακή ηγεσία. Παρότι υπήρξαν περιορισμένες παρεμβάσεις –όπως προειδοποιήσεις και κινήσεις αποτροπής από τον διεθνή συνασπισμό– αυτές δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες των Κούρδων, οι οποίοι μίλησαν ανοιχτά για εγκατάλειψη από τους συμμάχους τους.
Η προέλαση των συριακών δυνάμεων, που σε ορισμένες φάσεις ξεπέρασε τα συμφωνημένα όρια και αγνόησε εκεχειρία, προκάλεσε έντονη ανησυχία στην Ουάσινγκτον και φόβους για βία κατά αμάχων. Υπό την πίεση αυτή, ο Αλ Σάρα ανακοίνωσε νέα κατάπαυση του πυρός, συνδέοντάς τη με την υποβολή σχεδίου ενσωμάτωσης των SDF, κίνηση που καθησύχασε την αμερικανική πλευρά.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η εξέλιξη αυτή έθεσε τον Σύρο πρόεδρο εκτός άμεσου κινδύνου διεθνών αντιδράσεων, επιβεβαιώνοντας ότι η αρχική αποστολή των SDF ως δύναμης κατά του Ισλαμικού Κράτους έχει πλέον ολοκληρωθεί και ότι το μέλλον των Κούρδων περνά, θέλοντας και μη, μέσα από τη Δαμασκό.