Σε μια αυστηρή προειδοποίηση προχώρησε ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να ανεχθεί την επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει απόλυτο χάος στις διεθνείς μεταφορές.
Ο Τραμπ τόνισε ότι το Ιράν διαβεβαίωσε επίσημα τις ΗΠΑ πως δεν επιβάλλει, ούτε σκοπεύει να εισπράξει διόδια, ασφάλιστρα ή οποιουδήποτε άλλου είδους χρεώσεις από τα εμπορικά πλοία που διέρχονται τα Στενά του Ορμούζ
Οι συνομιλίες αναμένεται να ξεκινήσουν σε τεχνικό επίπεδο, με βασικά ζητήματα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη διατήρηση της εκεχειρίας στον Λίβανο.
Σε ανακοινώσεις για το καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προχώρησε η Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου (PGSA) του Ιράν την Παρασκευή (19/6), υλοποιώντας τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, η απόφαση αυτή ελήφθη από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της χώρας και θα ισχύσει για όσο διάστημα βρίσκεται σε ισχύ η 60ήμερη προκαταρκτική συμφωνία ειρήνευσης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Μετά από τέσσερις μήνες πολεμικού αποκλεισμού, τα Στενά του Ορμούζ —ο πιο κρίσιμος εμπορικός δίαυλος του πλανήτη— ετοιμάζονται να ανοίξουν ξανά για τη διεθνή ναυσιπλοΐα «ήδη από την Παρασκευή», σύμφωνα με τις εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ και την υπογραφή προσωρινής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ένα πυκνό πλέγμα από αντιφατικές πληροφορίες και δηλώσεις συνεχίζει να περιβάλλει τον τρόπο εφαρμογής της ειρηνευτικής συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με το ζήτημα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ να αποτελεί το κύριο πεδίο τριβής.
Νέους κανόνες και τέλη διέλευσης στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ σχεδιάζουν να επιβάλουν από κοινού το Ιράν και το Ομάν, σύμφωνα με δηλώσεις του Ιρανού πρεσβευτή στη Ρωσία, Καζέμ Τζαλαλί.
Με επίσημη ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ξεκαθάρισε ότι οι ιρανικές δυνάμεις σε καμία περίπτωση δεν επιτέθηκαν ούτε πυροβόλησαν κατά των πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ, συμπληρώνοντας μάλιστα ότι μια τέτοια ενέργεια θα συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση της ισχύουσας εκεχειρίας.
Για να μην υπάρξουν νομικές αντιδράσεις από άλλες χώρες, η Τεχεράνη ξεκαθάρισε αμέσως ότι τα χρήματα αυτά δεν είναι «διόδια» για τη διέλευση, αλλά πληρωμή για υπηρεσίες που προσφέρει στα πλοία.
Μετά τον αποκλεισμό της στρατηγικής αυτής διόδου από το Ιράν, ως απάντηση στη σύγκρουση που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται πλέον να διαχειριστούν τον διαρκή κίνδυνο μιας ξαφνικής ανάφλεξης στον Περσικό Κόλπο.
Η Τεχεράνη επιχειρεί πλέον να επιβάλει τον απόλυτο έλεγχο στη διεθνή ναυσιπλοΐα, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να ξεκαθαρίζουν ότι η διέλευση από το στρατηγικό Στενό του Ορμούζ απαιτεί πλέον υποχρεωτικά δική τους έγκριση και συντονισμό.
Σύμφωνα με εκτεταμένη έρευνα του Reuters, το Ιράν επιβάλλει πλέον ένα πολυεπίπεδο σύστημα προτεραιοτήτων για τη διέλευση των πλοίων, δίνοντας προβάδισμα σε συμμάχους του όπως η Ρωσία και η Κίνα, ενώ για άλλες χώρες απαιτούνται ειδικές διακρατικές συμφωνίες ή ακόμη και η καταβολή «τελών ασφαλείας» που ξεπερνούν τις 150.000 δολάρια.
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, το Ιράν επιχειρεί να καταργήσει το διεθνές σύστημα διέλευσης που ισχύει από το 1968, απαιτώντας από τα εμπορικά πλοία να ακολουθούν συγκεκριμένες διαδρομές υπό την αυστηρή επιτήρηση των Φρουρών της Επανάστασης.
Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει πως η διέλευση των πλοίων θα επιτρέπεται αποκλειστικά μέσω μιας προκαθορισμένης διαδρομής που θα ελέγχεται από τις ιρανικές δυνάμεις.
Η σύγκριση μεταξύ των Στενών του Ορμούζ και της Διώρυγας του Σουέζ μπορεί να ακούγεται ελκυστική στη σφαίρα της πολιτικής ρητορικής, όμως καταρρέει πλήρως όταν εξεταστεί υπό το πρίσμα της γεωγραφίας και του διεθνούς δικαίου.
