Η Τουρκία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή για να εδραιωθεί ως κεντρική περιφερειακή δύναμη.
Παρά τη διευρυμένη επιρροή της στη Συρία, την προσέγγιση με την Ουάσιγκτον και τις νέες αμυντικές συμπράξεις, η Άγκυρα δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει τη δική της τάξη στην περιοχή.
Αυτό υποστηρίζει η καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων Meliha Benli Altunışık σε άρθρο της στο Foreign Affairs, με τίτλο «The Fantasy of a Turkish Middle East: Ankara’s Risky Bid to Impose Regional Order».
Η ευκαιρία μετά την πτώση Άσαντ
Κατά την αναλύτρια, η ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 έδωσε στην Τουρκία επιρροή στη Συρία, την οποία έχανε για πάνω από μία δεκαετία
Η επάνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο επέτρεψε στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να εμβαθύνει τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, κυρίως στο συριακό ζήτημα και σε διπλωματικές πρωτοβουλίες στην περιοχή. Η αμερικανική στήριξη, ωστόσο, έχει όρια.
Το Ισραήλ ως τροχοπέδη
Η Altunışık σημειώνει ότι, παρά το καλό κλίμα με την κυβέρνηση Τραμπ, η Άγκυρα δεν κατάφερε να κάμψει τις ισραηλινές αντιρρήσεις για τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Γάζα.
Στη Συρία, η αμερικανική κάλυψη δεν εμπόδισε ισραηλινά πλήγματα κοντά σε περιοχές που ενδιαφέρουν την Τουρκία. Η αντιπαράθεση των δύο χωρών, εκτιμά, ενέχει αυξανόμενο κίνδυνο άμεσης σύγκρουσης, αν υπάρξει εκτίμηση λάθους από κάποια πλευρά.
Η νέα αμυντική συμφωνία
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη συμφωνία αμοιβαίας ασφάλειας Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, που υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2026. Η συγγραφέας θεωρεί ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αστάθεια, αφού το Ιράν και το Ισραήλ ενδέχεται να τη δουν ως απειλή.
Προειδοποιεί επίσης ότι η Τουρκία μπορεί να εμπλακεί σε συγκρούσεις άλλων κρατών, ιδίως αν κληθεί να στηρίξει στρατιωτικά τη Σαουδική Αραβία.
Πού έχει πραγματικά πλεονέκτημα η Άγκυρα
Οι πιθανότητες επιτυχίας της Τουρκίας είναι μεγαλύτερες, σύμφωνα με την ανάλυση, όταν εστιάζει σε θέματα που αγγίζουν άμεσα την εθνική της ασφάλεια: την ειρηνευτική διαδικασία με το PKK, τη σταθεροποίηση της Συρίας, τη διαχείριση των σχέσεων με το Ισραήλ και τη συνεργασία με το Ιράκ.
Η διπλωματική μεσολάβηση, η οικονομική συνεργασία και οι περιφερειακές υποδομές παρουσιάζονται ως πιο αποτελεσματικά εργαλεία επιρροής από τις διευρυμένες στρατιωτικές δεσμεύσεις.
Η βασική θέση του άρθρου είναι ότι καμία περιφερειακή δύναμη, ούτε η Τουρκία, δεν μπορεί να χτίσει μόνη της νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Η δημιουργία ανταγωνιστικών στρατιωτικών μπλοκ μπορεί να ενισχύσει την ανασφάλεια αντί να τη μειώσει.
Για την Altunışık, η καλύτερη στρατηγική της Άγκυρας δεν είναι η ανάληψη διαρκώς μεγαλύτερων στρατιωτικών υποχρεώσεων, αλλά η αξιοποίηση της διπλωματίας, της οικονομικής επιρροής και της περιορισμένης στρατιωτικής ισχύος για συγκεκριμένους στόχους.