Νέο πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τους Ευρωπαίους συμμάχους του διαμορφώνεται γύρω από την πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου για τη συγκρότηση του λεγόμενου «Συμβουλίου της Ειρήνης». Πρόκειται για ένα σχήμα στο οποίο ο Τραμπ επιδιώκει να εντάξει 60 χώρες, απαιτώντας μάλιστα θετική απάντηση εντός ασφυκτικού χρονοδιαγράμματος, ώστε να ανακοινώσει επίσημα τη δημιουργία του στο περιθώριο του Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός. Όλα αυτά, εν μέσω της έντασης που έχει προκαλέσει με τις απειλές του για τη Γροιλανδία.
Αρχικά, το Συμβούλιο της Ειρήνης είχε προβλεφθεί στο πλαίσιο του σχεδίου για τη Γάζα και περιλαμβάνεται στο ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η ιδέα είχε γίνει δεκτή, έστω με επιφυλάξεις, από τις χώρες που συμμετείχαν και στη Διάσκεψη του Σαρμ ελ Σέιχ. Ωστόσο, τα έγγραφα που συνόδευαν τις πρόσφατες προσκλήσεις προκάλεσαν έντονη αμηχανία στις ξένες κυβερνήσεις.
Σύμφωνα με το καταστατικό που διανεμήθηκε, το νέο όργανο δεν περιορίζεται στη Γάζα ούτε έχει προσωρινό χαρακτήρα. Αντιθέτως, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένας εναλλακτικός και ανταγωνιστικός μηχανισμός απέναντι στον ίδιο τον ΟΗΕ, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη νομιμοποίηση, τη θεσμική του υπόσταση και τις πραγματικές του προθέσεις.
Ήδη αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εκφράσει έντονες επιφυλάξεις. Η Γαλλία άνοιξε πρώτη τον κύκλο των αντιδράσεων, με τη Γερμανία να κινείται στο ίδιο πνεύμα, ενώ η Νορβηγία απέρριψε ευθέως την πρόσκληση. Στην Αθήνα, η κυβέρνηση εξετάζει διεξοδικά την πρόταση τόσο πολιτικά όσο και νομικά, με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη να βρίσκεται σε διαρκή συντονισμό με εταίρους εντός και εκτός ΕΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελλάδα εμφανίζεται απρόθυμη να συμμετάσχει σε ένα σχήμα που υπερβαίνει τις προβλέψεις του ψηφίσματος 2803 και ουσιαστικά επιχειρεί να υποκαταστήσει τον ΟΗΕ στον ρόλο του θεματοφύλακα της διεθνούς ειρήνης και νομιμότητας.
Το δίλημμα για τις προσκεκλημένες χώρες είναι σαφές: η απόρριψη της πρότασης Τραμπ εκτιμάται ότι θα εκληφθεί αρνητικά από τον ίδιο, με πιθανές συνέπειες στις διμερείς σχέσεις. Από την άλλη, η αποδοχή της πρόσκλησης ισοδυναμεί με έμμεση νομιμοποίηση ενός μηχανισμού ασαφούς χρήσης και με περαιτέρω αποδυνάμωση του ΟΗΕ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να έχει ήδη εξασφαλίσει τη συμμετοχή τουλάχιστον δέκα χωρών, προκειμένου να προχωρήσει στην επίσημη ανακοίνωση του Συμβουλίου στο Νταβός και να επιτεθεί πολιτικά σε όσους κράτησαν αποστάσεις. Μεταξύ των χωρών που φέρονται να έχουν ανταποκριθεί θετικά περιλαμβάνονται η Ουγγαρία, το Μπαχρέιν, το Μαρόκο, η Λευκορωσία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αλβανία, καθώς και –πιθανόν– η Αρμενία και το Καζακστάν. Ο Καναδάς εμφανίζεται θετικός κατ’ αρχήν, αν και έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να καταβάλει το ένα δισεκατομμύριο δολάρια που απαιτείται για μόνιμη έδρα.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η στάση της Τουρκίας, η οποία, παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, δεν έχει ακόμη απαντήσει επισήμως. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν είχε πάντως τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μάρκο Ρούμπιο, με αντικείμενο τόσο το Συμβούλιο όσο και τις εξελίξεις στη Συρία, όπου φαίνεται να ικανοποιούνται πάγιες τουρκικές επιδιώξεις.
Πρόσθετο προβληματισμό προκαλεί και η πρόσκληση προς τη Ρωσία, τη στιγμή που η Μόσχα θεωρείται η βασική απειλή για την ειρήνη λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Δεν είναι τυχαίο ότι το Κίεβο εμφανίζεται αρνητικό στη συμμετοχή του στο νέο σχήμα.
Το καταστατικό του Συμβουλίου προβλέπει ότι πρόεδρος θα είναι ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, με ισόβια θητεία, δικαίωμα βέτο και τη δυνατότητα να διορίζει και να απομακρύνει τα μέλη του Εκτελεστικού Συμβουλίου. Η δομή αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι μόνιμα μέλη μπορούν να γίνουν μόνο όσα κράτη καταβάλουν υψηλό χρηματικό τίμημα, ενισχύει τις ανησυχίες ότι πρόκειται για έναν προσωποκεντρικό «ΙΧ ΟΗΕ», πλήρως ελεγχόμενο από τον Αμερικανό πρόεδρο και τον στενό του κύκλο.