Σε φάση έντονης αστάθειας εισέρχεται η Μέση Ανατολή, με τις εξελίξεις να τρέχουν σε πολλαπλά μέτωπα: αναζωπύρωση φοιτητικών κινητοποιήσεων στο Ιράν, μαζική στρατιωτική ανάπτυξη των Ηνωμένες Πολιτείες από το Ισραήλ έως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά και αποκαλύψεις για εξοπλιστική συμφωνία Τεχεράνης–Μόσχας.
Νέος κύκλος διαδηλώσεων στο Ιράν
Οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις επανεμφανίστηκαν με αφορμή τις επετειακές εκδηλώσεις μνήμης για τα θύματα της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων του περασμένου Ιανουαρίου. Αν και μικρότερης κλίμακας σε σχέση με το προηγούμενο κύμα, αντανακλούν τη διαρκή κοινωνική ένταση και την πίεση προς το καθεστώς της Τεχεράνης.
Κρίσιμο παραμένει το ερώτημα εάν οι διαμαρτυρίες θα κλιμακωθούν και πώς θα αντιδράσει η ηγεσία, τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συνδέσει ευθέως το ενδεχόμενο αμερικανικής επέμβασης με τις εσωτερικές εξελίξεις στο Ιράν.
Ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι οι πρόσφατες επαφές με την Ουάσιγκτον έστειλαν «ενθαρρυντικά μηνύματα», επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Τεχεράνη παρακολουθεί στενά τις κινήσεις των ΗΠΑ και έχει προετοιμαστεί «για κάθε ενδεχόμενο».
Η τελική στάση της Ουάσιγκτον φαίνεται να εξαρτάται από την έγγραφη πρόταση που αναμένεται να καταθέσει το Ιράν εντός 48 ωρών σχετικά με τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος. Σύμφωνα με το Axios, εάν ο Τραμπ κρίνει ικανοποιητική την πρόταση, δεν αποκλείεται νέος γύρος συνομιλιών ακόμη και εντός της εβδομάδας στη Γενεύη.
Σενάρια διαδοχής στην Τεχεράνη
Την ίδια ώρα, οι The New York Times μεταδίδουν ότι ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ έχει προετοιμάσει σχέδιο διαδοχής σε περίπτωση απόπειρας δολοφονίας του. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενισχυμένο ρόλο φέρεται να αναλαμβάνει ο έμπειρος πολιτικός και πρώην αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης Αλί Λαριτζανί, γεγονός που υποδηλώνει αναδιάταξη ισχύος στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας.
Η μεγαλύτερη αμερικανική ανάπτυξη από το 2003
Παράλληλα, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από την προετοιμασία της εισβολής στο Ιράκ το 2003. Με την άφιξη του αεροπλανοφόρου USS Gerald R. Ford στα ανοικτά του Ισραήλ, η Ουάσιγκτον θα διαθέτει δύο αεροπλανοφόρα και 15 αντιτορπιλικά στην ευρύτερη ζώνη επιχειρήσεων.
Σε επίπεδο αεροπορικής ισχύος, περισσότερα από 250 αεροσκάφη –μαχητικά, βομβαρδιστικά, αναγνωριστικά, αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου και ανεφοδιασμού– έχουν αναπτυχθεί σε βάσεις στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, χωρίς να υπολογίζονται εκείνα που μεταφέρουν τα αεροπλανοφόρα.
Η συμφωνία Πούτιν–Τεχεράνης
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι Financial Times αποκάλυψαν συμφωνία ύψους 500 εκατ. ευρώ μεταξύ Ρωσία και Ιράν. Η συμφωνία, που φέρεται να υπογράφηκε στη Μόσχα τον Δεκέμβριο, προβλέπει την προμήθεια 500 φορητών εκτοξευτών «Verba» και 2.500 πυραύλων «9M336» μέσα σε τρία χρόνια, ενισχύοντας σημαντικά την αντιαεροπορική άμυνα της Τεχεράνης.
Η ταυτόχρονη αναζωπύρωση εσωτερικών αναταράξεων, η διπλωματική αβεβαιότητα και η πρωτοφανής στρατιωτική κινητικότητα συνθέτουν ένα εξαιρετικά εύφλεκτο σκηνικό, με τη Μέση Ανατολή να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των παγκόσμιων εξελίξεων.