Η νέα διακυβέρνηση Τραμπ επιδεικνύει ένα απροσδόκητα έντονο ενδιαφέρον για τη Λιβύη, επιχειρώντας να σπάσει το μακροχρόνιο πολιτικό αδιέξοδο μεταξύ των δύο αντίπαλων στρατοπέδων: της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του Αμπντουλχαμίντ Νταμπάιμπα στην Τρίπολη και των δυνάμεων του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ στη Βεγγάζη.
Υπό την καθοδήγηση του συμβούλου Μασάντ Μπουλός, επιτεύχθηκε πρόσφατα μια συμφωνία για ενιαίο προϋπολογισμό, η οποία παρουσιάστηκε ως ορόσημο συνεργασίας. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή η προσέγγιση, που βασίζεται σε οικονομικές συμφωνίες μεταξύ δύο ισχυρών οικογενειών, ενδέχεται να αγνοεί τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης και να προμηνύει νέα αποσταθεροποίηση.
Η στρατηγική της Ουάσιγκτον φαίνεται να επαναλαμβάνει τα λάθη του παρελθόντος, δίνοντας προτεραιότητα στα εμπορικά συμφέροντα των τοπικών ελίτ αντί για τις ανάγκες του λιβυκού λαού. Παρά τη σχετική ηρεμία από το 2020, η χώρα παραμένει σε βαθιά οικονομική κρίση, με τις δύο παρατάξεις να εξοπλίζονται και να εκμεταλλεύονται τους κρατικούς πόρους για προσωπικό όφελος.
Η έμφαση σε εντυπωσιακά έργα βιτρίνας και η διάβρωση θεσμών όπως η Κεντρική Τράπεζα έχουν οδηγήσει σε τεράστια ελλείμματα και υποτίμηση του νομίσματος, πλήττοντας το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.
Παράλληλα, η αμερικανική πολιτική χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις. Ενώ ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να εξασφαλίσει συμβόλαια δισεκατομμυρίων για αμερικανικούς ενεργειακούς κολοσσούς (όπως η ExxonMobil και η Chevron), η έλλειψη ενός στέρεου θεσμικού πλαισίου καθιστά αυτές τις επενδύσεις ευάλωτες στις ορέξεις των τοπικών ηγεμόνων.
Ταυτόχρονα, η προσπάθεια στρατιωτικής ενοποίησης παραμένει επιφανειακή, καθώς η Ουάσιγκτον αποφεύγει να ασκήσει ουσιαστική πίεση για μεταρρυθμίσεις ή να επιβάλει κυρώσεις, προκειμένου να διατηρήσει τη συμμετοχή των δύο πλευρών σε κοινές ασκήσεις.
Ένας καθοριστικός παράγοντας που περιπλέκει την κατάσταση είναι ο ρόλος της Τουρκίας, η οποία εμφανίζεται ως ένας φιλόδοξος και αναθεωρητικός παίκτης. Η Άγκυρα, επιδιώκοντας την επικύρωση της ναυτικής συμφωνίας του 2019, φλερτάρει πλέον και με το στρατόπεδο του Χάφταρ, διαταράσσοντας τις εύθραυστες ισορροπίες.
Για να αποτραπεί η διολίσθηση της Λιβύης στο χάος, οι ΗΠΑ πρέπει να εγκαταλείψουν τις «συναλλακτικές» συμφωνίες κορυφής και να στηρίξουν τον οδικό χάρτη του ΟΗΕ για εθνικές εκλογές, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διαφάνεια στη διαχείριση του πετρελαϊκού πλούτου και περιορίζοντας τις μονομερείς παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων.