Σε μια εξέλιξη που προκαλεί τριγμούς στις Βρυξέλλες και τη Βουδαπέστη, η γενική εισαγγελέας του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ), Ταμάρα Τσάπετα, εισηγήθηκε την ανάκληση της απόφασης για την αποδέσμευση 10 δισ. ευρώ προς την Ουγγαρία.
Η υπόθεση, η οποία ξεκίνησε μετά από προσφυγή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, φέρνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμέτωπη με την κατηγορία ότι «θυσίασε» τους κανόνες του κράτους δικαίου στον βωμό της πολιτικής σκοπιμότητας.
Το παρασκήνιο της «πολιτικής συναλλαγής»
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι το ξεπάγωμα των κονδυλίων τον Δεκέμβριο του 2023 δεν βασίστηκε σε πραγματικές μεταρρυθμίσεις, αλλά στην ανάγκη της ΕΕ να κάμψει το βέτο του Βίκτορ Όρμπαν για τη βοήθεια προς την Ουκρανία. Η γενική εισαγγελέας στην πολυσέλιδη γνώμη της επιβεβαιώνει την κριτική, τονίζοντας ότι η Επιτροπή προχώρησε στην εκταμίευση:
- Χωρίς ουσιαστική αξιολόγηση των αλλαγών στη δικαιοσύνη.
- Εσφαλμένα, καθώς οι μεταρρυθμίσεις δεν είχαν εφαρμοστεί πλήρως.
- Με έλλειψη διαφάνειας, χωρίς να παρέχει επαρκείς εξηγήσεις στους Ευρωπαίους πολίτες.
Προεκλογική ένταση στη Βουδαπέστη
Η χρονική συγκυρία χαρακτηρίζεται ως «ναρκοπέδιο», καθώς ο Όρμπαν βρίσκεται σε μια δύσκολη προεκλογική περίοδο ενόψει των καλπών του Απριλίου. Ενώ η κυβέρνησή του αποδίδει τη νομική πίεση στη στάση της κατά της Ουκρανίας, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχία ότι μια τέτοια απόφαση τόσο κοντά στις εκλογές θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την αντισυστημική ρητορική του Ούγγρου πρωθυπουργού.
Οικονομικές συνέπειες και επόμενα βήματα
Εάν το Δικαστήριο υιοθετήσει την εισήγηση —κάτι που συμβαίνει στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων— οι συνέπειες θα είναι βαρύτατες:
Επιστροφή χρημάτων: Η Επιτροπή ενδέχεται να αναγκαστεί να ζητήσει πίσω τα 10 δισ. ευρώ.
Συμψηφισμός: Σε περίπτωση άρνησης της Βουδαπέστης, το ποσό μπορεί να παρακρατηθεί από μελλοντικές επιδοτήσεις.
Δικαστικό προηγούμενο: Θα οριοθετηθεί αυστηρά η διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής να «παζαρεύει» κονδύλια όταν διακυβεύονται θεμελιώδη δικαιώματα.
Η τελική ετυμηγορία αναμένεται τους επόμενους μήνες και θεωρείται ήδη μια ιστορική νίκη του Ευρωκοινοβουλίου στη μάχη για την προστασία του κράτους δικαίου στην Ευρώπη.