Ο πόλεμος στο Ιράν δεν αφορά μόνο το Ιράν. Ούτε περιορίζεται στη γνωστή αντιπαράθεση Ισραήλ-Τεχεράνης ή στην προσπάθεια των ΗΠΑ να επιβληθούν σ΄ ένα εχθρικό καθεστώς. Πίσω από τη «θερμή» σύγκρουση υπάρχει ένα «ψυχρότερο», αλλά βαθύτερο γεωπολιτικό υπόστρωμα… Αυτό της προσπάθειας έμμεσης ανάσχεσης της Κίνας και ο έλεγχος των διαδρόμων ισχύος του 21ου αιώνα.
Το Ιράν αποτελεί για το Πεκίνο κάτι πολύ περισσότερο από έναν περιφερειακό εταίρο. Είναι κρίσιμος κόμβος στον σχεδιασμό της κινεζικής πρωτοβουλίας «Belt and Road», (του φιλόδοξου σχεδίου της Κίνας να αναβιώσει τον παλαιό «Δρόμο του Μεταξιού», δημιουργώντας ένα σύγχρονο παγκόσμιο δίκτυο ο εμπορίου και υποδομών BRI), αλλά και βασικός προμηθευτής ενέργειας για μια οικονομία, που εξαρτάται από τη σταθερότητα των θαλάσσιων και χερσαίων διαδρομών. Ένα Ιράν αποσταθεροποιημένο, απομονωμένο ή ελεγχόμενο περιορίζει ευθέως τη δυνατότητα της Κίνας να διασφαλίσει ενεργειακές ροές και να οικοδομήσει εναλλακτικά δίκτυα εμπορίου προς τη Δύση.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο όπου η περιφερειακή σύγκρουση συναντά τη μεγάλη στρατηγική. Οι ΗΠΑ δεν συγκρούονται άμεσα με την Κίνα στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον στο οποίο οι βασικοί κόμβοι του κινεζικού σχεδιασμού -ενέργεια, logistics, θαλάσσιες διόδους- καθίστανται ευάλωτοι. Η πίεση στο Ιράν λειτουργεί έτσι, όχι μόνο ως εργαλείο περιορισμού της Τεχεράνης, αλλά και ως έμμεσος μοχλός ανάσχεσης της κινεζικής γεωοικονομικής διείσδυσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της Ινδίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το Νέο Δελχί δεν είναι απλώς ένας περιφερειακός παίκτης, που διατηρεί καλές σχέσεις με τη Δύση. Είναι ο βασικός ανταγωνιστής της Κίνας στην Ασία και ταυτόχρονα ο πυρήνας ενός εναλλακτικού δικτύου διασυνδεσιμότητας. Ο διάδρομος IMEC (India-Middle East-Europe Corridor), που προωθείται με τη στήριξη των ΗΠΑ, του Ισραήλ και αραβικών κρατών, φιλοδοξεί να αποτελέσει την απάντηση στο BRI. Δεν πρόκειται απλώς για ένα έργο υποδομών, αλλά για μια γεωπολιτική πρόταση, που αφορά τη μεταφορά εμπορευμάτων, ενέργειας και δεδομένων εκτός της κινεζικής σφαίρας επιρροής.
Απέναντι σε αυτό το σχήμα, διαμορφώνεται ένας πιο άτυπος, αλλά υπαρκτός αντίρροπος άξονας. Το Πακιστάν, στρατηγικός εταίρος της Κίνας μέσω του οικονομικού διαδρόμου CPEC, λειτουργεί ως κρίσιμος κρίκος στη σύνδεση της κινεζικής ενδοχώρας με τον Ινδικό Ωκεανό. Η Τουρκία, με τις φιλοδοξίες της να αναδειχθεί σε κόμβο του ευρύτερου ισλαμικού κόσμου, επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους τόσο με το Πακιστάν όσο και με περιφερειακούς παίκτες. Το Ιράν, υπό πίεση, παραμένει ο αδύναμος αλλά κρίσιμος κρίκος αυτής της εξίσωσης.
Η σύγκρουση, επομένως, δεν αφορά μόνο εδάφη ή καθεστώτα. Αφορά και τους διαδρόμους… Διαδρόμους ενέργειας, εμπορίου και δεδομένων. Υποθαλάσσια καλώδια, λιμάνια, σιδηροδρομικοί άξονες και ενεργειακές υποδομές συνθέτουν το νέο πεδίο αντιπαράθεσης. Όποιος ελέγχει αυτές τις ροές, ελέγχει την οικονομία και, κατ’ επέκταση, την πολιτική επιρροή.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο πόλεμος στο Ιράν αποκτά μια διάσταση, που υπερβαίνει κατά πολύ τη Μέση Ανατολή. Δεν είναι μόνο μια σύγκρουση ισχύος μεταξύ κρατών. Είναι ένα επεισόδιο σε μια ευρύτερη αναμέτρηση, για το ποιος θα καθορίσει την αρχιτεκτονική του παγκόσμιου συστήματος. Και σε αυτή την αναμέτρηση, η Κίνα μπορεί να μην εμφανίζεται στο προσκήνιο, αλλά βρίσκεται αναμφίβολα στο επίκεντρο των συνεπειών!
ΠΗΓΗ: tomanifesto.gr