Ενώ οι απειλές του Ιράν για αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει «σεισμό» στις διεθνείς αγορές ενέργειας, οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το αν το καθεστώς της Τεχεράνης θα προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση.
Παρά το γεγονός ότι η θαλάσσια δίοδος αποτελεί το «κλειδί» για το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης αργού πετρελαίου, η οικονομική πραγματικότητα του ίδιου του Ιράν καθιστά έναν τέτοιο αποκλεισμό μια πράξη αυτοκαταστροφής.
Μια «σανίδα σωτηρίας» που δεν μπορεί να κοπεί
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο «ομφάλιος λώρος» του Ιράν περνά μέσα από τα Στενά. Περίπου το 70% του εμπορίου της χώρας (εκτός πετρελαίου) και το σύνολο σχεδόν των πετρελαϊκών της εξαγωγών –που κατευθύνονται κατά 80% στην Κίνα– εξαρτώνται από την απρόσκοπτη πρόσβαση στη θάλασσα.
Η εξάρτηση από την Κίνα: Το Πεκίνο αποτελεί τη μοναδική οικονομική «σανίδα σωτηρίας» για το Ιράν, αγοράζοντας πετρέλαιο σε μειωμένες τιμές παρά τις δυτικές κυρώσεις. Ένας αποκλεισμός των Στενών θα έκοβε τη μοναδική οδό προς τον μεγαλύτερο πελάτη της Τεχεράνης, βυθίζοντας τη χώρα σε ακόμα βαθύτερη οικονομική κρίση.
Η παγκόσμια ενεργειακή έκθεση Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια οικονομία είναι τεράστια, καθώς πέρα από το πετρέλαιο, από εκεί μεταφέρεται:
Το 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το 30% των καυσίμων αεροπορίας που καταναλώνει η Ευρώπη.
Η «αργή πτώση» του ιρανικού πετρελαϊκού τομέα
Πέρα από τον άμεσο κίνδυνο ενός αποκλεισμού, το Ιράν αντιμετωπίζει μια μακροπρόθεσμη «αρνητική σπείρα». Οι δυτικές κυρώσεις, αν και επιτρέπουν στο Ιράν να διοχετεύει πετρέλαιο στην Κίνα μέσω «σκιωδών στόλων» και μεσαζόντων, έχουν στερήσει από τη χώρα την πρόσβαση σε διεθνή χρηματοδότηση και σύγχρονες τεχνολογίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα:
Μειωμένα έσοδα: Το Ιράν αναγκάζεται να πουλά το πετρέλαιό του με υψηλές εκπτώσεις, περιορίζοντας τα κρατικά του έσοδα.
Τεχνολογική στασιμότητα: Η αδυναμία επενδύσεων στον τομέα των εξορύξεων μειώνει σταδιακά την παραγωγική ικανότητα της χώρας.
Συμπερασματικά, η «οικονομική ανθεκτικότητα» του Ιράν αποδεικνύεται εύθραυστη. Ενώ η Κίνα χρησιμοποιεί τις κυρώσεις για να διαφοροποιήσει τις πηγές της, απομακρυνόμενη από δυτικά ελεγχόμενα συστήματα, το Ιράν παραμένει ένας «δομικά αποδυναμωμένος προμηθευτής», του οποίου η επιβίωση κρέμεται από μια κλωστή, καθιστώντας κάθε ριζοσπαστική κίνηση στα Στενά του Ορμούζ ένα εξαιρετικά επικίνδυνο ρίσκο.