Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη και η διεθνής οικονομία δεν μπορούν να αποδεχθούν οποιαδήποτε μορφή χρέωσης ή «διοδίων» στη ναυσιπλοΐα μέσω στρατηγικών θαλάσσιων διαδρόμων, όπως τα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Μιλώντας στο podcast «The Rachman Review» των Financial Times και στον δημοσιογράφο Γκίντεον Ράχμαν από την Αθήνα, ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η επιμονή του Ιράν στην επιβολή χρεώσεων στα Στενά του Ορμούζ θα είχε σοβαρές γεωοικονομικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα για χώρες όπως η Ελλάδα, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι περίπου το 90% του παγκόσμιου εμπορίου διακινείται μέσω θαλάσσης και τόνισε πως οποιαδήποτε υπονόμευση της ελευθερίας των θαλάσσιων οδών θα επηρέαζε άμεσα την παγκόσμια οικονομία και τη ναυτιλία, στην οποία η Ελλάδα διατηρεί μερίδιο περίπου 25%.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως κάποια κυβέρνηση —συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών— στηρίζει την ιδέα επιβολής «διοδίων» στη διέλευση εμπορικών πλοίων.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι τα δύο βασικά ζητήματα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις παραμένουν η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν και η αποκατάσταση του status quo στα Στενά του Ορμούζ.
Αναφερόμενος στις ευρύτερες οικονομικές συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη αστάθεια θα οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος ζωής.
Όπως σημείωσε, η Ευρώπη ήδη αντιμετωπίζει υψηλότερο πληθωρισμό από τον αναμενόμενο, αν και προς το παρόν δεν παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις σε βασικά ενεργειακά προϊόντα.
Για την Ελλάδα, ανέφερε ότι η κυβέρνηση αξιοποιεί τον περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης, βασιζόμενη στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτά δεν αρκούν για να αντιμετωπιστεί συνολικά η κρίση κόστους ζωής.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη στρατηγική σημασία της ναυσιπλοΐας και στη συμμετοχή της Ελλάδας σε ευρωπαϊκές αποστολές ασφάλειας, όπως η επιχείρηση Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα, που συνοδεύει εμπορικά πλοία και προστατεύει τη ναυσιπλοΐα από επιθέσεις.
Όπως είπε, η επιχείρηση έχει ήδη αντιμετωπίσει επιθέσεις drones, ωστόσο η πιθανή επέκτασή της σε άλλες περιοχές, όπως ο Ορμούζ, προϋποθέτει πολιτική συμφωνία και σταθερή κατάπαυση του πυρός.
Στο μέτωπο της Ουκρανίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ευρώπη έχει ήδη διαθέσει περίπου 90 δισεκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη του Κιέβου, τονίζοντας ότι μια δίκαιη ειρήνη απαιτεί στρατιωτική ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Εκτίμησε ακόμη ότι η Ρωσία δεν βρίσκεται πλέον σε τόσο ισχυρή θέση στο πεδίο της μάχης, γεγονός που, όπως είπε, μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες επιστροφής στις διαπραγματεύσεις.
Παράλληλα, ο Έλληνας πρωθυπουργός τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη έχει για χρόνια μεταφέρει το βάρος της ασφάλειάς της στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σημείωσε ότι η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επιτρέψει στις Βρυξέλλες να διαπραγματεύονται με μεγαλύτερη ισχύ με την Ουάσινγκτον, ενώ χαρακτήρισε το άρθρο 42.7 των ευρωπαϊκών συνθηκών ακόμη ισχυρότερο από το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε επίσης την Ελλάδα ως χώρα που έχει εξέλθει από την κρίση χρέους, επισημαίνοντας ότι η μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι η ταχύτερη στην ευρωζώνη και εκφράζοντας την εκτίμηση ότι έως το 2026 η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο χρεωμένη χώρα της Ευρώπης.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ενίσχυση της εμπιστοσύνης των αγορών λόγω των πρωτογενών πλεονασμάτων, της μείωσης της ανεργίας και της αύξησης των επενδύσεων, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι παραμένουν προκλήσεις όπως ο πληθωρισμός και οι μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση.
Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διατηρεί στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ασκεί κριτική σε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, κυρίως σε σχέση με τη Γάζα και τον Λίβανο.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Αθήνα διατηρεί ισχυρές σχέσεις με όλες τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και του Κόλπου, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Αίγυπτος.