Έντονες αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο έχουν προκαλέσει οι πρόσφατες δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, σχετικά με το ενδεχόμενο επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, αλλά και οι τοποθετήσεις του για το Ισραήλ, τη Χεζμπολάχ και την εκεχειρία στον Λίβανο.
Σύμφωνα με επιστολή που κυκλοφορεί προς υπογραφή στη Βουλή των Αντιπροσώπων και αναμένεται να αποσταλεί στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, Αμερικανοί νομοθέτες εκφράζουν την ανησυχία τους ότι οι δηλώσεις του Μπάρακ αποκλίνουν από τη διαχρονική αμερικανική πολιτική και υπονομεύουν τη διπλωματική γραμμή της Ουάσιγκτον σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν οι αναφορές του Αμερικανού πρέσβη υπέρ μιας πιθανής επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, παρά το γεγονός ότι – όπως επισημαίνουν οι νομοθέτες – η αμερικανική νομοθεσία προβλέπει σαφείς προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο.
Σύμφωνα με τον νόμο CAATSA, η Άγκυρα θα πρέπει πρώτα να απομακρύνει τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400, να δεσμευτεί ότι δεν θα προμηθευτεί αντίστοιχα ρωσικά οπλικά συστήματα στο μέλλον και να αποδείξει ότι δεν έχει αποδεχθεί περαιτέρω ρωσικό στρατιωτικό εξοπλισμό.
Οι συντάκτες της επιστολής υποστηρίζουν ότι η Τουρκία δεν έχει ικανοποιήσει καμία από αυτές τις προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», τα μέλη του Κογκρέσου ζητούν από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να διευκρινίσει εάν οι δηλώσεις του Τομ Μπάρακ αντανακλούν την επίσημη πολιτική της κυβέρνησης των ΗΠΑ σε σχέση με την Τουρκία, το Ισραήλ και το πρόγραμμα των F-35.
Παράλληλα, ζητούν εξηγήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ερμηνεύει τους περιορισμούς που επιβάλλει η νομοθεσία CAATSA σε περίπτωση αλλαγής της αμυντικής συνεργασίας με την Άγκυρα.
Οι νομοθέτες ζητούν επίσης να αποσαφηνιστεί ποιες προϋποθέσεις θα έπρεπε να πληροί η Τουρκία προκειμένου να εξεταστεί εκ νέου η συμμετοχή της στο πρόγραμμα των F-35.
Στο ίδιο πλαίσιο, εκφράζονται αντιδράσεις και για τις δηλώσεις του Μπάρακ σχετικά με τη Χεζμπολάχ και το Ισραήλ.
Συγκεκριμένα, οι Αμερικανοί βουλευτές ζητούν να διευκρινιστεί εάν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θεωρεί ότι οι συγκρίσεις ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ είναι συμβατές με την αμερικανική πολιτική, δεδομένου του ιστορικού της οργάνωσης σε επιθέσεις και δολοφονίες Αμερικανών πολιτών και στρατιωτικών.
Τέλος, ζητούν διαβεβαιώσεις ότι οι αμερικανικές σχέσεις με την Τουρκία και τους περιφερειακούς συμμάχους παραμένουν ευθυγραμμισμένες με τη νομοθεσία των ΗΠΑ, τις απαιτήσεις ασφαλείας του ΝΑΤΟ και τους στόχους περιφερειακής σταθερότητας.
Υπενθυμίζεται ότι πριν από λίγες εβδομάδες, μιλώντας στο Antalya Diplomacy Forum, ο Τομ Μπάρακ είχε χαρακτηρίσει την εκεχειρία στον Λίβανο «εξαιρετικά εύθραυστη», υποστηρίζοντας ότι όλα τα εμπλεκόμενα μέρη έχουν επιδείξει αναξιόπιστη στάση.
Είχε επίσης δηλώσει ότι από τη διαδικασία απουσιάζουν δύο κρίσιμοι παράγοντες, η Χεζμπολάχ και το Ιράν, προσθέτοντας ότι «χρειάζεται μια πορεία με τη Χεζμπολάχ και αυτή η πορεία δεν μπορεί να είναι η εξόντωσή της».