Η αντιπαράθεση Τουρκίας-Ισραήλ αποκτά σταδιακά μια νέα γεωγραφία... Μετά τη Συρία, όπου η τουρκική στρατιωτική διείσδυση έχει μετατραπεί σε «κόκκινη γραμμή» για την Ιερουσαλήμ, η Κύπρος φαίνεται να αναδεικνύεται σε ένα δεύτερο κρίσιμο πεδίο στρατηγικής τριβής. Και αυτή τη φορά το ενδιαφέρον του Ισραήλ στρέφεται στην εντεινόμενη στρατιωτικοποίηση των Κατεχομένων στην Κύπρο.
Δεν πρόκειται, πλέον, μόνο για τις τουρκικές κατοχικές δυνάμεις, που βρίσκονται παράνομα στο βόρειο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα... Τα τελευταία χρόνια η Άγκυρα οικοδομεί στα Κατεχόμενα μια πολύ πιο σύνθετη στρατιωτική υποδομή, η οποία περιλαμβάνει μη επανδρωμένα αεροσκάφη, συστήματα αεράμυνας, ραντάρ και σχεδιασμό ναυτικών εγκαταστάσεων. Τον Μάρτιο του 2026, μάλιστα, το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την ανάπτυξη έξι F-16 και συστημάτων αεράμυνας στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη νέα πραγματικότητα έχει αποκτήσει το αεροδρόμιο του Λευκονοίκου. Η εγκατάσταση χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από τουρκικά UAV, μεταξύ των οποίων Bayraktar TB2 και Akıncı, και έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε προκεχωρημένη βάση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου.
Η σημασία της εξέλιξης ξεπερνά πλέον τα όρια του Κυπριακού ζητήματος.
Για το Ισραήλ, η παρουσία τουρκικών UAV, ραντάρ και συστημάτων αεράμυνας σε τόσο μικρή απόσταση από τις ακτές του δημιουργεί ένα νέο στρατηγικό δεδομένο. Ειδικά, όταν η ίδια ακριβώς ανησυχία βρίσκεται πίσω από τη σύγκρουση συμφερόντων Τουρκίας και Ισραήλ στη Συρία.
Η πρόσφατη ισραηλινή επίθεση στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ είναι χαρακτηριστική. Σύμφωνα με ισραηλινά δημοσιεύματα, η Ιερουσαλήμ είχε πληροφορίες, ότι η Άγκυρα εξέταζε την εγκατάσταση εκεί ραντάρ, συστημάτων αεράμυνας και τουρκικού στρατιωτικού προσωπικού. Για το Ισραήλ, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή ελευθερία της πολεμικής αεροπορίας του πάνω από τη Συρία.
Το ερώτημα επομένως είναι αναπόφευκτο: Γιατί η Ιερουσαλήμ να αντιμετωπίζει ως στρατηγική απειλή ένα τουρκικό δίκτυο ραντάρ και αεράμυνας στη Συρία και να αδιαφορεί για την ανάπτυξη αντίστοιχων δυνατοτήτων στα Κατεχόμενα;
Όμως δεν αδιαφορεί!
Το ισραηλινό Institute for National Security Studies (INSS) είχε προειδοποιήσει ήδη από τα προηγούμενα χρόνια για τις συνέπειες, που θα μπορούσε να έχει η δημιουργία τουρκικών αεροπορικών, μη επανδρωμένων και ναυτικών υποδομών στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο για την ελευθερία δράσης του Ισραήλ. Μετά, μάλιστα, τις απειλές Ερντογάν περί ενδεχόμενης επέμβασης κατά του Ισραήλ, το INSS επισήμαινε ειδικά την ύπαρξη της τουρκικής βάσης UAV στα Κατεχόμενα και τις σημαντικές ναυτικές δυνατότητες της Τουρκίας.
Αυτό, που κάποτε αντιμετωπιζόταν ως θεωρητικό ενδεχόμενο αποκτά σήμερα πραγματική στρατιωτική υπόσταση.
Και δημιουργείται μια επικίνδυνη συμμετρία.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ενισχύει τις αμυντικές σχέσεις της με το Ισραήλ και έχει αποκτήσει το ισραηλινό σύστημα Barak MX. Παράλληλα, η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία μέσα στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου.
Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία ενισχύει τις στρατιωτικές δυνατότητές της στα Κατεχόμενα και παρακολουθεί με εμφανή δυσφορία αυτή τη συνεργασία. Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ έχει καταστήσει σαφές, ότι η Άγκυρα παρακολουθεί τις ισραηλινές δραστηριότητες στην Κυπριακή Δημοκρατία, όπως και τη συνεργασία ΗΠΑ, Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου.
Έχουμε, συνεπώς, φθάσει σε ένα νέο σημείο κατά το οποίο το Ισραήλ παρακολουθεί την Τουρκία στα Κατεχόμενα και η Τουρκία παρακολουθεί το Ισραήλ στην ελεύθερη Κύπρο.
Αυτό αλλάζει τη γεωπολιτική σημασία του νησιού.
Η Κύπρος βρίσκεται μόλις μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα από τις ισραηλινές ακτές και δίπλα στις κρίσιμες θαλάσσιες και ενεργειακές οδούς της Ανατολικής Μεσογείου. Η ανάπτυξη τουρκικών UAV και συστημάτων επιτήρησης στα Κατεχόμενα δίνει στην Άγκυρα δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και παρακολούθησης σε μια περιοχή που το Ισραήλ θεωρεί ζωτικής σημασίας για την ασφάλειά του.
Ταυτόχρονα, η σχεδιαζόμενη ανάπτυξη ναυτικών εγκαταστάσεων εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου από στατικό στρατιωτικό προγεφύρωμα της εισβολής του 1974 σε σύγχρονη πλατφόρμα προβολής ισχύος προς ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Εδώ βρίσκεται ίσως και η σημαντικότερη αλλαγή.
Για δεκαετίες η τουρκική στρατιωτική παρουσία στα Κατεχόμενα αντιμετωπιζόταν διεθνώς κυρίως μέσα από το πρίσμα του Κυπριακού. Σήμερα όμως αποκτά ευρύτερη περιφερειακή διάσταση. Δεν αφορά μόνο τη Λευκωσία. Αφορά την Αθήνα, αφορά το Ισραήλ και τελικά αφορά τη συνολική ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ίδια η Ιερουσαλήμ δείχνει άλλωστε, ότι αντιλαμβάνεται πλέον την Κύπρο ως τμήμα μιας πολύ μεγαλύτερης αρχιτεκτονικής ασφαλείας. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν μιλήσει για έναν στρατηγικό χώρο συνεργασίας, που πρέπει να εκτείνεται από την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως την Κύπρο και την Ελλάδα.
Απέναντι σε αυτή την αρχιτεκτονική, η Άγκυρα οικοδομεί τη δική της παρουσία.
Γι’ αυτό και όσα συμβαίνουν στα Κατεχόμενα δεν μπορούν να εξετάζονται απομονωμένα από όσα συμβαίνουν στη Συρία. Είναι δύο διαφορετικές γεωγραφικές εκφράσεις του ίδιου προβλήματος, αυτό της προσπάθειας της Τουρκίας να διευρύνει το στρατιωτικό και γεωπολιτικό της αποτύπωμα γύρω από το Ισραήλ και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στη Συρία, το Ισραήλ έχει ήδη δείξει, ότι δεν προτίθεται να αποδεχθεί τετελεσμένα που περιορίζουν την επιχειρησιακή του ελευθερία.
Στην Κύπρο τα πράγματα είναι διαφορετικά, αλλά η στρατηγική ανησυχία είναι πλέον ορατή.
«Και ίσως αυτή να είναι η εξέλιξη, που η Άγκυρα δεν είχε υπολογίσει επαρκώς, δηλαδή όσο μετατρέπει τα Κατεχόμενα σε προκεχωρημένη στρατιωτική πλατφόρμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», τόσο μετατρέπει την τουρκική κατοχή από ένα πρόβλημα, που επί δεκαετίες η διεθνής κοινότητα συνήθισε να διαχειρίζεται ως μια Τουρκοκυπριακή και Ελληνοτουρκικη... «διαφορά», σε ζήτημα, το οποίο αγγίζει, πλέον, άμεσα τα ζωτικά συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ, τις νέες αρχιτεκτονικές ασφαλείας και τη νέα ισορροπία ισχύος ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου!
ΠΗΓΗ: tomanifesto.gr