Η στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν μοιάζει να ισορροπεί σε ένα τεντωμένο σχοινί: από τη μία πλευρά, ο Αμερικανός πρόεδρος εκπέμπει σήματα καθησυχασμού προς τις αγορές, δηλώνοντας ότι «ο πόλεμος έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί», και από την άλλη, διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις πιο επιθετικές δηλώσεις του υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ.
Η τέχνη της «σκόπιμης απρόβλεπτης» συμπεριφοράς
Για πολλούς αναλυτές, οι αντιφατικές δηλώσεις του Τραμπ δεν αποτελούν ένδειξη σύγχυσης, αλλά μια εσκεμμένη τακτική. Όπως σημειώνουν συνεργάτες του, ο Τραμπ επιδιώκει να είναι «απρόβλεπτος», κρατώντας όλες τις επιλογές στο τραπέζι —από την κατάπαυση του πυρός μέχρι την πλήρη αλλαγή καθεστώτος.
Αυτή η ασάφεια του επιτρέπει να ελέγχει το αφήγημα, να «κατευνάζει» τις τιμές του πετρελαίου όταν αυτές αγγίζουν τα 120 δολάρια το βαρέλι και, κυρίως, να έχει το πολιτικό περιθώριο να κηρύξει «νίκη» οποιαδήποτε στιγμή το επιλέξει.
Το «φάντασμα» του 2003 και η παγίδα του Μπους
Ωστόσο, η ρητορική περί «ολοκλήρωσης του πολέμου» εγείρει έντονες ανησυχίες. Οι συγκρίσεις με την ιστορική ομιλία «Mission Accomplished» του Τζορτζ Μπους του νεότερου το 2003, που προηγήθηκε μιας οκταετούς αιματηρής εμπλοκής στο Ιράκ, στοιχειώνουν τις τρέχουσες δηλώσεις.
Οι επικριτές του Τραμπ προειδοποιούν ότι η βιασύνη να ανακηρυχθεί νικητής σε έναν πόλεμο με ασαφείς αντικειμενικούς στόχους ενέχει τον κίνδυνο μιας νέας, μακροχρόνιας παγίδας στην οποία η πραγματικότητα στο πεδίο των μαχών ενδέχεται να διαψεύσει σύντομα την πολιτική επικοινωνία του Λευκού Οίκου.
Πέρα από την επικοινωνία: Η στρατηγική έξοδος
Αν και ο Τραμπ εμφανίζεται πρόθυμος να εξαντλήσει κάθε στρατιωτικό μέσο για να «συντρίψει» τις ιρανικές δυνατότητες, η πρόσφατη ρητορική του δείχνει μια αναζήτηση για μια «έξοδο» από τη σύγκρουση.
Η προσπάθεια για πετρελαϊκές συμφωνίες και οι συχνές διαβεβαιώσεις για το τέλος των μεγάλων επιχειρήσεων υπογραμμίζουν τον φόβο του Λευκού Οίκου για μια παρατεταμένη εμπλοκή που θα μπορούσε να δυσαρεστήσει τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο, όμως, είναι αν αυτή η «επιχειρηματική προσέγγιση» της διπλωματίας μπορεί να διαχειριστεί την πολυπλοκότητα του Ιράν χωρίς να οδηγήσει σε ένα νέο ατέρμονο αδιέξοδο.