Μια δεκαετία μετά το ιστορικό δημοψήφισμα του Brexit, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έθεσε για πρώτη φορά ανοιχτά το ενδεχόμενο επανεξέτασης της ελεύθερης μετακίνησης πολιτών μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιδιώκοντας μια νέα προσέγγιση στις σχέσεις Λονδίνου και Βρυξελλών.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Sunday Times, ο κ. Μπέρναμ υποστήριξε ότι η χώρα χρειάζεται έναν διάλογο βασισμένο σε πραγματικά δεδομένα σχετικά με τα οφέλη και τις επιπτώσεις που είχε η κατάργηση της ελεύθερης μετακίνησης.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός σημείωσε πως το μεταναστευτικό μοντέλο πριν από το Brexit διέφερε από το σημερινό, καθώς πολλοί Ευρωπαίοι εργάζονταν στη Βρετανία προσωρινά πριν επιστρέψουν στις χώρες τους, ενώ παράλληλα οι Βρετανοί απολάμβαναν το δικαίωμα σπουδών, εργασίας και εγκατάστασης στην ΕΕ χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια.
Παράλληλα, με μεταγενέστερες δηλώσεις του στο δίκτυο ITV, διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται να εισηγηθεί την επανένταξη της χώρας στην ΕΕ κατά την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, καθώς κάτι τέτοιο θα παραβίαζε τις προεκλογικές δεσμεύσεις των Εργατικών του 2024.
Ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή πολιτικής θα πρέπει να τεθεί στην κρίση των ψηφοφόρων σε μελλοντικές γενικές εκλογές, αν και εξέφρασε την προσωπική επιθυμία να δει τη Βρετανία να επιστρέφει στην Ένωση στο μέλλον, τονίζοντας ότι η σημερινή συμφωνία δεν εξυπηρετεί επαρκώς τα εθνικά συμφέροντα.
Εσωκομματικές τριβές και η αντίδραση της αντιπολίτευσης
Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού προκάλεσαν άμεσα ποικίλες αντιδράσεις στο πολιτικό σκηνικό. Στο εσωτερικό του Εργατικού Κόμματος, η υπουργός Στέγασης Άντζελα Ρέινερ και ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ παρουσιάστηκαν θετικοί στην επανεξέταση των σχέσεων, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι μια νέα συμφωνία που θα εξυπηρετεί τα βρετανικά οικονομικά συμφέροντα χωρίς να αποκλείεται καμία επιλογή.
Στον αντίποδα, βουλευτές των Εργατικών από τη βόρεια και κεντρική Αγγλία εξέφρασαν επιφυλάξεις, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο αναζωπύρωσης των πολιτικών εντάσεων γύρω από το μεταναστευτικό σε περιοχές όπου επικράτησε το Brexit.
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο ηγέτης του Reform UK Νάιτζελ Φάρατζ έκανε λόγο για «πλήρη προδοσία» των ψηφοφόρων του Brexit, ενώ οι Συντηρητικοί τόνισαν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε τη δυνατότητα της χώρας να ελέγχει τα σύνορά της.
Η κρίσιμη σύνοδος κορυφής στις Βρυξέλλες
Η δημόσια αυτή συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει της συνόδου κορυφής Βρετανίας – ΕΕ που είναι προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες. Στην ημερήσια διάταξη βρίσκονται θέματα όπως η διευκόλυνση του εμπορίου, η κινητικότητα των νέων, η ανταλλαγή πληροφοριών για τη μετανάστευση, καθώς και η συνεργασία στην οικονομία και το περιβάλλον.
Ωστόσο, από την πλευρά των Βρυξελλών διαμηνύεται ότι η ελεύθερη μετακίνηση συνιστά θεμελιώδη πυλώνα της ενιαίας αγοράς, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε ενδεχόμενη επαναπροσεγγιση θα απαιτούσε από το Λονδίνο την πλήρη αποδοχή των σχετικών ευρωπαϊκών κανόνων.